Postać bohatera narodowego Romualda Traugutta w literaturze polskiej, na przykładzie prozy E. Orzeszkowej i T. Konwickiego. Sposoby kreacji bohatera.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.05.2024 o 9:48
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 26.05.2024 o 9:29
Streszczenie:
Praca porównuje kreację postaci Romualda Traugutta w literaturze Orzeszkowej i Konwickiego, ukazując kontrast między heroizacją a demityzacją bohatera narodowego.✅
I. Wstęp
Polska literatura od zawsze pełniła rolę nośnika narodowej pamięci i tożsamości. W czasach niewoli i zaborów, kiedy Polska zniknęła z mapy świata, literatura stała się miejscem, gdzie przechowywano narodowe wartości, dążenia i pamięć o bohaterach, którzy walczyli o niepodległość. Walki narodowowyzwoleńcze, takie jak Powstanie Styczniowe, odcisnęły swe piętno na literaturze, wpływając na sposób przedstawiania postaci historycznych. Z czasem sposób ich ukazywania ewoluował – od heroizacji i sakralizacji, do realistycznego i krytycznego spojrzenia.Romuald Traugutt, bohater narodowy i przywódca Powstania Styczniowego, stał się jednym z symboli walki o niepodległość. Jego postać pojawia się w różnych kontekstach literackich, co pozwala zauważyć zmieniające się podejście do przedstawiania narodowych bohaterów. W literaturze Elizy Orzeszkowej, Romuald Traugutt jest przedstawiany jako narodowy apostoł i wzór cnót, podczas gdy Tadeusz Konwicki ukazuje go w sposób bardziej realistyczny i krytyczny. Celem tego wypracowania jest analiza różnych sposobów kreacji bohatera narodowego w literaturze polskiej oraz ukazanie kontrastów między romantycznym a współczesnym podejściem do postaci Traugutta.
---
II. Romuald Traugutt w "Gloria victis" Elizy Orzeszkowej
"Gloria victis" Elizy Orzeszkowej powstało w okresie pozytywizmu, kiedy to pisarze, reagując na klęskę Powstania Styczniowego, starali się podtrzymywać ducha narodowego i wzywali do pracy u podstaw. Romuald Traugutt, jako ostatni dyktator powstania, stał się jedną z najważniejszych postaci mitologii narodowej tworzonej przez literaturę tego okresu.W "Gloria victis" Traugutt jest przedstawiony jako wzór narodowych cnót: męstwa, poświęcenia i szlachetności. Orzeszkowa czyni z niego niemal postać sakralną, narodowego apostoła, który oddaje życie za Ojczyznę. Hiperbolizuje jego postać, porównując go do bohaterów mitycznych, takich jak Leonidas, co nadaje mu ponadczasowy wymiar. Zawiera to elementy patosu i sakralizacji, które mają na celu wywyższenie bohatera i wprowadzenie go do panteonu narodowych świętych. Traugutt w utworach Orzeszkowej jawi się jako symbol męczeństwa i nieugiętej walki o wolność.
Orzeszkowa używa podniosłego, patetycznego języka, pełnego ozdobników, który podkreśla bohaterską i męczeńską śmierć Traugutta. Elementy sakralizujące, takie jak porównania do Chrystusa, dodatkowo wzmacniają moralne wywyższenie postaci. Taki sposób przedstawienia buduje realny wzór patriotyczny, który miał inspirujący wpływ na czytelników czasów zaborów. Traugutt staje się symbolem narodowej walki, a jego postać mitologizowana jako część szerszej glorifikacji powstania styczniowego i jego uczestników.
---
III. Romuald Traugutt w "Kompleksie polskim" Tadeusza Konwickiego
Tadeusz Konwicki, tworzący w czasach powojennych i w okresie PRL-u, przedstawia Romualda Traugutta w sposób diametralnie różny od Elizy Orzeszkowej. Konwicki wpisuje się w nurt krytyki martyrologii narodowej, starając się demitologizować postaci historyczne, które w romantycznej tradycji były wynoszone na piedestał.W "Kompleksie polskim" Traugutt jest ukazany jako "zwyczajny człowiek", co znacznie odbiega od sakralizowanej wersji Orzeszkowej. Konwicki przedstawia Traugutta w realistycznym kontekście, osadzając go w codziennym, banalnym otoczeniu – między innymi na dworcu kolejowym i w obskurnym hotelowym pokoiku. Taki sposób kreacji postaci pozbawiony jest patosu i romantycznych ozdobników, co sprawia, że Traugutt wydaje się bardziej ludzki, z jego wątpliwościami i rozterkami.
