„Człowiek to tajemnica”. Czy zgadzasz się z tym twierdzeniem? Uzasadnij swój sąd na podstawie wybranych utworów i bohaterów literackich

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.06.2024 o 11:37

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.06.2024 o 11:10

Zagadnienie człowieka i jego istoty nurtuje ludzkość od zarania dziejów. Próbują na nie odpowiedzieć zarówno nauki ścisłe, jak i humanistyczne, a także literatura. Filozofia i sztuka, często w sposób metaforyczny, przedstawiają człowieka jako istotę złożoną i skomplikowaną. Człowiek, choć silnie powiązany z przyrodą, stworzył swój własny, niezależny świat kultury, sztuki i nauki. To powoduje, że staje się on zagadką, którą trudno jednoznacznie zdefiniować. Czynników mogących określić człowieka jest wiele: intelekt, zdolność do wyższych uczuć, wytrwałość czy umiejętność przystosowania do zmieniających się warunków.

W mojej pracy postaram się dowieść, że człowiek jest tajemnicą, a zagłębienie jego istoty nadal pozostaje wyzwaniem mimo licznych prób podejmowanych przez różne dziedziny naukowe oraz literaturę. Przeanalizuję, jak twórcy literaccy przedstawiają człowieka w różnych epokach i czy czytelnicy współcześni mogą zrozumieć ich bohaterów.

Rozwinięcie

Kolejnym przykładem literackiego ujęcia tajemnicy człowieczeństwa jest postać doktora Rieux z powieści "Dżuma" Alberta Camusa. "Dżuma" opowiada o mieście Oran, które zostaje dotknięte epidemią. Bohaterowie powieści zmagają się z cierpieniem i śmiercią, a pośród nich najważniejszą rolę odgrywa doktor Rieux. Mimo świadomości beznadziejnej sytuacji, Rieux nie poddaje się. Jego niezłomność i determinacja w walce z epidemią stanowią przykład prawdziwej natury człowieczeństwa według Camusa. Jego postawa inspiruje innych, na przykład dziennikarza Ramberta, który początkowo chce uciec z miasta, ale ostatecznie pozostaje, aby pomagać. Camus w postaci Rieuxa ukazuje człowieka jako istotę zdolną do nadludzkiego wysiłku i poświęcenia, co również podkreśla jego tajemniczość i złożoność.

Bardzo ciekawą perspektywę na temat człowieka odnajdujemy również w myślach Blaise’a Pascala. Jego słynne zdanie: "Człowiek jest trzciną najsłabszą w przyrodzie, ale trzciną myślącą" w doskonały sposób oddaje dualizm ludzkiej istoty. Z jednej strony człowiek jest słabą istotą, łatwo poddającą się wpływom przyrody i losu, a z drugiej strony posiada zdolność myślenia, która czyni go wyjątkowym. Myśl Pascala oddaje filozoficzne dylematy związane z definicją człowieka: jest on słaby, ale jednocześnie posiada coś, co go wyróżnia – to jest jego umysł, zdolność do refleksji, analizowania i przystosowywania się do trudnych warunków. To sprawia, że człowiek, choć wydaje się być zrozumiały, jest w rzeczywistości tajemnicą.

Innym przykładem literackiego przedstawienia człowieka jako istoty złożonej i tajemniczej jest twórczość Jana Kochanowskiego. Jako renesansowy humanista, Kochanowski czerpał inspiracje z filozofii stoicyzmu i epikureizmu. W swoich "Pieśniach" zachęca do chwytania chwili ("Carpe diem") i cieszenia się życiem, mimo świadomości swojej śmiertelności. Pisze: "Nic wiecznego na świecie: radość się z troską plecie". W ten sposób ukazuje człowieka jako istotę, która potrafi cieszyć się życiem mimo jego ulotności. Treny, napisane po śmierci ukochanej córki Urszulki, są wyrazem głębokiego kryzysu światopoglądowego i osobowościowego poety. Kochanowski, dotychczas umiarkowany stoik, nie potrafi pogodzić się z losem. Te doświadczenia pokazują, że człowiek jest istotą wielowarstwową, której trudno w pełni zrozumieć, gdyż przeżywa różne emocje i często zmienia swoje przekonania pod wpływem doświadczeń życiowych.

Wreszcie, jednym z najbardziej złożonych literackich portretów człowieka jest bohater powieści "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego – Rodion Raskolnikow. Jest on ambitnym i inteligentnym studentem z Moskwy, który wierzy w swoją wyjątkowość i pogląd, że niektóre jednostki posiadają prawo do przekraczania moralnych granic dla wyższych celów. Aby dowieść tej teorii, decyduje się na morderstwo lichwiarki. Jednak po dokonaniu zbrodni, zamiast triumfu, odczuwa bolesne poczucie winy, które stopniowo doprowadza go do załamania. Dostojewski z precyzją i wielką drobiazgowością analizuje wewnętrzne przeżycia i motywacje Raskolnikowa. Ukazuje człowieka jako istotę pełną sprzeczności, zdolną do zarówno wielkich czynów, jak i głębokiego upadku. Raskolnikow, mimo swojej intelektualnej wyższości, jest niewolnikiem emocji i moralnych dylematów, co sprawia, że jego natura pozostaje nieprzeniknioną tajemnicą.

Zakończenie

Człowiek pozostaje tajemnicą nie tylko dla innych, ale często także dla siebie samego. Zarówno literatura, jak i filozofia, pomagają nam zbliżyć się do zrozumienia ludzkiej natury, ale nigdy nie dają jednoznacznej odpowiedzi. Dzięki literaturze współcześni czytelnicy mogą odnaleźć w bohaterach literackich odbicie swoich własnych zmagań i pytań o istotę człowieczeństwa, co pokazuje, że mimo upływu czasu, zagadka człowieka pozostaje nierozwiązana.

---

Zachowując strukturę argumentacji zgodną z wyżej przedstawioną analizą, staramy się łączyć wątki literackie z filozoficznymi przemyśleniami, co pozwala na ukazanie pełniejszego obrazu człowieka jako istoty złożonej. Kontekst historyczny i kulturowy każdej analizowanej postaci oraz ich twórców dodaje głębię i szersze znaczenie przedstawionym koncepcjom, co podkreśla tajemniczość i nieprzeniknioną naturę człowieka w literaturze.