Wskaż w literaturze barokowej motyw vanitas vanitatum pochodzący z Księgi Koheleta
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.06.2024 o 13:13
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 19.06.2024 o 12:44
Streszczenie:
Barokowa literatura pełna motywu *vanitas* i przemijania, nawiązującego do Księgi Koheleta. Naborowski i Sęp Szarzyński ukazywali marność życia i wartość ducha. ?
Wskaż w literaturze barokowej motyw *vanitas vanitatum* pochodzący z Księgi Koheleta
#"Żeglujemy po szerokim przestworzu, wciąż niepewni i chwiejni, popychani od jednego do drugiego krańca (...)" - Blaise Pascal.
Epoka baroku była czasem pełnym niepewności i duchowego rozbicia. Ludzie, którzy doświadczyli wojen, epidemii i niesprawiedliwości, często czuli się jak rozbitkowie na wzburzonym morzu. Kontrast między harmonią renesansu a chaosem baroku jest wyraźny: podczas gdy renesans celebrował piękno, naukę i indywidualizm, barok skierował uwagę ku kruchości życia, przemijaniu i niewiadomym losom człowieka. W tej atmosferze pojawił się motyw *vanitas vanitatum*, będący odbiciem słów z Księgi Koheleta: "Marność nad marnościami, wszystko marność".
Literatura Barokowa
Literatura i sztuka barokowa wprowadziły nowe motywy, które wcześniej były jedynie przemyśleniem filozofów i teologów. Przemijanie, śmierć, czas i nicość stały się głównymi tematami twórczości, odzwierciedlając pesymizm czasów. Motyw *vanitas* – marności – zaczerpnięty z Pisma Świętego, nabrał wyjątkowego znaczenia. Pojawiał się w wielu formach: obrazach, rzeźbach, literaturze. Był przypomnieniem o nietrwałości życia i przemijających dobrach materialnych.Księga Koheleta
Księga Koheleta, będąca częścią Starego Testamentu, ukazuje filozofię życia skupioną na przemijaniu i próżności wszelkich ziemskich dążeń. Słowa „Marność nad marnościami i wszystko marność” są fundamentalnym przesłaniem Koheleta. Mędrzec ten, analizując życie, dochodzi do wniosku, że wszelkie ludzkie działania – praca, bogactwo, mądrość, a nawet radość życia – są ostatecznie bez znaczenia. Wszystko przemija, każda rzecz i każdy moment mają swój czas, po którym następuje koniec. Filozofia Koheleta to głęboka refleksja nad życiem, w której każda forma ludzkiego wysiłku jawi się jako ulotna.Motyw przemijania w baroku
Motyw przemijania w literaturze barokowej jest silnie związany z koncepcją czasu. Saturn, jako alegoria czasu, jest często przedstawiany z sierpem i wężem gryzącym własny ogon, symbolizującym cykliczność i nieunikniony bieg życia. Zegar staje się metaforą epoki baroku, wskazując na nieubłagalność czasu. Czas, który nigdy nie zatrzymuje swojego biegu, jest głównym tematem utworów poetyckich i literackich, przypominając jednocześnie o marności wszelkich wielkich osiągnięć.Daniel Naborowski
Daniel Naborowski jest jednym z poetów, który w szczególny sposób eksplorował motyw *vanitas*. W wierszu „Krótkość żywota” poetyckie środki wyrażają efemeryczność ludzkiego istnienia. Naborowski używa jednosylabowych dźwięków: "Dźwięk, cień, dym, wiatr, głos, punkt - żywot ludzi słynie", co potęguje wrażenie ulotności. Życie ludzkie porównywane jest do chwili, do „czwartej części mgnienia” czy „kolebki grobem”, co jasno pokazuje, jak krótkie i nietrwałe jest nasze istnienie.W wierszu „Do Anny” Naborowski używa licznych środków stylistycznych, by uwydatnić motyw przemijania. Anafory, nagromadzenie i koncept służą podkreśleniu przesłania, że wszystko przemija poza uczuciem. Poet używa kontrastów, by uwypuklić marność ziemskich rzeczy w porównaniu z trwałością ducha i uczuć.