Konwicki używa prostego, bezpośredniego języka, który oddaje zwyczajność i codzienność opisywanych wydarzeń. Odrzuca on wszelkie hiperbole i mitologizację na rzecz realizmu. Traugutt okazuje się człowiekiem pełnym wątpliwości, świadomym kłopotów "dyktatora nieistniejącego państwa", co wprowadza element ironii.
Romuald Traugutt w "Kompleksie polskim" nie jest już wyidealizowanym symbolem męczeństwa, ale postacią, która zmaga się z rzeczywistością i własnymi słabościami. Ironia Konwickiego, odnosząca się do narodowej martyrologii, stanowi jednocześnie krytykę romantycznych ideałów i zmusza do refleksji nad kondycją współczesnego patriotyzmu.
---
IV. Porównanie przedstawienia postaci Traugutta
Porównanie kreacji Romualda Traugutta w twórczości Elizy Orzeszkowej i Tadeusza Konwickiego wyraźnie ukazuje kontrast między heroizacją a demityzacją. Orzeszkowa przedstawia Traugutta jako wzór narodowych cnót, używając podniosłego języka i elementów sakralizujących. Jej podejście jest pełne patosu i idealizacji, co miało na celu budowanie wzorca patriotycznego.Z kolei Konwicki odrzuca romantyczne schematy i podchodzi do postaci Traugutta z realizmem i ironią. Jego Traugutt jest zwykłym człowiekiem, pełnym wątpliwości, otoczonym prozaiczną codziennością. Brak tutaj hiperbolizacji czy sakralizacji, na rzecz realistycznego i krytycznego spojrzenia.
Różnice te wynikają z odmiennych kontekstów historycznych obu utworów. Pozytywizm i okres zaborów wymagały budowania mitów narodowych i idealizacji bohaterów, podczas gdy czasy PRL-u skłaniały pisarzy do krytycznego podejścia do narodowej martyrologii. Literatura w różnych epokach pełniła różne funkcje, co znajdowało odbicie w sposobie przedstawiania bohaterów narodowych.
---
V. Zakończenie
Podsumowując, przedstawienia postaci Romualda Traugutta w literaturze Elizy Orzeszkowej i Tadeusza Konwickiego różnią się diametralnie. Orzeszkowa idealizuje bohatera i stawia go na piedestale jako narodowego apostoła, podczas gdy Konwicki przedstawia realistyczny, krytyczny i pełen ironii portret Traugutta jako zwykłego człowieka.Te różne podejścia skłaniają do refleksji nad tym, jak współczesna literatura powinna przedstawiać narodowych bohaterów. Czy powinna idealizować postaci historyczne i wprowadzać je do narodowej mitologii, czy raczej wychodzić naprzeciw prozaicznej rzeczywistości i ukazywać bohaterów w sposób realistyczny? Analiza literacka postaci takich jak Traugutt może pomóc w zrozumieniu naszej własnej historii i tożsamości narodowej, oraz w refleksji nad tym, jakie wartości powinniśmy pielęgnować jako naród.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.05.2024 o 9:48
O nauczycielu: Nauczyciel - Krzysztof K.
Od 15 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym — prowadzę przygotowania maturalne i wspieram uczniów młodszych przed egzaminem ósmoklasisty. Uczę logicznego myślenia, klarownego planu i skutecznej argumentacji opartej na lekturach i tekstach nieliterackich. Na zajęciach panuje porządek i spokój, dzięki czemu łatwiej skupić się na meritum. Moi uczniowie cenią konkret, przykłady oraz powtarzalne schematy, które dają wyniki.
Wypracowanie jest bardzo dobrze napisane i przemyślane.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się