Scharakteryzuj poglądy Nosa jako typowego dekadenta i stosunek do niego innych bohaterów na podstawie sceny 2. Aktu III „Wesela”.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.07.2024 o 14:08
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 3.07.2024 o 13:51
Streszczenie:
Dramat „Wesele” analizuje społeczeństwo końca XIX w. poprzez postać Nosa – typowego dekadenta. Jego apatia i iluzje artystyczne krytykowane są przez Wyspiańskiego jako przeszkoda w realnych zmianach społecznych.
I. Wprowadzenie
1. Kontekst historyczno-literacki dramatu „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego: „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego, wystawione po raz pierwszy w 1901 roku, jest jednym z najważniejszych dramatów w literaturze polskiej. Utwór powstał na kanwie rzeczywistych wydarzeń – ceremonii ślubnej poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną, chłopką z Bronowic, do której doszło w listopadzie 1900 roku. Dramat Wyspiańskiego stanowi rodzaj literackiej freski, która uchwyciła przekrój polskiego społeczeństwa końca XIX wieku. Bronowice, symbolizujące łączność między inteligencją a ludem, są tu miejscem spotkania przedstawicieli różnych warstw społecznych.„Wesele” posługuje się symbolicznymi postaciami, miejscem i zdarzeniami, aby odzwierciedlić złożone struktury społeczno-polityczne ówczesnej Polski. Wyspiański dokonuje analizy i krytyki społeczeństwa przełomu wieków, ukazując zarówno jego aspiracje, jak i słabości. Dramat jest wielowarstwowym studium ducha narodowego i zbiorowej psychiki Polaków, nawiązując do kluczowych momentów historycznych i narodowych mitów.
2. Skrótowy opis fabuły „Wesela”: Fabuła „Wesela” skupia się na wydarzeniach podczas jednego wieczora weselnego, który staje się metaforą spotkania różnych grup społecznych, od inteligencji po chłopów. Dramat przeplata rzeczywistość z elemementami fantastyki, kiedy to bohaterowie mają wizje symbolicznych postaci, np. Chochoła, Wernyhory czy Stańczyka, które kwestionują ich postawy i przypominają o obowiązkach narodowych.
W scenie 2. aktu III, dochodzi do istotnej dla utworu konfrontacji między bohaterami, w której na pierwszy plan wysuwają się poglądy dekadenckie reprezentowane przez postać Nosa. Scena ta jest kluczowa dla zrozumienia różnych postaw wobec trudnej sytuacji narodowej Polski oraz dla ukazania wewnętrznych konfliktów i zróżnicowanych reakcji bohaterów wobec rzeczywistości.
II. Postać Nosa – charakterystyka
1. Tożsamość i znaczenie postaci w dramacie: Nos to postać, która według niektórych źródeł może być wzorowana na malarzu Tadeuszu Noskowskim, choć Wyspiański nie potwierdza tego wprost. W „Weselu” stanowi on typowego przedstawiciela dekadenckiej bohemy artystycznej przełomu wieków. Nos, mimo że jest postacią poboczną, pełni istotną rolę w dramaturgii utworu, obnażając postawy, które Wyspiański krytykuje – bierność, marazm i uciekanie od rzeczywistości w świat iluzji i sztuki.2. Wygląd i stan Nosa: Nos w dramacie jest przedstawiony jako osoba pijana, słabowita i zamroczona. Jego obecny stan jest wynikiem nadużywania alkoholu, co wpływa na jego sposób wypowiadania się i zachowanie. Jego mowa jest chaotyczna, bełkotliwa, przerywana niejasnymi metaforami i wskazuje na wewnętrzną dezorientację. Nos swoją postawą, wyglądem i zachowaniem idealnie wpasowuje się w obraz dekadenta – człowieka zmęczonego życiem, odczuwającego ból istnienia i uspokajającego swoje lęki w alkoholowej stuporze.
III. Poglądy Nosa jako typowego dekadenta
1. Dekadentyzm Nosa: Poglądy Nosa są emblematyczne dla dekadentyzmu – prądu literackiego i filozoficznego końca XIX wieku, który charakteryzował się pesymizmem, apatią, poczuciem schyłkowości kultury i cywilizacji, oraz ucieczką od rzeczywistości w stany melancholijno-żalu. Nos wyraża to poprzez swoją apatię i marazm, wyznając swoistą niechęć do życia i działania. Odczuwa egzystencjalne cierpienie i brak wartości („nomad chiński, który nieznacznie się pęta”), a także deklaruje postawę odrzucenia aktywności i walki.2. Rozmowa z Poetą i Gospodarzem: Rozmowa Nosa z Poetą i Gospodarzem jest pełna ironii i niejasności. Nos czuje się zagrożony sugestią o jego braku ducha walki, starając się wytłumaczyć, że w sercu nadal czuje patriotyczne obowiązki. Jednak jego usprawiedliwienia i argumenty nie są przekonujące, odsłaniając wewnętrzną sprzeczność jego postawy. Deklaruje, że pijaństwo jest nieodłącznym talentem Polaków, co staje się pretekstem dla unikania obowiązków i usprawiedliwienia własnej bierności.
