Matura ustna z języka polskiego – pytania i odpowiedzi

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.07.2024 o 20:13

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 18.07.2024 o 19:32

#

Literatura romantyzmu obfituje w postaci o niezwykłej głębi emocjonalnej i moralnej, które fascynują i inspirują kolejne pokolenia czytelników. Bohater romantyczny to postać złożona i pełna wewnętrznych sprzeczności, które często prowadzą go do dramatycznych wyborów i tragicznych losów. Epoka romantyzmu to czas indywidualizmu, buntu przeciwko konwenansom oraz poszukiwań sensu istnienia. Bohaterowie tej epoki, będąc odzwierciedleniem ducha swoich czasów, stają się symbolami nie tylko literatury, ale także narodowych i uniwersalnych wartości. Jedną z takich postaci, które zostaną tutaj szczegółowo omówione, jest Konrad Wallenrod z powieści poetyckiej Adama Mickiewicza.

Przedstawienie wybranego bohatera romantycznego - Konrada Wallenroda

Konstrukcja postaci Konrada Wallenroda

Konrad Wallenrod to postać pełna heroizmu i patriotyzmu, ale także tragizmu. Jego biografia to ciągła walka między miłością do ojczyzny a osobistymi moralnymi dylematami. Decyzja skrytego walki przez infiltrację Zakonu wroga jest ostatecznie czynem heroicznym, ale również pełnym moralnych dylematów. Konrad musi balansować między chęcią służby swojej ojczyźnie a metodami, które naruszają etos rycerski – zdradą i manipulacją.

Ewolucja postaci

Transformacja Konrada zaczyna się od momentu odkrycia jego prawdziwego pochodzenia. Z litwina staje się fałszywym rycerzem Zakonu, skutecznie przenikając w szeregi wroga. Jego postawa ulega znaczącej zmianie – zaczyna działać pod osłoną kłamstwa i pozorów, poświęca osobiste szczęście, odrzucając miłość Aldony, która do końca pozostaje mu wierna. Konrad decyduje się na samotne życie, pełne wewnętrznych rozterek i walki z własnymi wyznacznikami moralnymi.

Relacje z innymi postaciami

Relacje Konrada z innymi postaciami są naznaczone tragicznym finałem. Jego miłość do Aldony jest pełna poświęceń, ale także bólu, gdyż musi ją opuścić, aby działać dla dobra ojczyzny. Konrad odtrąca swoje uczucia, co podkreśla dramat sytuacji, w jakiej się znajdował. Jego kontakty z zakonnikami pełne są hipokryzji i manipulacji, jednak jego postawa wobec wartości moralnych jest jednoznaczna – cel uświęca środki, choć sam cierpi z powodu wykorzystywania nieetycznych metod walki.

Ocena postępowania Konrada Wallenroda

Konrad Wallenrod to postać pełna oddania dla ojczyzny, co jest jego największym atutem. Jego determinacja w walce z Zakonem Krzyżackim, mimo ogromnych osobistych ofiar, jest dowodem wielkiego patriotyzmu. Nawet jeśli jego metody były kontrowersyjne, to ich strategiczne podejście i bojowy duch zasługują na uznanie.

Wady i negatywne aspekty

Jednak postępowanie Konrada Wallenroda ma także swoje ciemne strony. Jego działania łamią zasady moralne, zwłaszcza kodeksu rycerskiego, który zakazuje zdrady i dezinformacji. Konrad, świadomy pogwałcenia tych zasad, cierpi wewnętrznie z powodu swoich metod. Jego moralne rozterki i wewnętrzne potępienie wyborów podkreślają tragizm jego postaci.

Ambiwalencja postaci

Konrad Wallenrod jest postacią skrajnie ambiwalentną – jego moralna złożoność sprawia, że nie można oceniać go jednoznacznie. Konflikt między celami a środkami, którymi się posługiwał, jest symbolem bohatera czasów romantycznych – rozdartego między etosem a koniecznością działania. Konrad stoi na krawędzi moralnych przepaści, będąc jednocześnie bohaterem i antybohaterem swojej epopei.

Przedstawienie treści wybranej ballady – "Świtezianka"

Ballada to gatunek literacki, który łączy w sobie elementy epiki, liryki i dramatu. Czerpie z tradycji ludowych opowieści, które często mają meliczny (śpiewny) charakter. Ważnym elementem ballady jest symbolika oraz ludowe wierzenia przesiąknięte tajemniczością.

