Ludzie bezdomni" jako powieść wpisująca się w tradycję literatury romantycznej

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.05.2024 o 20:03

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.05.2024 o 19:47

Powieść Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” to jedno z najważniejszych dzieł literatury polskiej, które nieustannie inspiruje i wywołuje refleksje nad kondycją społeczną i moralną człowieka. Na uwagę zasługuje fakt, że chociaż książka powstała w epoce modernizmu, jej struktura i tematyka silnie nawiązują do tradycji literatury romantycznej. Autor, poprzez losy głównego bohatera Tomasza Judyma, ukazuje głębokie znaczenie romantycznych idei w nowoczesnym kontekście. Celem tego wypracowania jest analiza, w jaki sposób „Ludzie bezdomni” wpisują się w tradycję literatury romantycznej.

Tomasz Judym jest młodym, obiecującym lekarzem, który wyrasta z nizin społecznych. Jego życiorys pełen jest dramatycznych wydarzeń, które kształtują jego charakter i światopogląd. Judym to postać pełna sprzeczności, z magnetycznym przyciąganiem do romantycznych idei posłannictwa i poświęcenia. Żeromski, tworząc postać Judyma, czerpie z własnych przeżyć i doświadczeń, co nadaje bohaterowi autentyczności. Judym jest człowiekiem głęboko skomplikowanym wewnętrznie, z silną wolą i determinacją, oddanym bezwzględnie swoim ideałom. Jego oddanie sprawom społecznym i troska o dobro innych, nawet kosztem własnego szczęścia, to cechy, które wyraźnie odznaczają się w literaturze romantycznej.

Romantyczne elementy w postaci Tomasza Judyma są zauważalne na wielu płaszczyznach. Judym przejawia prometejskie poświęcenie i dążenie do zbawienia świata, nie akceptując żadnych kompromisów. Jest buntownikiem wobec zła, zbrodni i krzywdy społecznej, co prowadzi go do życia pełnego samotności i odrzucenia. Symbolicznym odzwierciedleniem jego wewnętrznego rozdarcia jest sosna rozdarta, która staje się metaforą jego życiowej sytuacji. Ta samotność i poczucie odrzucenia doskonale wpisują się w romantyczne wzorce literackie.

Fabuła powieści „Ludzie bezdomni” również obfituje w wątki romantyczne. Naturalnym elementem romantycznej literatury jest konflikt wewnętrzny bohaterów i heroiczne poświęcenie dla wyższych celów. Judym świadomie rezygnuje z kariery i osobistego szczęścia, by poświęcić się pracy społecznej. Doskonałym przykładem jest jego decyzja u doktora Czernisza, gdzie zrezygnował z lukratywnej posady na rzecz służby biednym. Miłość, która pojawia się w życiu Judyma, staje się źródłem jego kolejnych rozterek i wewnętrznych konfliktów. Wątek ten można porównać do historii bohaterów literatury romantycznej, takich jak Konrad Wallenrod.

Żeromski, w klasyczny sposób dla romantyzmu, wykorzystuje przyrodę jako odzwierciedlenie stanu ducha bohaterów. Opisy przyrody w „Ludziach bezdomnych” pełne są symbolicznych znaczeń i głębokiego tragizmu. Przykładem są zgniłe liście w Cisach, które doskonale oddają uczucia bohaterów, a szczególnie Judyma. Stan przyrody przeżywa równocześnie z bohaterem, co jest charakterystycznym zabiegiem romantycznym, ukazującym tragizm ludzkiej egzystencji.

Postacie spiskowców, takie jak Korzecki, również dodają powieści romantycznej aury. Korzecki, z tajemniczo niejasnym przeznaczeniem i zaciętą wrażliwością na niesprawiedliwość, organizuje protesty i przemyca nielegalną literaturę, co odzwierciedla romantyczną wizję walki o lepszy świat. Podobnie Wiktor Judym, starszy brat Tomasza, którego działalność niepodległościowa i ucieczka przed represjami są echem romantycznych dążeń do wolności.

Również budowa powieści i elementy formalne w „Ludziach bezdomnych” wpisują się w romantyczną tradycję. Swobodna struktura utworu, liryczne i pełne emocji opisy oraz subtelność w prowadzeniu narracji są typowe dla romantyzmu. Narracja w powieści jest często subiektywna, przepełniona nastrojowym tonem i symbolicznymi partiami, co potwierdza jej romantyczny charakter.

Podsumowując, powieść Stefana Żeromskiego „Ludzie bezdomni” niewątpliwie wpisuje się w tradycję literatury romantycznej. Postać Tomasza Judyma, konstrukcja fabularna, elementy symboliczne i formalne nawiązania do romantyzmu sprawiają, że dzieło to jest kontynuacją romantycznego dziedzictwa. Żeromski, łącząc romantyczne ideały z nowoczesnym podejściem pozytywistycznym, stworzył dzieło ponadczasowe, pełne sprzeczności, które odzwierciedlają dualizm jego własnej epoki. Powieść ta jest wyrazem głębokiego humanizmu i ukazuje, jak bogata i złożona może być literatura czerpiąca z tradycji, a jednocześnie adaptująca się do nowych warunków.