Czy pieniądze rzeczywiście rządzą człowiekiem? Wyraź swoją opinię, odwołując się do wybranych utworów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.07.2024 o 9:30

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 12.07.2024 o 8:57

Czy pieniądze rzeczywiście rządzą człowiekiem?

Pieniądze od wieków stanowią istotny element ludzkiego życia, stanowiąc nie tylko kluczowy środek wymiany dóbr i usług, ale także wyznacznik statusu społecznego i symbol realizacji marzeń. W kontekście społecznym pieniądze często decydują o pozycji jednostki w hierarchii społecznej, umożliwiając, lub też blokując, osiąganie celów osobistych i zawodowych. W wymiarze indywidualnym pieniądze mogą integrować lub dezintegrować rodzinne i przyjacielskie relacje, wywierając wpływ na moralność i etykę postępowania człowieka.

Temat wpływu pieniędzy na postawy i zachowania ludzi od dawna interesuje literatów i filozofów. Jednym z największych wyzwań w analizie tego zjawiska jest zrozumienie, w jakim stopniu pieniądze mogą przesłaniać prawdziwe wartości, manipulować ludzką moralnością i prowadzić do zjawisk dehumanizujących. W niniejszym wypracowaniu postaram się przeanalizować, czy rzeczywiście pieniądze rządzą człowiekiem, odwołując się do wybranych utworów literatury i wyrażając na ich podstawie własne opinie.

Rozwinięcie

Paragraf 1: Analiza dramatu „Wizyta starszej pani” Friedricha Dürrenmatta

W kluczowym momencie dramatu Klara daje propozycję mieszkańcom Güllen: oferuje im miliard marek w zamian za zgładzenie jej dawnego kochanka, Alfreda Illa, który wyrzekł się jej, gdy była młoda i biedna. Cytat „Człowieczeństwo, moi panowie, jest podporządkowane giełdzie milionerów...” doskonale oddaje jej cyniczne spojrzenie na ludzką naturę. Jak pokazuje dramat, pieniądze Klary stają się narzędziem, które wyciąga na wierzch najbardziej prymitywne instynkty mieszkańców – chciwość, zdradę i bezwzględność.

Pieniądze wpłynęły na życie Klary w potężny sposób, kształtując jej system wartości i determinując jej działania. Bogactwo dało jej siłę do manipulowania całym społeczeństwem. Mieszkańcy Güllen, z początku odważnie odrzucający jej ofertę, stopniowo ulegają pokusie bogactwa, co w końcu prowadzi ich do moralnego upadku. Zatem dramat Dürrenmatta ilustruje, jak pieniądze mogą zmanipulować społeczeństwo, przesłaniając prawdziwe wartości i prowadząc do nieludzkości.

Paragraf 2: Ryszard Kapuściński: „Kultura ubóstwa”

„Jesteśmy w momencie bardzo trudnym, bo w dalszym ciągu rośnie różnica między biednymi a bogatymi...” – ten kluczowy cytat z eseju Kapuścińskiego ukazuje, jak narastająca przepaść ekonomiczna wpływa na strukturę społeczeństwa. Ekstremalne różnice dochodów prowadzą do napięć społecznych, segregacji i pogłębiania się nierówności. Bogaci wykorzystują swoje zasoby nie tylko do umacniania swojej pozycji, ale także do narzucania swojej woli mniej zasobnym grupom społecznym, tworząc struktury władzy oparte na dominacji ekonomicznej.

Kapuściński ukazuje mechanizmy, w których pieniądze stają się instrumentem kontroli i władzy. Współczesne globalizacyjne trendy ekonomiczne również potwierdzają tę tezę. Bogaci inwestują w media, politykę i przedsiębiorstwa, wpływając na opinię publiczną i decyzje polityczne. Porównanie tej sytuacji do obecnych trendów globalizacyjnych i ekonomicznych pokazuje, jak władza pieniądza nadal funkcjonuje w globalnym wymiarze.

Paragraf 3: „Skąpiec” Moliera

Harpagon to postać, która jest zniewolona przez własną chciwość. Jego relacje z rodziną i otoczeniem są całkowicie podporządkowane obsesji na punkcie gromadzenia bogactwa. W jednym z kluczowych momentów sztuki, Harpagon mówi: „Pieniądze są wszystkim, co mam, i nie pozwolę, aby ktokolwiek mi ich odebrał”. Ten cytat symbolizuje nie tyle jego system wartości, co jego całkowite zatracenie w pogoni za majątkiem.

Chciwość Harpagona ma destrukcyjny wpływ na jego życie osobiste. Poróżnia go z dziećmi i przyjaciółmi, izolując go od społeczności, która coraz bardziej oddala się od niego. Harpagon staje się pariasem wśród ludzi, dla których pieniądze nie są jedynym celem życia. Przez jego skąpstwo jego relacje stają się puste i bezwartościowe, a sam Harpagon jest obiektem kpin i drwin.

Paragraf 4: „Miłosierdzie gminy” Marii Konopnickiej

Konopnicka w tej noweli porusza problem wyzysku i dehumanizacji człowieka przez ekonomię. Kluczowy cytat „Gminy mówią o miłosierdziu, a ja widzę, jak bezwzględnie sprzedają mnie za nic...” ukazuje, jak pieniądze mogą być narzędziem upokorzenia i zniewolenia. Wyzysk jest nieodłącznym elementem systemów opartych na nierównościach ekonomicznych, gdzie biedni są zmuszani do pracy za minimalne wynagrodzenie, nie mając żadnej godności ani bezpieczeństwa.

Konopnicka poprzez swoje dzieło ukazuje druzgocące konsekwencje, jakie pieniądze mogą mieć na ludzkie życie i morale. Jej opowieść jest ostrzeżeniem przed systemami społecznymi, które wartościują ludzi na podstawie ich ekonomicznej użyteczności.

Paragraf 5: Perspektywa współczesna

Współczesne przykłady dominacji pieniędzy nad moralnością są liczne i różnorodne. W wielu krajach korupcja, skandale finansowe i nierówności ekonomiczne stają się powszechne. Najnowsze skandale, w których politycy i osoby publiczne zostają złapane na defraudacji funduszy lub przyjmowaniu łapówek, ilustrują, jak chęć zysku może przysłaniać zasady moralne i etyczne.

Zakończenie

Osobiście uważam, że choć pieniądze mają ogromną siłę, nie powinny przesłaniać prawdziwych wartości, takich jak dobroć, uczciwość i solidarność międzyludzka. W obecnym świecie, gdzie dominacja ekonomii nad moralnością jest widoczna, ważne jest, aby podjąć refleksję nad własnym postępowaniem i wartościami.

Zadając sobie pytanie - czy my również jesteśmy pod władzą pieniądza, powinniśmy zastanowić się, co możemy zrobić, by to zmienić. Refleksje nad literaturą i rzeczywistością powinny skłonić nas do poszukiwania równowagi między materialnym dobrobytem a wartościami moralnymi.