Ból istnienia jako doświadczenie życiowe Giaura, Wertera i Gustawa.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.05.2024 o 19:00

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.05.2024 o 18:43

W literaturze romantycznej pojęcie "bólu istnienia" (Weltschmerz) odgrywa niezwykle istotną rolę. Po raz pierwszy użyte przez Jeana Paula Sartre'a, odnosi się do specyficznego rodzaju cierpienia, które wynika z samego faktu bycia. Jest to niemożność odczuwania radości i zadowolenia z życia, wynikająca z nadmiernej wrażliwości, nieszczęśliwej miłości i konfliktów ze światem. Analizując postacie Giaura, Wertera i Gustawa, zobaczymy, jak różnorodnie przeżywają oni ten sam rodzaj bólu i jak ich doświadczenia twórczo oddają istotę Weltschmerz w romantyzmie.

Werter, bohater powieści epistolarnej "Cierpienia młodego Wertera" autorstwa Goethego, jest postacią typową dla romantyzmu. Jego miłość do Lotty, wyidealizowanej i nieodwzajemnionej, staje się źródłem jego głębokiego cierpienia. Werter przeżywa swoje uczucia intensywnie, wręcz ekstatycznie, co widać w jego słowach: "Nie znam już innej modlitwy jak do niej (...) Wszystko dookoła widzę tylko w związku z nią (...). Nie widzę cierpieniu temu kresu prócz grobu." Werter zatraca się w swoim bólu tak dalece, że nie jest w stanie znaleźć ukojenia ani sensu życia poza miłością do Lotty.

Centralnym punktem jego cierpienia jest ostateczna decyzja o samobójstwie, która wynika z niemożliwości zniesienia emocjonalnego bólu. Werter stwierdza: "koniec ze mną, nie zniosę tego dłużej! Dziś siedziałem przy niej (...) wzrok mój padł na jej obrączkę - łzy moje płynęły (…)". Ta głęboka, niemal obsesyjna emocjonalność prowadzi go do rozpaczy i utraty radości życia. Werter, zagubiony we własnym cierpieniu, ostatecznie wybiera śmierć jako jedyny wyjście z bezustannego bólu, co wyraża w słowach: "(...) z każdym oddechem piję wspomnienie tej błogości, którą napełniały mnie tamte, nieliczne, szczęśliwe, niepowrotne dni (...) kwiaty życia są tylko złudą!"

Gustaw, bohater IV części "Dziadów" Adama Mickiewicza, również doświadczył bolesnej miłości, która doprowadziła go do skraju rozpaczy. Gustaw cierpi z powodu nieszczęśliwej, odrzuconej miłości, co obrazuje jego głęboko emocjonalną naturę. Przykładem mogą być jego słowa: "Tylem wytrwał, tyle wycierpiałem, Chyba śmiercią bole się ukoją." Gustaw, podobnie jak Werter, jest postacią niezwykle wrażliwą, ale radzi sobie z cierpieniem inaczej.

Gustaw próbuje znaleźć ukojenie w symbolicznych działaniach, co różni go od Wertera. Mimo że jego emocje są równie intensywne, nie poddaje się bez walki. Wyrazem tego jest symboliczna próba samobójstwa, o której mówi: "Ha! wyrodku niewiasty! Śmiertelne ścisnę wokoło szyi twojej wieńce!". Gustaw, w przeciwieństwie do Wertera, szuka ukojenia poprzez działanie, co ostatecznie nie przynosi mu ulgi, lecz ukazuje inny sposób przeżywania emocjonalnego bólu.

Giaur, bohater utworu lorda George'a Byrona, także dotknięty jest bólem istnienia. Jego nieszczęśliwa miłość do Leili, która ginie z rąk Hassana, staje się przyczyną jego emocjonalnej katastrofy. W jednej z kluczowych scen mówi: "Tak! tyś pochował w falach mą Leilę, Jam cię pochował w czerwonej mogile." Giaur, w przeciwieństwie do Wertera i Gustawa, reaguje na swoje cierpienie aktywnie – podejmuje zemstę na Hassanie.

Jednakże, nawet po dokonaniu zemsty, Giaur nie znajduje ulgi ani ukojenia. Poszukując zapomnienia w walce i angażując się w powstanie greckie, odkrywa, że jego ból nie mija. Ostateczna ucieczka do klasztoru staje się jego sposobem na odizolowanie się od świata. W samotności, wśród murów klasztoru, Giaur kontempluje swoje życie i cierpienie: "Sześć lat minęło, jak przybył w te strony. Wszedł do klasztoru, czy światem znudzony, Czy za grzech jakiś pokutę odprawia (...) Dni całe siedzi zamknięty w ukryciu." Giaur, podobnie jak Werter i Gustaw, przeżywa ból istnienia na swój sposób, starając się znaleźć ukojenie w izolacji i introspekcji.

Porównując doświadczenia trójki bohaterów, ukazuje się nam różnorodność sposobów radzenia sobie z bólem istnienia. Werter poddaje się bez walki, szukając ukojenia w śmierci i całkowicie tracąc zdolność cieszenia się życiem. Gustaw, mimo że podobnie emocjonalnie zaangażowany, próbuje symbolicznych działań, co jednak nie przynosi mu ulgi. Giaur, podejmujący aktywne działania i zemstę, ostatecznie wybiera izolację jako sposób na radzenie sobie z cierpieniem.

Wspólną cechą bohaterów romantycznych, jak Werter, Gustaw i Giaur, jest ich nadmierna wrażliwość oraz głęboka emocjonalność. Kontrastują one z otaczającym światem, w którym nie znajdują zrozumienia ani miejsca dla siebie. Konflikty wewnętrzne i zewnętrzne, z którymi się zmagają, składają się na poczucie bezcelowości i niemożność odnalezienia szczęścia. W ten sposób, ból istnienia staje się wspólnym doświadczeniem pokoleniowym romantyków, wpływając na kształt literatury tego okresu i ukazując tragizm ludzkiego życia.

Podsumowując, "ból istnienia" jako temat literacki pozwala na ukazanie najgłębszych ludzkich emocji i wewnętrznych konfliktów. Werter, Gustaw i Giaur, mimo różnic w sposobach radzenia sobie z cierpieniem, pokazują, że ból ten jest jednym z najbardziej fundamentalnych doświadczeń ludzkiej egzystencji. Współczesne literackie odpowiedniki tego tematu być może ukazują inne formy cierpienia, ale istota "bólu istnienia" pozostaje niezmieniona, będąc integralną częścią ludzkiego doświadczenia.