Opracowanie pytań na maturę ustną z Młodej Polski

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.05.2024 o 7:26

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.05.2024 o 7:16

Epoka Młodej Polski to niezwykle bogaty i złożony okres w historii polskiej literatury, który przypada na przełom XIX i XX wieku. Charakteryzuje się różnorodnością stylistyczną oraz obecnością licznych kierunków artystycznych, takich jak dekadentyzm, symbolizm, naturalizm, impresjonizm czy ekspresjonizm. Celem tej pracy jest szczegółowa analiza pytań maturalnych dotyczących tej epoki literackiej, przeprowadzona poprzez omówienie twórczości i postaw wybranych autorów oraz cech charakterystycznych dla Młodej Polski.

W literaturze Młodej Polski znaleźć można wielość kierunków artystycznych, z których każdy miał swoje unikalne cechy i reprezentantów.

Jednym z nich był impresjonizm, którego istota polegała na uchwyceniu ulotnych wrażeń i nastrojów, co przyczyniło się do subiektywizacji opisu i poszukiwania nowych środków wyrazu. W literaturze przejawiał się on m.in. przez subiektywne opisy wrażeń zmysłowych. Przykładem impresjonistycznej poezji jest "Krzak dzikiej róży" Jana Kasprowicza, utwór pełen subtelnych, nastrojowych obrazów. Kasprowicz stosuje w nim symbolikę, gdzie krzak róży i limba odzwierciedlają siłę optymizmu i szczęścia oraz przemijanie i śmierć.

Symbolizm, inny znaczący kierunek, polegał na używaniu symboli, które odnoszą się do różnych poziomów znaczeń i odsłaniają głębsze warstwy rzeczywistości. Tematyka symbolistyczna często poruszała motywy lęku, nieskończoności, śmierci i niebytu. W "Krzaku dzikiej róży" odnajdujemy elementy symbolizmu połączone z impresjonizmem, które składają się na bogactwo tego utworu.

Naturalizm, kolejny kierunek, przedstawia człowieka jako biologiczną istotę zdeterminowaną przez popędy i środowisko. Twórcą tego nurtu był Emil Zola, ale w polskiej literaturze świetnym przykładem naturalizmu są sonety z cyklu "Z chałupy" Jana Kasprowicza, które odzwierciedlają surową rzeczywistość życia na wsi, ukazując brud, biedę i brzydotę.

W literaturze Młodej Polski znajdziemy również ekspresjonizm, charakteryzujący się gwałtownymi emocjami, użyciem kontrastu i deformacją rzeczywistości. W utworze "Dies irae" Jana Kasprowicza widzimy apokaliptyczną wizję końca świata, gdzie dominują dynamika i przerażające sceny, utrwalone w wyrazistych barwach czerwieni i bieli.

Kazimierz Przerwa-Tetmajer, kolejny ważny twórca Młodej Polski, odzwierciedlał w swojej twórczości filozofię Schopenhauera i pesymizm. W wierszu "Koniec wieku XIX" panuje atmosfera rozgoryczenia związanego z końcem wieku. Tetmajer, poszukujący sensu istnienia, w utworze "Nie wierzę w nic" ukazuje motywy bierności i utraty wiary. Z kolei w "Hymnie do Nirwany" podkreśla pragnienie ucieczki od cierpienia poprzez stan niebytu.

Twórczość Leopolda Staffa również zasługuje na uwagę. Jego sposób przełamywania dekadentyzmu i fascynacja filozofią Nietzschego, objawiająca się w utworze "Kowal", symbolizuje siłę i dążenie do tworzenia idealnego wnętrza. Staff w późniejszej twórczości staje się bardziej optymistyczny, czego przykładem jest wiersz "Przedśpiew", w którym przyjmuje mentorską rolę poety i prezentuje stoickie podejście do życia.

Jan Kasprowicz jest również wzorcowym reprezentantem cech typowych dla poezji Młodej Polski, zwłaszcza symbolizmu i impresjonizmu. W utworze "Krzak dzikiej róży" można dostrzec pełne analizy symboli i nastrojów. Z kolei w sonetach z cyklu "Z chałupy" oddaje realia życia na wsi z całym jego naturalizmem, a w "Dies irae" ukazuje pełnię ekspresjonizmu.

Tematyka życia wiejskiego w powieści "Chłopi" Władysława Reymonta ma uniwersalny charakter. Podział na części według pór roku metaforyzuje cykliczność życia na wsi, a przywiązanie do ziemi i obrzędowość ukazują głęboki związek ludzi z naturą. W tej powieści znajdziemy również trendy modernistyczne: impresjonistyczne opisy przyrody, naturalistyczne przedstawienia społecznej rzeczywistości oraz symbolistyczne ujęcie ziemi jako żywicielki.

"Wesele" Stanisława Wyspiańskiego to dramat, który świetnie ilustruje konflikty społeczne między inteligencją a chłopami, na tle sprawy narodowej. Symboliczne postacie i przedmioty, jak Chochoł czy złoty róg, świadczą o głębi symbolizmu w tym dziele, podczas gdy realistyczne tło wesela i korzystanie z prawdziwych wydarzeń dodają mu wymiaru realistycznego.

Postać Tomasza Judyma z powieści "Ludzie bezdomni" Stefana Żeromskiego jest przykładem tragicznego wyboru między osobistym szczęściem a obowiązkiem społecznym. Jego decyzja o poświęceniu osobistych pragnień dla dobra ogółu ukazuje głęboki konflikt wartości, co nadaje jego postaci tragicznego wymiaru.

Metaforyczna i dosłowna idea bezdomności w "Ludziach bezdomnych" pozostaje aktualna, poruszając problemy egzystencjalne i poszukiwania miejsca w świecie. Tomasz Judym, wraz z innymi bohaterami takimi jak Wiktor Judym czy Joasia, przedstawiają zmagania z własną tożsamością i dążeniem do społecznego zaangażowania.

Podsumowując analizę pytań maturalnych dotyczących Młodej Polski, można stwierdzić, że epoka ta niezwykle bogato wpływała na literaturę polską. Różnorodność kierunków artystycznych oraz głębia refleksji o życiu i świecie nadaje tej epoce wyjątkowy charakter. Znaczenie twórczości autorów takich jak Jan Kasprowicz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff, Władysław Reymont, Stanisław Wyspiański i Stefan Żeromski pozwala lepiej zrozumieć nastroje i problemy społeczne tamtego czasu. Zgłębienie tych tematów jest niewątpliwie pomocne w kontekście maturalnym i stanowi solidną podstawę do dalszych poszukiwań literackich.