O krzywdzie ludzkiej według Stefana Żeromskiego w poznanych dziełach

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.05.2024 o 19:44

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.05.2024 o 19:31

Stefan Żeromski, wybitny twórca z przełomu XIX i XX wieku, uznawany za jednego z najważniejszych pisarzy epoki Młodej Polski, poświęcił wiele swych dzieł społecznej tematyce. Krzywda ludzka, ubóstwo, nierówności oraz niesprawiedliwość to motywy przewijające się przez jego twórczość. Żeromski z wnikliwością i dużą dozą realizmu przedstawia trudne warunki życia najuboższych warstw społecznych, obnażając mechanizmy wyzysku oraz brutalności, które dotykały współczesnych mu ludzi. Jego utwory, pełne głębokich refleksji nad naturą ludzką i prawami społecznymi, stanowią cenny materiał do analizy problemu krzywdy ludzkiej.

W opowiadaniu "Zmierzch" Stefan Żeromski przedstawia postać Walka Gibały, prostego człowieka, który zmaga się z niezwykle trudnym życiem. Walko pracuje przy wydobywaniu torfu bagiennego – praca ta jest wyczerpująca i źle opłacana. Mimo ciężkiej pracy, zarobki Walka maleją z powodu nadmiaru taniej siły roboczej, co jest jawnym przykładem eksploatacji biednych ludzi przez bogatych panów. Żeromski wprowadza krytykę społeczną, ukazując nie tylko niesprawiedliwość systemu, ale również niewłaściwe nawyki mieszkańców wsi. Walko, choć sam wyeksploatowany, angażuje się w kradzież, co wywołuje kolejne konsekwencje i pogłębia jego nędzę.

Konsekwencje krzywdy, jakiej doświadcza Gibała, odbijają się na jego życiu rodzinnym. On i jego żona muszą pracować, przez co ich dziecko zostaje pozbawione opieki. Rodzina traci zdrowie i podstawowe środki do życia, co stawia ich w jeszcze trudniejszym położeniu. Żeromski w "Zmierzchu" pokazuje, że krzywda wynikająca z ekonomicznych nierówności społeczeństwa prowadzi do tragicznych konsekwencji, które przekładają się na wszystkie aspekty życia człowieka.

W opowiadaniu "Zapomnienie" autor przedstawia dramatyczną historię Wincenta Obali, biednego człowieka, który z powodu skrajnej nędzy zmuszony jest ukraść deski. Desperacja wynikająca z biedy doprowadza go do konfrontacji z brutalnym gajowym Celewiczem, co ukazuje kolejną formę krzywdy ludzkiej – brutalne traktowanie przez osoby mające władzę. Wincenty staje przed dziedzicem, który zagroził mu więzieniem. Dziedzice pozostają obojętni na sytuację Obali – ich głównym zainteresowaniem jest grzywna i dotacje dla kościoła, a nie tragedia człowieka, który kradł, aby zbudować trumnę dla swojego zmarłego syna.

Żeromski w "Zapomnieniu" mocno akcentuje obraz obojętności i okrucieństwa klasy rządzącej, która zupełnie nie rozumie potrzeb i dramatów najuboższych. Przykład Wincentego Obali pokazuje, jak brak empatii i niesprawiedliwość społeczna mogą niszczyć życie ludzi z niższych warstw.

W "O żołnierzu tułaczu" Stefan Żeromski ukazuje historię Matusa, prostego człowieka, który poświęca swoje życie dla ojczyzny. Matus walczył w Powstaniu Kościuszkowskim, tułał się po Europie, służył w armii napoleońskiej. Po powrocie do ojczyzny spotyka go jednak nowa krzywda. Choć miał być bohaterem, w oczach lokalnej społeczności staje się podejrzanym. Żeromski przedstawia dramatyczny proces sądowy i niesprawiedliwy wyrok śmierci wspierany przez dziedzica.

Tragedia Matusa kończy się samosądem, który wykonuje wyrok. Jedynie Felek, jego synchronizator i wierny towarzysz, zachowuje poświęcenie i lojalność, co stanowi jedyny promyk nadziei w morzu niesprawiedliwości. Żeromski w tej historii przedstawia, jak krzywda wynikająca z niewdzięczności społeczeństwa i niesprawiedliwości sądowej może zniszczyć życie człowieka, który oddał wszystko dla swojego kraju.

Podsumowując, Stefan Żeromski w swoich dziełach przedstawia różnorodne formy krzywdy ludzkiej, które wynikają z wyzysku, nierówności społecznych, biedy oraz braku empatii. Walek Gibała symbolizuje krzywdę wynikającą z niesprawiedliwości ekonomicznej, Wincenty Obala pokazuje dramat wynikający z ubóstwa, a Matus ukazuje boleśnie niewdzięczność i niesprawiedliwość społeczną. Żeromski w swoich utworach apeluje o zwrócenie uwagi na problemy społeczne, cierpienie i niesprawiedliwość, nawołując do poprawy świadomości społecznej i empatii.

Krzywda ludzka jest tematem uniwersalnym, a dzieła Stefana Żeromskiego wciąż pozostają aktualne. Problemy opisywane przez autora są nadal obecne we współczesnym świecie, co świadczy o niezwykłej wartości literatury klasycznej w kształtowaniu wrażliwości społecznej i moralnej młodych ludzi. Refleksja nad krzywdą ludzką i odpowiedzialnością wobec innych powinna być stałym elementem edukacji, a literatura Żeromskiego dostarcza cennych lekcji i zachęca do działania na rzecz sprawiedliwości społecznej.