Relacje rodzinne w krzywym zwierciadle: analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.05.2024 o 12:07

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 17.05.2024 o 17:10

Relacje rodzinne pełnią niezwykle istotną rolę w życiu każdego człowieka, wpływając na jego rozwój emocjonalny, kształtowanie wartości oraz podejmowanie decyzji. W literaturze często stanowią one temat przewodni utworów różnorodnych gatunków, w tym komedii, które poprzez wyostrzone postacie i sytuacje ukazują nam pewne uniwersalne prawdy ludzkiej natury. Jednym z klasycznych przykładów, gdzie relacje rodzinne zostają przedstawione w formie groteskowego zwierciadła komedii, jest komedia Moliera pt. "Skąpiec". W tym utworze relacje między członkami rodziny zostały ukazane jako pełne konfliktów, pochopnych oskarżeń oraz nieporozumień, które wynikają głównie z chciwości tytułowego bohatera, Harpagona.

"Skąpiec" Moliera przenosi nas do XVII-wiecznej Francji, gdzie poznajemy Harpagona, człowieka tak skąpego, że miłość do pieniędzy staje się jego główną motywacją w życiu. Jego obsesja na punkcie gromadzenia bogactwa rujnuje rodzinne relacje w sposób komiczny, ale zarazem tragiczny. Harpagon, oprócz bycia ojcem, jest również tyranem, który kontroluje każde działanie swoich dzieci, Elizy i Kleanta. To napięcie jest przyczyną wielu komicznych sytuacji, które jednocześnie zmuszają do refleksji nad naturą ludzkiej chciwości i jej destrukcyjnym wpływem na więzi rodzinne.

Jednym z najważniejszych wątków komedii jest konflikt między Harpagonem a jego dziećmi, które pragną prowadzić życie według własnych upodobań i wyborów sercowych. Kleant zakochuje się w Mariannie, przypadkowo tej samej dziewczynie, którą Harpagon pragnie poślubić ze względu na jej skromne wymogi finansowe. Eliza natomiast planuje poślubić Waleria, młodego szlachcica, jednakże jej plan zostaje zagrożony przez intrygi ojca. Oba te konflikty są źródłem licznych nieporozumień i intryg, które Molier zgrabnie wplata w fabułę swojej komedii.

Harpagon, skoncentrowany na własnym interesie materialnym, nie dostrzega, że jego działania ranią jego dzieci i niszczą relacje rodzinne. Jego skąpstwo prowadzi do absurdalnych sytuacji, w których gotów jest ryzykować, aby nie wydać ani grosza więcej niż to absolutnie konieczne. Paradoksalnie, im bardziej Harpagon stara się kontrolować swoją rodzinę i pieniądze, tym bardziej sytuacja wymyka mu się spod kontroli. Kulminacyjnym momentem jest znajduje się w scenie, gdy Harpagonowi giną skrzyni z pieniędzmi (w rzeczywistości ukradziona przez Kleanta) i pada wówczas w stan paniki, który wywołuje zarówno śmiech, jak i współczucie.

Molier w swojej komedii używa przesady i ironii, by pokazać, jak chciwość i obsesja na punkcie pieniędzy mogą zniszczyć najważniejsze ludzkie relacje. Rodzina Harpagona staje się ofiarą jego nienasyconego pragnienia posiadania, co prowadzi do totalnego rozkładu więzi rodzinnych. Jednak, mimo całego komizmu sytuacji, "Skąpiec" nie pozostaje jedynie błahą komedią. Postacie, mimo swojej karykaturalności, budzą refleksję nad rzeczywistością, w której materializm może przysłonić wartości wyższe, takie jak miłość czy solidarność rodzinna.

Kontekst epoki, w której żył Molier, również ma znaczenie. W XVII wieku we Francji bogactwo zaczęło odgrywać coraz istotniejszą rolę w społeczeństwie, a arystokracja i burżuazja poszukiwały środków do zaspokojenia swoich rosnących ambicji materialnych. Molier, poprzez "Skąpca", krytykuje te tendencje, wskazując na ich negatywne konsekwencje dla ludzkich relacji.

Podsumowując, relacje rodzinne w "Skąpcu" Moliera są przedstawione jako karykaturalne i pełne konfliktów, wynikających głównie z chciwości głównego bohatera. Autor, używając komizmu, przerysowań i absurdu, nie tylko bawi widza, ale także skłania do refleksji nad wpływem materializmu na ludzkie więzi. Relacje w rodzinie Harpagona stają się obrazem, w którym możemy zauważyć własne wady i słabości, co czyni komedię Moliera dziełem ponadczasowym.