Jaki jest wzajemny stosunek inteligentÓw i chŁopÓw w „weselu”?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.06.2024 o 20:29

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 20.06.2024 o 19:35

W dramatycznym kontekście końca XIX wieku, kiedy Polska była pod zaborami, Polacy musieli zmagać się z różnorodnymi problemami społecznymi i narodowymi. Stanisław Wyspiański, wybitny pisarz i twórca „Wesela”, wpisał się w tradycję dramatu romantycznego, wierząc, że literatura może mieć istotne funkcje wychowawcze i społeczno-narodowe. Jego celem było ukazanie skomplikowanych relacji między warstwami społecznymi, zwłaszcza między inteligencją a chłopstwem. Jak pokazuje to dramat, te relacje były nie tylko złożone, ale i pełne napięć, mimo że obie strony zdawały sobie sprawę z konieczności współpracy dla dobra ojczyzny.

Relacje między inteligencją a chłopami możemy zobaczyć na przykładzie kilku kluczowych postaci w „Weselu”. Pierwszą taką postacią jest Pan Młody, który stanowi reprezentanta inteligencji. Jego pochodzenie i nowa sytuacja życiowa symbolizują próbę zbliżenia tych dwóch światów. Pan Młody, członek krakowskiej bohemy artystycznej, żeni się z chłopką, co dla niego jest zarówno wielkim osobistym wyzwaniem, jak i próbą wyrażenia sympatii oraz podziwu dla kultury wiejskiej. W rzeczywistości jednak jego podejście jest często naiwne i romantycznie idealizuje życie na wsi. Widzimy to w jego wypowiedziach, które świadczą o powierzchownej fascynacji chłopstwem i brak głębszego zrozumienia ich realiów i problemów. Małżeństwo z chłopką staje się dla niego bardziej aktem mody na kult ludowości niż rzeczywistym związkiem z chłopską społecznością.

Odmiennie, Gospodarz, będący pośrednią postacią pomiędzy inteligencją a chłopami, ma głębsze zrozumienie obu tych światów. Ślub z chłopką i życie na wsi czynią go idealnym mediatorem między dwiema antagonistycznymi warstwami społecznymi. Jego postać jest symbolem możliwego kompromisu i porozumienia. Gospodarz pamięta jednak historię rabacji galicyjskiej - krwawych chłopskich buntów z 1846 roku, co sprawia, że spogląda na chłopów z pewną dozą rezerwy i obawy. Jego doświadczenia sugerują, że chłopi mogą być "zapalni jak sucha słoma" i stawia pytanie, czy uczucia patriotyzmu i zapału do walki, które ich cechują, mogą być skierowane ku zjednoczeniu narodu.

Motyw rabacji galicyjskiej przewija się w licznych dialogach, które podkreślają dwuznaczność sytuacji społecznej. Przykładem może być cytat „Chocia gleba może licha, nie trza ustępować z drogi.” W tym zdaniu zawiera się zarówno uznanie dla chłopskiej determinacji, jak i ostrzeżenie przed ich nieprzewidywalnością. Kolejnym znaczącym cytatem jest "Myśmy wszystko zapomnieli", które można interpretować jako próbę szczerego pojednania albo jako wyraz zakłamania i tłumienia bolesnych wspomnień. Gospodarz zdaje sobie sprawę, że zaangażowanie chłopów w sprawy narodowe może być kluczowe, lecz historia pokazuje, że ich zbyt impulsywne działania mogą prowadzić do tragicznych konsekwencji.

Analizując postać Gospodarza jako kluczową, zauważamy, że jego strach przed chłopami mimo zakorzenienia w wiejskiej społeczności jest manifestacją głęboko zakorzenionego lęku i braku zaufania. Wyspiański krytykuje go za brak odpowiedzialności, obrazując to symboliką złotego rogu – artefaktu, który ma symbolizować zjednoczenie i nawoływanie do walki, lecz w rzeczywistości nigdy nie zostaje użyty. Gospodarz, tak jak wielu innych przedstawicieli inteligencji, nie jest w stanie podjąć ostatecznej decyzji. Symbolika czapki z pawimi piórami, którą nosi Jasiek, dodatkowo podkreśla egoizm i brak zaangażowania w sprawy państwowe wśród ludzi wywodzących się z inteligencji.

Równocześnie, młodsze pokolenie w „Weselu” prezentuje większą otwartość i chęć przełamywania społecznych podziałów. Rozmowy między Jaśkiem a Kacprem wskazują na budującą postawę młodych, którzy znajdują się mniej pod wpływem dawnych urazów i podziałów. To daje nadzieję na przyszłe zjednoczenie i lepszą współpracę. Jednak różnice pokoleniowe są wyraźnie widoczne – starsze pokolenie, reprezentowane np. przez postacie Ojca i Dziada, jest zakorzenione w dawnych urazach i nieufnościach, które stanowią barierę w budowaniu wspólnej przyszłości.

W końcowym podsumowaniu relacji między chłopami a inteligencją należy podkreślić, że były one nierozerwalnie splecione z polską drogą do niepodległości. Istniały głębokie animozje i urazy, zwłaszcza wśród starszych pokoleń, które pamiętają traumatyczne wydarzenia jak rabacja galicyjska. Mimo to w „Weselu” dostrzegamy iskierki nadziei związane z młodszym pokoleniem, które może być kluczem do przyszłego zjednoczenia. Wyspiański przez swoje dzieło daje nam do zrozumienia, że nawet w najtrudniejszych czasach historia i kultura mogą łączyć ludzi, a nie dzielić.

Na zakończenie, „Wesele” pozostaje uniwersalnym studium społecznych relacji, dającym wiele do myślenia w kontekście współczesnych podziałów i wyzwań. W czasach zaborów pełne pojednanie było trudne do osiągnięcia, lecz Wyspiański pokazuje, że dzięki dialogowi i wzajemnemu zrozumieniu, możliwe jest zbudowanie solidnych podstaw pod przyszłą, wolną i zjednoczoną Polskę.