Czym dla człowieka może być rodzina? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdania, odwołując się do utworu „Skąpiec” oraz innego tekstu literackiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: wczoraj o 14:29

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 17.01.2026 o 9:56

Rodzina od zawsze odgrywała fundamentalną rolę w życiu człowieka. Jest to instytucja, która nie tylko kształtuje jednostkę, ale także wpływa na jej wartości, życie emocjonalne i społeczne. W literaturze temat rodziny jest jednym z najczęściej poruszanych zagadnień, ponieważ stanowi ona mikrokosmos, w którym odbijają się uniwersalne problemy i uczucia. Poniżej analiza funkcji i roli rodziny w życiu człowieka na podstawie dwóch tekstów literackich: "Skąpiec" Moliera i "Chłopi" Władysława Stanisława Reymonta.

Pierwszym utworem, który przybliża nam różne aspekty rodziny, jest komedia Moliera pt. "Skąpiec". Głównym bohaterem jest Harpagon, człowiek chciwy, który swoją miłość do pieniędzy stawia ponad rodzinę. Harpagon jest ojcem Elizy i Kleanta, jego relacje z dziećmi są jednak toksyczne i pełne konfliktów. Jego obsesyjne skąpstwo wpływa na całą rodzinę, prowadząc do licznych nieporozumień i napięć.

Rodzina Harpagonów, zamiast być źródłem wsparcia i miłości, staje się miejscem frustracji i rozczarowań. Harpagon zmusza Elizę do małżeństwa z bogatym Anselmem, mimo że dziewczyna kocha innego mężczyznę, Walerego. Z kolei Kleant, zakochany w Mariannie, musi walczyć o zgodę na małżeństwo z ojcem, który również chce poślubić tę samą kobietę z czysto materialnych pobudek. Widać tu wyraźnie, że Harpagon nie szanuje uczuć i potrzeb swoich dzieci, co prowadzi do głębokich wewnętrznych konfliktów w rodzinie.

W "Skąpcu" rodzina nie spełnia swojej podstawowej funkcji, jaką jest wspieranie emocjonalne i wychowawcze. Harpagon, pochłonięty obsesją na punkcie pieniędzy, zaniedbuje obowiązki ojcowskie i nie jest w stanie dać swoim dzieciom poczucia bezpieczeństwa ani miłości. W efekcie, relacje między członkami rodziny są oparte na konflikcie i braku zaufania. Molier krytykuje tu przede wszystkim społeczeństwo, które stawia wartości materialne ponad duchowe, co doprowadza do rozkładu podstawowych więzi rodzinnych.

Drugim tekstem, który podejmuje problem rodziny, jest powieść Władysława Stanisława Reymonta, "Chłopi". Opisując życie chłopskiej rodziny w Lipcach, Reymont przedstawia rodzinę jako instytucję o kluczowym znaczeniu dla życia społeczności wiejskiej. Głównym bohaterem jest Maciej Boryna, najbogatszy gospodarz we wsi, który ma znaczący wpływ na losy swojej rodziny i społeczności.

Więzy rodzinne w "Chłopach" są zdecydowanie silniejsze i bardziej skomplikowane niż w "Skąpcu". Rodzina Borynów, mimo wielu konfliktów i trudności, które wynikają z różnych ambicji i pragnień jej członków, w końcu dąży do zachowania jedności i przetrwania w ciężkich warunkach. Relacje międzypokoleniowe są tu również wyraźnie zaznaczone - autorytet rodziców oraz szacunek dla tradycji i starszych członków rodziny są fundamentem życia społecznego.

Maciej Boryna, chociaż surowy i autorytarny, dba o dobro rodziny i stara się zabezpieczyć jej przyszłość. Konflikty, takie jak walka o ziemię z synem Antkiem, odzwierciedlają uniwersalne problemy związane z dziedziczeniem i władzą w rodzinie. Pomimo tych napięć, rodzina pozostaje głównym budulcem społecznej tożsamości i solidarności w trudnych czasach.

Różnica między funkcją rodziny w "Skąpcu" i "Chłopach" jest ogromna. W komedii Moliera rodzina jest pokazana jako instytucja dysfunkcyjna, która nie spełnia swoich podstawowych ról wychowawczych i emocjonalnych z powodu zachłanności głowy rodziny. Z kolei w "Chłopach" rodzina, mimo wewnętrznych konfliktów, jest przedstawiona jako fundamentalna wartość, którą należy chronić i pielęgnować.

Podsumowując, literatura ukazuje różne aspekty i funkcje rodziny w życiu człowieka. Rodzina może być zarówno źródłem miłości, wsparcia i bezpieczeństwa, jak i miejscem konfliktów i frustracji. To, jaką rolę odgrywa w życiu jednostki, zależy od wartości i postaw poszczególnych jej członków. W "Skąpcu" Moliera rodzina jest obrazem negatywnym, ukazującym skutki dominacji materializmu nad uczuciami. Natomiast w "Chłopach" Reymonta, mimo trudności, rodzina pozostaje podstawową jednostką społeczną, której przetrwanie i jedność są kluczowe dla życia całej wspólnoty. Obydwa dzieła pokazują, że walka o wartości rodzinne jest jednym z największych wyzwań, przed jakimi staje człowiek.