Kaleki świat przedstawiony w „Zbrodni i karze” Fiodora Dostojewskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.06.2024 o 14:41

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 13.06.2024 o 14:23

Wstęp

"Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego to jedna z najistotniejszych powieści w literaturze światowej. Opublikowana po raz pierwszy w 1866 roku, praca ta stała się symbolem dogłębnej analizy ludzkiej psychiki oraz moralnych dylematów, które nurtują człowieka. Dostojewski, uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy rosyjskich, skupił się w swojej twórczości na eksploracji ludzkiej duszy, napięciach moralnych oraz społecznych uwarunkowaniach wpływających na życie człowieka.

Temat wypracowania dotyczy analizy obrazu Petersburga i jego mieszkańców w tej powieści. Zwrócimy uwagę na to, jak przestrzeń miejska oraz warunki życia wpływają na psychikę bohaterów. Analiza pozwoli zrozumieć kaleką rzeczywistość przedstawioną przez Dostojewskiego oraz złożoność ludzkiej natury w kontekście trudnych realiów życia w carskiej Rosji.

Rozwinięcie

Petersburg jako miasto pełne kontrastów

Opis Petersburga w "Zbrodni i karze" jest pełen sprzeczności. Z jednej strony miasto to uchodzi za jedno z najbogatszych w carskiej Rosji, z drugiej zaś skrywa mroczne zaułki, które są miejscem zamieszkania najbiedniejszych warstw społeczeństwa. Petersburg w powieści Dostojewskiego to miasto, gdzie luksusowe rezydencje sąsiadują z zatłoczonymi i brudnymi kamienicami. Bogactwo i nędza istnieją tutaj w bezpośrednim sąsiedztwie, co prowadzi do ogromnych kontrastów społecznych.

Mieszkańcy Petersburga to ludzie żyjący w skrajnej biedzie. Żyją w ciasnych, brudnych i zaniedbanych mieszkaniach, gdzie codzienność jest walką o przetrwanie. Dzieci są brudne i głodne, a dorośli często wykazują brutalne zachowanie. Sceny przedstawiające codzienne życie mieszkańców miasta wprowadzone są w powieści jako tło dramatycznych wydarzeń, które mają miejsce w życiu bohaterów.

Atmosfera moralnego rozkładu

Petersburg w powieści Dostojewskiego nie jest tylko miastem o mrocznych zaułkach i biedzie; jest to także miejsce, gdzie dominuje atmosfera moralnego rozkładu. Społeczeństwo składa się tu z alkoholików, złodziei i prostytutek. Brak przestrzegania moralnych zasad prowadzi do dezintegracji ogólnoludzkiego prawa i wartości. Ludzie są pogrążeni w swoich nałogach i niemoralnych czynach, co wpływa na ich relacje z otoczeniem i samymi sobą.

Raskolnikow, główny bohater powieści, jest w dużej mierze produktem swojego otoczenia. Jego decyzja o popełnieniu zbrodni nie wynika tylko z osobistych przekonań, ale także z warunków, w jakich przyszło mu żyć. Środowisko, w którym się znajduje, jest pełne nędzy i brutalności, co wpływa na jego wewnętrzne konflikty i dylematy moralne.

Scenografia powieści

Jednym z głównych miejsc wydarzeń w "Zbrodni i karze" jest Plac Sienny. To tutaj spotykają się główne postacie powieści, takie jak Marmieładow – upadły urzędnik, Raskolnikow – były student, Sonia – prostytutka utrzymująca rodzinę, oraz Katarzyna – macocha Sonii, opiekująca się rodzeństwem i stopniowo popadająca w obłęd. Plac Sienny jest miejscem, gdzie splatają się losy tych postaci, co tworzy złożony obraz życia w Petersburgu.

Motyw pieniędzy jest wszechobecny w "Zbrodni i karze". Niemal każda rozmowa bohaterów dotyczy problemów finansowych. Postacie borykają się z lichwą, długami, trudnościami w opłaceniu mieszkań czy leczenia. Problemy finansowe są nie tylko źródłem cierpienia, ale także powodem wielu niemoralnych decyzji i czynów.

Osobiste doświadczenia Dostojewskiego

Warto również zwrócić uwagę na osobiste doświadczenia Dostojewskiego, które wpłynęły na wiarygodność i głębię jego opisu zubożałego społeczeństwa. Autor sam borykał się z problemami finansowymi podczas pisania powieści. Zmagania z ubóstwem i trudnościami życiowymi stały się dla niego inspiracją do przedstawienia realistycznego i poruszającego obrazu życia w Petersburgu. Dostojewski doskonale rozumiał trudności, z jakimi borykają się jego bohaterowie, co pozwoliło mu stworzyć autentyczne i przejmujące opisy.

Konstrukcja przestrzeni w powieści

Przestrzenie opisane przez Dostojewskiego w "Zbrodni i karze" są często zamknięte i ograniczone. Opisy miejsc zamieszkania bohaterów oddają atmosferę klaustrofobii i beznadziejności. Pokój Raskolnikowa to maleńka, nieprzyjemna przestrzeń, która odzwierciedla jego stan psychiczny. Jest ciasny, zaniedbany, z starymi meblami: krzesłami, stołem i pokraczna sofą. Raskolnikow sam mówi: „Była to maluteńka klitka, jakie sześć kroków długa...”

Pokój Soni przypomina mansardę, ma dziwny, nieprzyjemny kształt. Jest tam tylko łóżko, kuchenny stół, dwa plecione fotele i komoda. Warunki te są odbiciem trudnej sytuacji życiowej bohaterów. Fragment „Pokój Soni przypominał mansardę, miał kształt bardzo nieprawidłowego czworokąta...” doskonale oddaje atmosferę izolacji i biedy, w jakiej żyją postacie.

Wpływ otoczenia na bohaterów jest ogromny. Psychika człowieka zmienia się pod wpływem warunków, w jakich żyje. Tylko silne osobowości, takie jak Sonia, mogą znaleźć oparcie w dobru własnej duszy. Sonia, mimo swojej trudnej sytuacji, zachowuje moralność i prób popełniać dobre uczynki. Natomiast słabe osobowości, jak Raskolnikow, podlegają destrukcyjnemu wpływowi swojego otoczenia. Raskolnikow, przytłoczony warunkami życia i wewnętrznymi konfliktami, decyduje się na popełnienie zbrodni, co jest manifestacją jego moralnego upadku.

Zakończenie

Podsumowując, Petersburg w "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego to miejsce pełne kontrastów, które miażdży swoich mieszkańców narzucając im nędzne warunki życia. Obraz miasta odzwierciedla złożoność ludzkiej moralności i jej dezintegrację w niekorzystnym środowisku. Dostojewski ukazuje, jak przestrzeń może wpływać na ludzką psychikę i moralność, tworząc kaleki świat pełen cierpienia i upadku.

Historie bohaterów, takich jak Raskolnikow, Sonia, Marmieładow czy Katarzyna, są przejawem problemów, z jakimi boryka się społeczeństwo Petersburga. Dostojewski, korzystając ze swoich osobistych doświadczeń, stworzył obraz miasta i jego mieszkańców, który jest nie tylko realistyczny, ale także głęboko poruszający. Jest to przestroga przed moralnym rozkładem wartości w społeczeństwie, które zbyt łatwo poddaje się wpływowi destrukcyjnych warunków życia.