Stanisław Wokulski pomiędzy romantycznymi ideałami a pozytywistycznym racjonalizmem

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.05.2024 o 8:53

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 23.05.2024 o 8:31

Streszczenie:

Bolesław Prus w "Lalce" przedstawia Stanisława Wokulskiego jako postać łączącą cechy romantyczne i pozytywistyczne, co czyni go symbolem przejściowej epoki XIX wieku. Jego życie pełne jest sprzeczności i prób pogodzenia idealistycznych marzeń z rzeczywistością. ?

Bolesław Prus w swojej powieści „Lalka” przedstawił obraz społeczeństwa polskiego XIX wieku w czasie przejścia między epoką romantyzmu a pozytywizmu. Powieść ta jest nie tylko niezwykle bogatym źródłem informacji o realiach tamtych czasów, ale przede wszystkim stanowi studium ludzkich postaw i charakterów. Bohater „Lalki”, Stanisław Wokulski, jest postacią skomplikowaną, łączącą w sobie cechy romantyczne i pozytywistyczne, co czyni go symbolem tej przejściowej epoki. Jego losy pokazują trudności i sprzeczności wynikające z prób pogodzenia ideałów romantycznych z racjonalnym podejściem pozytywizmu.

Stanisław Wokulski jako romantyk

W młodości Wokulski dał się poznać jako romantyk poprzez swój udział w powstaniu styczniowym. Wierzył, że zbrojna walka jest słusznym sposobem na odzyskanie wolności Polski. Była to typowa postawa romantyczna, podkreślająca wartość walki o wolność i honor, nawet za cenę osobistego poświęcenia i cierpienia. Jego udział w powstaniu symbolizuje idealistyczne podejście do życia, które później znajduje odzwierciedlenie w jego życiu osobistym, zwłaszcza w uczuciu do Izabeli Łęckiej.

Miłość Wokulskiego do Izabeli Łęckiej ma wyraźnie romantyczny charakter. Izabela, będąca obiektem jego obsesyjnej miłości, uosabia idee romantyczne: idealizowane piękno, duchowość i dystans od codziennych, przyziemnych problemów. Wokulski niemal bezgranicznie wierzy w nierealną wizję idealnej miłości. Przytoczyć tu można choćby scenę z teatru, gdzie Wokulski wpada w zauroczenie patrząc na Izabelę, całkowicie ignorując realistyczne aspekty jej charakteru i zachowania. To uczucie jest również pełne poświęcenia – Wokulski nie tylko ogromnie wzbogaca się, aby zdobyć przychylność rodziny Łęckich, ale także gotów jest na wszelkie ofiary i wyrzeczenia, aby zbliżyć się do swojej ukochanej.

Stanisław Wokulski jako pozytywista

Wokulski nie jest jednak jedynie romantykiem. Jego postawa życiowa zawiera wiele cech typowych dla pozytywistów. W młodości studiował na wydziale biologicznym w Szkole Głównej w Warszawie. Jego zainteresowanie naukami ścisłymi oraz późniejsze spotkanie z profesorem Geistem w Paryżu, gdzie dyskutuje o wynalazkach i postępie technologicznym, ukazują go jako człowieka o pragmatycznym, naukowym podejściu.

Działalność gospodarcza Wokulskiego jest kolejnym przejawem jego pozytywistycznych cech. Po powrocie do Warszawy z wojennych eskapad, przejmuje sklep Minclów i rozwija go w nowoczesne przedsiębiorstwo. Dla Wokulskiego handel i biznes są środkami do osiągnięcia społecznej stabilizacji i uzyskania wpływu w środowisku. Jego przedsiębiorczość i gospodarność pozwalają mu stać się jednym z najbogatszych ludzi w Warszawie, co jest typowym przykładem pozytywistycznego podejścia do osobistego rozwoju i postępu społecznego.

Jednym z najważniejszych aspektów działalności Wokulskiego jest jego dążenie do poprawy warunków życia najuboższych. Wokulski stara się działać społecznie, kierując się ideami pracy organicznej i pracy u podstaw. Warto przytoczyć scenę z Powiśla, gdzie widać jego bezpośrednie zaangażowanie w pomoc najbiedniejszym mieszkańcom Warszawy. Wokulski pomaga Węgiełkowi założyć warsztat, czy też ratuje prostytutkę z ulicy, dając jej szansę na lepsze życie. Te działania ukazują jego pozytywistyczną wiarę w możliwość poprawy świata za pomocą konkretnej pracy i społecznego zaangażowania.

Sprzeczności i przełamywanie granic

Postać Stanisława Wokulskiego jest pełna sprzeczności wynikających z konfliktu między wartościami romantycznymi a pozytywistycznymi. Przykłady takich sprzecznych zachowań można znaleźć w jego codziennym życiu. Choć Wokulski z jednej strony wykazuje zainteresowanie nauką i technologią (spotkanie z Geistem), z drugiej angażuje się w typowo romantyczne przedsięwzięcia, jak grę na wyścigach, która jest symbolem ryzyka i hazardu.

Niestabilność oraz brak możliwości pełnej realizacji swoich ideałów są źródłem tragizmu postaci Wokulskiego. Choć jego miłość do Izabeli jest prawdziwie romantyczna, nie udaje się jej spełnić, co prowadzi do osobistej klęski. Jednocześnie, mimo jego pozytywistycznych wysiłków na rzecz poprawy społeczeństwa, jego działania często napotykają na opór i nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Scena rozmowy Izabeli i Starskiego w pociągu pokazuje brutalne zderzenie jego idealistycznych marzeń z rzeczywistością.

Podsumowanie

Stanisław Wokulski jest postacią skomplikowaną i wielowymiarową, łączącą cechy romantyczne i pozytywistyczne. Jego życie pełne jest sprzeczności wynikających z próby pogodzenia tych dwóch przeciwnych sobie podejść. Jego miłość do Izabeli Łęckiej oraz zaangażowanie w powstanie styczniowe reprezentują romantyczne ideały, podczas gdy naukowe zainteresowania, działalność gospodarcza oraz działania na rzecz najuboższych ukazują jego pozytywistyczną stronę. Pomimo swoich starań, Wokulski nie jest w stanie w pełni zrealizować żadnego z tych ideałów, co czyni go postacią tragiczną. Jest jednakże symbolem przejściowej epoki w literaturze polskiej, łącząc w sobie zarówno romantyczną wiarę w ideały, jak i pozytywistyczną pragmatykę działań na rzecz poprawy rzeczywistości. Postać Wokulskiego pozostaje jednym z najważniejszych bohaterów polskiej literatury, ukazując uniwersalne ludzkie dylematy i konflikty, które są aktualne do dziś.

Napisz za mnie wypracowanie

Tagi:#stanisławwokulski #romantyzm #pozytywizm