3. Manifestacja typowego młodopolskiego artysty: Nos jest typowym przedstawicielem młodopolskiego artysty, fascynującego się alkoholizmem i erotyką jako ucieczką od bólu egzystencjalnego. Utożsamia się z wielkimi, cierpiącymi artystami, takimi jak Chopin, i nawiązuje do koncepcji nadczłowieka Fryderyka Nietzschego. Jego niejednoznaczne, pełne patosu wypowiedzi są manifestacją dekadenckich nastrojów, gdzie niezdolność do działania jest sublimowana w cierpienie artystyczne.
IV. Reakcje innych bohaterów
1. Poeta: Początkowo Poeta wyraża sceptycyzm wobec wywodów Nosa, widząc w nich jedynie wyraz dekadenckiego bełkotu. Jednak wraz z rozwojem rozmowy, Poeta zaczyna rozumieć i częściowo podzielać uczucia Nosa, dostrzegając w jego słowach echo własnych egzystencjalnych dylematów. Dyskusja o pijaństwie jako nieodłącznym talencie Polaków, staje się pretekstem do głębszej refleksji nad losem i stanem ducha narodowego.2. Gospodarz: Gospodarz wykazuje współczucie dla Nosa, rozpoznając w nim tego samego rodzaju zmagania, które sam przechodzi. Dostrzega w Nosie ofiarę życia z „pustką w duszy wieczną”, co budzi w nim empatię i współczucie, mimo, iż nie akceptuje takiej postawy jako wzoru do naśladowania.
3. Pan Młody: Pan Młody, będąc w fazie romantycznego uniesienia i poszukiwania, wykazuje pewną adaptację pesymizmu Nosa. Jego młodzieńczy idealizm konfrontuje się z dekadenckim marazmem Nosa, co rodzi u niego pewne chwiejności i rozterki.
4. Prostsi ludzie (np. Pani Młoda): Dla prostszych ludzi, jak Pani Młoda, Nos jest zwykłym pijakiem, a jego filozoficzne wywody są postrzegane jako nonsensowny bełkot. Prostacy nie mają zrozumienia ani dla artystycznych uniesień, ani dla dekadenckich koncepcji, co uwypukla różnice mentalne między warstwami społecznymi.
V. Symbolika Nosa i krytyka społeczna Wyspiańskiego
1. Nos jako krytyka młodopolskiej bohemy: Nos jest symbolem krytyki młodopolskiej bohemy, której zamiłowanie do eskapizmu i kontemplacji artystycznej Wyspiański uważa za szkodliwe dla narodowej sprawy. Postać Nosa obnaża bierność i brak wiary w rzeczywistość oraz postęp, co staje się głównym zarzutem autora wobec dekadenckiego intelektualizmu. Nos miast angażować się w konkretne działania, zatraca się w iluzorycznych, artystycznych mrzonkach, co Wyspiański ocenia negatywnie.2. Wyspiańskiego analiza dystansu społecznego: Wyspiański za pomocą postaci Nosa analizuje istniejący wówczas społeczny dystans między inteligencją a ludem. Ludomania, która w teorii miała być zbrataniem się inteligencji z chłopami, w rzeczywistości okazała się często powierzchowną i modną postawą, pozbawioną głębszego zrozumienia i prawdziwej solidarności. Dekadencka niezdolność do działania, symbolizowana przez Nosa, jest przedstawiona jako przeszkoda w prawdziwym zjednoczeniu się z ludem i narodowej samoświadomości.
VI. Podsumowanie
1. Ocena dekadenta – Nosa: Ocena Nosa w oczach Wyspiańskiego jest negatywna. Przez pryzmat tej postaci ukazuje bierność i brak wiary w rzeczywistość oraz postęp, co w kontekście narodowej aktywności jest szczególnie destrukcyjne. Nosowa pesymistyczna poezja plecie narodowe działania w stan marazmu, niezdolności do czynu. Iluzje artystyczne Nosa są przeciwstawione potrzebie realnych zmian i zaangażowania.2. Finalna refleksja: Rozmówcy Nosa, mimo różnych reakcji, nie odnajdują w jego postawie ani realnego przywództwa, ani ożywczego ducha. Zamiast tego dostrzegają absurdalność i bezczynność jego postawy. Finalne przesłanie dramatu Wyspiańskiego to krytyka dekadenckich aspiracji i pesymistycznych mrzonek, skontrastowanych z rzeczywistymi wymaganiami narodowej i społecznej zmiany. Nos, jako symbol pustki duchowej, jest ostrzeżeniem przed biernością i ucieczką w iluzje sztuki.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.07.2024 o 14:08
O nauczycielu: Nauczyciel - Renata K.
Od 11 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym i pokazuję, że skuteczne pisanie to zestaw umiejętności, których można się nauczyć. Przygotowuję do matury i egzaminu ósmoklasisty, łącząc krótkie instrukcje z praktyką. Na lekcjach jest spokojnie, jasno i konkretnie — krok po kroku. Uczniowie cenią uporządkowane materiały i poczucie, że robią realny postęp.
Doskonale przedstawione wypracowanie, które w sposób kompleksowy analizuje postać Nosa jako typowego dekadenta w dramacie „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się