Czy "ludzie Byrona mają sumienie"? Studium postaci Giaura.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 31.08.2024 o 14:08

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.08.2024 o 13:13

Powieść poetycka "Giaur" autorstwa George'a Gordona Byrona jest jednym z najwybitniejszych dzieł literatury romantycznej, ukazującym bogaty wewnętrzny świat bohatera oraz jego dylematy moralne. Akcja utworu toczy się w czasach romantyzmu, który charakteryzował się przewagą uczucia nad rozumem, silnym indywidualizmem oraz kultem bohatera romantycznego. Giaur, główny bohater dzieła, jest idealnym przedstawicielem postaci byronicznej - samotnej, wyalienowanej, o głębokim wewnętrznym życiu i niejednoznacznym moralnie.

Giaur od początku wzbudza zainteresowanie jako tajemniczy, zagadkowy przybysz. Jego niespotykana wśród tureckiej ludności uroda oraz brak znanego nazwiska i historii potęgują aurę tajemniczości wokół niego. Jego przydomek "Giaur", oznaczający innowiercę, dodatkowo podkreśla jego wyobcowanie i odmienność. Giaur nie wpasowuje się w normy społeczne, co jeszcze bardziej uwydatnia jego rolę jako outsidera.

Kluczowym wydarzeniem w życiu Giaura i centralnym punktem opowieści jest popełniona przez niego zbrodnia - zabicie Hassana. Motywem tego czynu była zemsta za śmierć ukochanej Leili, ulubionej branki w haremie Hassana. Leila, zakochana w Giaurze, została ukarana przez swojego pana za zdradę i utopiona z jego rozkazu. Akt zemsty Giaura jest więc wyrazem głębokiej, choć destrukcyjnej, miłości oraz niewyobrażalnego bólu po stracie ukochanej osoby.

Ocena moralna Giaura jest niezwykle skomplikowana. Czy można go uznać za złego człowieka? Z jednej strony, popełnił makabryczną zbrodnię - zabił Hassana w brutalny sposób. Z drugiej strony, jego motywacja była emocjonalnie zrozumiała - zemsta za śmierć ukochanej kobiety. To pragnienie sprawiedliwości i zadośćuczynienia zdaje się nadawać jego działaniom sens, przynajmniej w jego oczach. Silne uczucie miłości jako motywacja może budzić pewne współczucie dla Giaura, choć nie usprawiedliwia to samego aktu przemocy.

Po dokonaniu zemsty Giaur nie odczuwa jednak ulgi ani satysfakcji. Wręcz przeciwnie - jego rozterki duchowe pogłębiają się, a wewnętrzne katusze stają się jeszcze bardziej dotkliwe. Ucieczka do klasztoru jest próbą ucieczki od samego siebie, refleksji nad sensem życia i zbrodni. Przez sześć lat Giaur żyje w odosobnieniu, wewnętrznie zmagając się z demonami przeszłości. Te lata spędzone w klasztorze są dowodem jego głębokiego wewnętrznego konfliktu i próbą odnalezienia spokoju ducha.

Studium wewnętrznych przeżyć Giaura ukazuje, jak bardzo skomplikowane są jego uczucia po zbrodni. Jego refleksje nad czynem, wielopłaszczyznowa analiza psychologiczna oraz kontrasty w charakterze - głęboka miłość i szalona nienawiść - odsłaniają złożoność ludzkiej natury. Wyznanie podczas spowiedzi, że "choć moje życie zda się tak zbrodnicze, gdybym mógł odżyć, żyłbym tak, jak żyłem", pokazuje głęboką świadomość swojego postępowania, ale jednocześnie brak skruchy.

Giaur jest przykładem jednostki dwoistej. Potrafił kochać i nienawidzić z jednakową intensywnością. Jego postępowanie w imię miłości można porównać do postawy rycerza, choć metody działania dalekie są od rycerskiej etyki. Zemsta nie przyniosła mu jednak ukojenia - zabójstwo Hassana nie zdołało zapełnić pustki po stracie Leili ani przynieść spokoju duchowego.

Ostateczna ocena charakteru Giaura jest pełna sprzeczności. Z jednej strony, jest on świadomy haniebnego czynu, z drugiej, nie odczuwa skruchy. Jego sumienie, choć pełne świadomości złego postępowania, nie jest w stanie zagłuszyć wyrzutów sumienia. To prowadzi do pytania kluczowego: czy tacy bohaterowie posiadają sumienie? Giaur zdaje się być świadomy moralnego ciężaru swoich czynów, ale jego wyrzuty sumienia nie przeradzają się w rzeczywistą skruchę czy chęć naprawienia szkód.

Podsumowując, postać Giaura jest doskonałym przykładem dwoistości charakteru, typowej dla bohaterów byronicznych. Jego sprzeczności w uczuciach i postępowaniu oraz świadomość swoich czynów, lecz bez odczuwania skruchy, czynią go postacią niezwykle złożoną. Finalna refleksja nad istotą sumienia w kontekście bohaterów byronicznych prowadzi do wniosku, że "ludzie Byrona" są świadomi swoich czynów, ale ich sumienie nie zawsze przynosi im ulgę ani kieruje ku moralnej poprawie. Giaur, mimo że zdaje sobie sprawę z moralnego wymiaru swoich działań, egzemplifikuje wewnętrzny konflikt, który pozostaje nierozwiązany, co czyni problem sumienia uniwersalnym w literaturze romantycznej i nadal aktualnym w analizie ludzkiej natury.