Makbet i jego wybranka serca. Jak radzą sobie z pokusą władzy absolutnej?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.07.2024 o 17:24

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 11.07.2024 o 16:39

William Szekspir, uznawany za jednego z największych dramatopisarzy wszech czasów, żył w epoce renesansu, która charakteryzowała się nowym podejściem do człowieka oraz jego potencjału i pragnień. Szekspir, żyjący i tworzący na przełomie XVI i XVII wieku, w swoich dziełach często eksplorował motywy pragnienia władzy, moralnych dylematów oraz etycznych rozterek bohaterów. Jednym z najważniejszych dramatów, który doskonale ilustruje te kwestie, jest "Makbet".

Sztuka opowiada o upadku tytułowego bohatera, wojownika walczącego u boku króla Szkocji, Duncana. Po zwycięskiej bitwie, Makbet spotyka trzy czarownice, które przepowiadają mu, że stanie się królem. Ta przepowiednia wywołuje lawinę zdarzeń prowadzących Makbeta i jego żonę, Lady Makbet, do moralnej i duchowej katastrofy.

Makbet na początku dramatu jest przedstawiany jako odważny i szanowany wódz. Walczy dla króla Duncana i cieszy się jego zaufaniem oraz uznaniem. Jest wierny swojemu władcy, a jego lojalność i odwaga są niekwestionowane. Gdy jednak czarownice przepowiadają jego przyszłe królowanie, zaczyna się wewnętrzna przemiana Makbeta.

Wizja zdobycia władzy absolutnej staje się dla Makbeta nieodpartą pokusą. Na początku stara się oprzeć tej pokusie, rozważa możliwe konsekwencje zabójstwa Duncana i boi się moralnych oraz duchowych kosztów takiego czynu. W jego umyśle toczy się batalia między pragnieniem władzy a dotychczasowymi wartościami i zasadami, które kształtowały jego życie. Przełomowym momentem jest rola, jaką odgrywa Lady Makbet.

Lady Makbet od samego początku jest przedstawiana jako postać ambitna i bezwzględna. Marzy o tym, by zostać królową i gotowa jest na wszystko, by osiągnąć ten cel. Kiedy dowiaduje się o przepowiedni czarownic, natychmiast zaczyna manipulować swoim mężem, żeby ten zrealizował jej marzenia. Jej determinacja widać w jej słowach: "Niech się więc stanie! Wszystkie moje siły. Nagnę do tego okropnego czynu. Idźmy i szydźmy z świata jasnym czołem: Fałsz serca i fałsz lic muszę iść społem."

Lady Makbet konsekwentnie wywiera nacisk na Makbeta, kwestionując jego męskość i odwagę, wywołując w nim poczucie winy i wstydu za swoje wątpliwości. W końcu przekonuje męża do zbrodni. Po zabójstwie Duncana, Makbet staje się królem, jednak cena, jaką płaci za władzę, jest ogromna.

Początkowy obraz Makbeta jako odważnego wojownika ulega radykalnej zmianie. Po dokonaniu morderstwa, jego psychika zostaje zrujnowana. Pojawia się paranoja, strach przed utratą władzy i rosnąca brutalność. Makbet, który kiedyś był szanowanym rycerzem, staje się tyranem, mordując wszystkich, którzy mogą zagrozić jego pozycji. Jego przemiana z szanowanego władcy w gniewnego i szalonego tyrana jest stopniowa, ale nieunikniona.

Lady Makbet, choć z początku wydaje się być silniejsza psychicznie od swojego męża, również zaczyna płacić cenę za swoje ambicje. Osiągnięcie celu nie przynosi jej oczekiwanego szczęścia i spełnienia. Wręcz przeciwnie, zaczyna popadać w coraz większe szaleństwo. Scena, w której widzimy ją, chodzącą po zamku z zapaloną świecą i próbującą zmyć plamy krwi ze swoich rąk, jest nie tylko symbolem jej poczucia winy, ale również znakiem jej stopniowego upadku psychicznego. Ostatecznie jej poczucie winy i strach prowadzą ją do samobójstwa.

Makbet i Lady Makbet, jako para, doskonale ilustrują, jak wielka jest siła pokusy władzy absolutnej i jak destrukcyjna może być ta pokusa. Ich życie, które na początku wydawało się pełne obietnic, zostaje zrujnowane przez ich nieposkromioną ambicję. Dążenie do władzy eliminuje wszystkie inne wartości i moralne odruchy, prowadząc do ich całkowitej degradacji moralnej i mentalnej.

Ich losy pokazują, że władza może stać się celem nadrzędnym, który zastępuje wszelkie inne wartości. Małżeństwo, uczucia, moralność i ludzkość zostają poświęcone na ołtarzu ambicji. Makbet, który początkowo jest szanowanym rycerzem, ostatecznie staje się samotnym tyranem, skazanym na bolesny upadek. Lady Makbet, niespełniona i dręczona przez poczucie winy, kończy swoje życie w szaleństwie.

Istotną rolę w tych wydarzeniach odgrywają także czarownice i ich przepowiednie. Ich słowa stanowią nie tylko katalizator dla działań Makbeta, ale również wprowadzają element deterministyczny do jego losów. Przepowiednie czarownic pokazują, że los bohaterów jest z góry przesądzony, a ich dążenie do władzy jest nieuniknioną drogą do zagłady.

Szekspir w "Makbecie" przekazuje uniwersalne przesłania dotyczące natury ludzkiej i siły władzy. Pokazuje, że władza jest demoralizującą siłą, która może zniszczyć nawet najbardziej szlachetne charaktery. Każdy człowiek, pod odpowiednimi wpływami, jest zdolny do popełnienia zbrodni. Jednakże nawet największa zbrodnia nie pozostaje bez konsekwencji - zło zawsze zostaje ukarane, a sprawiedliwość, choć niekiedy odroczona, na końcu triumfuje.

Podsumowując losy bohaterów, możemy stwierdzić, że Makbet i Lady Makbet są tragicznymi postaciami, których życie zostało zrujnowane przez nieposkromioną ambicję. Ich wewnętrzne przemiany i upadki pokazują, jak destrukcyjna może być pokusa władzy absolutnej. Szekspir ostrzega przed zgubnymi skutkami dążenia do władzy za wszelką cenę, przypomina czytelnikom o niezmienności praw moralnych i ukazuje, że każde zło niesie za sobą odpowiedzialność i karę.

Analizując "Makbeta" w kontekście współczesnym, możemy dostrzec, że problemy przedstawione w dramacie są nadal aktualne. Mechanizmy władzy i ambicji, które prowadzą do destrukcji jednostki, są obecne w dzisiejszym społeczeństwie. Wnioski płynące z dzieła Szekspira pokazują, że pragnienie władzy i brak moralnych skrupułów mogą prowadzić do upadku i zniszczenia, co jest przestrogą zarówno dla współczesnych polityków, jak i zwykłych ludzi.