Cechy gatunkowe ballady:

Ballady, takie jak "Świtezianka", charakteryzują się ludowością i bogatą symboliką. Postaci fantastyczne, równie jak wszechobecna przyroda, tworzą nietypową scenerię zdarzeń i podkreślają metaforyczne przesłanie utworu.

Treść ballady "Świtezianka"

Ballada "Świtezianka" opowiada o tajemniczych wydarzeniach nad jeziorem Świteź. Główny bohater, Strzelec, zakochuje się w piękniej dziewczynie, która stawia mu warunek – przysięgę wierności. Gdy Strzelec łamie tę przysięgę, zostaje ukarany przez nadprzyrodzone siły. Morał ballady podkreśla konsekwencje zdrady i niewierności.

Niezwykłość orientalnej przyrody i przeżycia pielgrzyma w "Sonetach krymskich"

Zbiór "Sonety krymskie" Adama Mickiewicza składa się z 18 sonetów, które oddają wrażenia z podróży autora po Krymie. Mickiewicz przez pryzmat egzotycznych krajobrazów analizuje ludzkie emocje i duchowe poszukiwania. Natura zyskuje tu status absolutu, który harmonizuje z wnętrzem bohatera.

Przeżycia pielgrzyma

Pielgrzym w "Sonetach krymskich" poszukuje ukojenia w egzotycznej przyrodzie. Obserwując monumentalne krajobrazy, medytuje nad sensem życia, samotnością i potęgą natury. Pielgrzym, obserwując świat, odnajduje w nim odzwierciedlenie własnych emocji, co czyni sonety Mickiewicza wyjątkowym pełnym liryzmu dokumentem epoki romantycznej.

Interpretacja pojęć – Polska jako: Chrystus, Winkelried, paw i papuga narodów

Motyw Polski jako Chrystusa narodów pojawia się w "Dziadach" Adama Mickiewicza. Polski mesjanizm zakłada cierpienie narodu dla dobra innych, co symbolicznie odnosi się do męczeństwa Chrystusa za zbawienie ludzkości.

Polska jako Winkelried narodów

Juliusz Słowacki w dramacie "Kordian" używa metafory Polski jako Winkelrieda narodów – bohatera, który poświęca swoje życie, aby przebić włócznie wroga i otworzyć drogę do wyzwolenia. Ta metafora podkreśla polityczną ofiarność i waleczność Polaków.

Polska jako paw i papuga narodów

Krytyczną metaforę Polski jako pawia i papugi narodów znajdziemy w wierszu "Grób Agamemnona" Juliusza Słowackiego. Odwołuje się ona do narodowej słabości Polaków i ich tendencji do naśladowania obcych wzorców, zamiast tworzenia własnych, autentycznych, wartości.

Udowodnij, że "Pan Tadeusz" spełnia wymagania eposu

"Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza spełnia kryteria eposu literackiego. Główne cechy eposu to inwokacja, epizodyczność, realizm szczegółu, narrator trzecioosobowy, bohater zbiorowy oraz porównania homeryckie i retardacja.

Przykłady z "Pana Tadeusza":

W "Panu Tadeuszu" znajdziemy inwokację do Litwy, co jest klasycznym elementem eposu. Kolejnym przykładem jest epizodyczność i realistyczny opis wydarzeń, takich jak koncert Jankiela czy opisy przyrody litewskiej. Styl Mickiewicza pełen jest szczegółowych opisów i porównań, które nadają utworowi epicki charakter.

Problematyka moralna ballad i drugiej części "Dziadów"

W drugiej części "Dziadów" Adama Mickiewicza obrzęd Dziadów ukazuje trzy rodzaje grzechów – lekkie, średnie i ciężkie. Próba oczyszczenia duchowa z tych grzechów to główny motyw moralny tej części.

Problematyka moralna w balladach Mickiewicza:

Ballady Mickiewicza, takie jak "Lilie" i "Świtezianka", często podkreślają moralne przesłania. W "Liljach" mężobójstwo i jego konsekwencje są głównym tematem, a "Świtezianka" ukazuje niewierność i karę za złamanie moralnych zasad.

C.K. Norwid – hołd wielkim Polakom

Cyprian Kamil Norwid w „Bema pamięci żałobnym rapsodzie” oddaje hołd polskiemu bohaterowi, ukazując symboliczny wymiar pogrzebu i ideałów, za które żył i walczył.

"Fortepian Szopena"

W wierszu "Fortepian Szopena" Norwid przedstawia symbolikę sztuki, muzyki i relacji Chopina z rzeczywistością. Wyrzucenie fortepianu to symboliczne przedstawienie zniszczenia piękna i talentu przez brutalność i obojętność świata.

Zakończenie