Filozofia Naborowskiego
Naborowski, w swojej twórczości, często nawiązuje do filozofii stoickiej, podkreślając nadrzędność cnoty nad dobrami materialnymi. Cnota, dla niego, jest źródłem harmonii umysłu, kontrapunktem dla chaosu świata. Związki z myślami Blaise'a Pascala, który mówił o człowieku jako „okręcie na niepewnym morzu” oraz „myślącej trzciny”, są widoczne w jego poezji.W wierszu "Cnota grunt wszystkiemu" Naborowski zachęca do korzystania z radości życia, lecz z zachowaniem umiaru. Według poety, świat hołduje marności, jednak człowiek może znaleźć spokój wewnętrzny, kierując się cnotą.
W wierszu „Błąd ludzki” Naborowski przedstawia życie jako pełne błędów, lecz stanowiące część boskiego porządku. Choć życie jest pełne trudności, jego piękno i harmonia są osiągane przez akceptację własnych ograniczeń i pytań o sensem istnienia.
Mikołaj Sęp Szarzyński
Mikołaj Sęp Szarzyński, w przeciwieństwie do Naborowskiego, przedstawia życie jako ciągłą walkę między duszą a ciałem. Dla Szarzyńskiego ziemska egzystencja jest pełna grzesznych pokus i duchowych zmagań. W jego poezji miłość i wierność Bogu są sposobami na przezwyciężenie tej walki. Podkreśla nietrwałość ziemskich dążeń i przywiązuje ogromną wartość do życia duchowego.Sęp Szarzyński, w swoich wierszach, porusza tematykę eschatologiczną, odnosząc się do ostatecznych celów człowieka. Jego twórczość pełna jest rozważań nad śmiercią, potępieniem i zbawieniem. W ten sposób poeta nawiązuje do motywu *vanitas*, ukazując świat jako miejsce pełne marności, które jedynie duchowe dążenia mogą przewyższyć.
Zakończenie
Literatura barokowa głęboko zakorzeniła motyw *vanitas* i przemijania, co jest widoczne u takich poetów jak Daniel Naborowski i Mikołaj Sęp Szarzyński. Naborowski, ze swoją filozofią stoicką, podkreślał wagę cnoty i harmonię umysłu w obliczu marności świata. Z kolei Sęp Szarzyński koncentrował się na duchowych zmaganiach i wartości życia oddanego Bogu. Obaj poeci, choć różnili się w swym podejściu, ukazywali kruchość ludzkiej egzystencji i nietrwałość dóbr materialnych, co jest jasnym odniesieniem do filozofii z Księgi Koheleta.Przekazywana przez nich refleksja, że „marność nad marnościami i wszystko marność”, skłania do głębszej analizy życia i szukania wartości, które przetrwają próbę czasu. Filozofia stoicka i bibljne odniesienia w twórczości barokowej pomagają odnaleźć w literaturze tej epoki poczucie wspólnoty, gdzie duchowa wartość zastępuje ulotność dóbr ziemskich.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.06.2024 o 13:13
O nauczycielu: Nauczyciel - Rafał B.
Od 12 lat pracuję w szkole średniej i wspieram uczniów w przygotowaniach do matury i egzaminu ósmoklasisty. Uczę, jak budować tezę, układać argumenty i wybierać przykłady, które realnie pracują na wynik. Na lekcjach dużo ćwiczymy i mało „teoretyzujemy”, co pomaga utrzymać skupienie. Uczniowie doceniają konkret i przejrzysty sposób tłumaczenia.
Doskonałe pytanie o motyw *vanitas vanitatum* w literaturze barokowej, związane z Księgą Koheleta, prowadzi do wyczerpującej analizy tego tematu.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się