O relacjach chłopów i inteligencji w odniesieniu do historii narodowej na podstawie interpretacji fragmentu dramatu pod tytułem „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.07.2024 o 10:55

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 15.07.2024 o 10:32

Dramat "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego, napisany w 1901 roku, jest jednym z najważniejszych utworów literatury polskiej. Przedstawia on relacje między chłopami a inteligencją, co stanowi refleksję nad historią narodową Polski i jej wewnętrznymi konfliktami. Wyrażając napięcia i różnice między tymi dwoma grupami społecznymi, "Wesele" staje się symbolicznym miejscem spotkania tych dwóch światów.

Geneza "Wesela" to prawdziwe wydarzenie – ślub poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną, które odbyło się w podkrakowskich Bronowicach. To wydarzenie stanowiło doskonałą okazję do zbadania społecznych i narodowych różnic oraz napięć. Bronowickie wesele stało się miniaturą polskiego społeczeństwa, ukazującą jego wewnętrzne podziały.

Bronowicka chata, w której toczy się akcja dramatu, staje się sceną narodową. Jest to miejsce spotkania dwóch światów: elity intelektualnej Krakowa i wiejskiej ludności Bronowic. Inteligencję reprezentują tu artyści, pisarze i urzędnicy – ludzie wykształceni, często o arystokratycznych korzeniach, którzy jednak tęsknią za autentycznym, wiejskim życiem. Chłopi natomiast są przedstawieni jako ludzie prości, związani z tradycją, ziemią i codziennym trudem pracy na roli.

Jednym z istotnych wątków "Wesela" jest mezalians, czyli związek osób z różnych warstw społecznych, oraz zjawisko "chłopomanii". Inteligencja Młodej Polski, poszukując autentyczności i prawdziwych emocji, idealizuje życie wiejskie. Często jednak te poszukiwania są powierzchowne i naiwne. Inteligencja romantyzuje wieś, nie dostrzegając trudności i problemów, z jakimi borykają się chłopi. Ta idealizacja jest często pozbawiona głębszego zrozumienia rzeczywistości, co prowadzi do nieporozumień i wzajemnych rozczarowań.

W scenie 30 Aktu I, rozmowie między Panem Młodym a Gospodarzem, Wyspiański ukazuje te napięcia i różnice. Tematem rozmowy jest galicyjska rzeź z 1846 roku – brutalne powstanie chłopskie przeciwko szlachcie. Gospodarz opowiada o dramatycznych wydarzeniach, które dotknęły jego rodzinę. Pan Młody, reprezentujący inteligencję, stara się zapomnieć o przeszłości i budować nową, lepszą przyszłość. Jednak obawa przed powtórzeniem historii staje się rzeczywistością. Chłopi są postrzegani jako grupa silna, impulsywna i nieobliczalna, co budzi lęk wśród inteligencji.

Relacje między inteligencją a chłopami można interpretować socjologicznie. Inteligencja cechuje się lękiem, zadufaniem i odmiennością natury, podczas gdy chłopi reprezentują autentyczność, zdroworozsądkowość, ale także dystans wobec miasta i jego elit. Te różnice prowadzą do braku wzajemnego zrozumienia i znajomości, co stanowi przeszkodę w zbliżeniu. Inteligencja i chłopi mimo wspólnej narodowości i języka mają różne wizje przyszłości, co wzmacnia podziały.

"Chłopomania" – fascynacja folklorem i kulturą wiejską – miała także swoje pozytywne aspekty, przede wszystkim możliwość zbliżenia dwóch wrogich stanów. Jednak ta integracja mogła być udana tylko wtedy, gdy była szczera i pozbawiona egoistycznych pobudek. Powierzchowna chłopomania, oparta na romantycznych wyobrażeniach, była skazana na niepowodzenie.

Historyczne rany, takie jak wspomnienia rabacji galicyjskiej, stanowią barierę w zbliżeniu inteligencji i chłopów. Różne interpretacje tych samych wydarzeń przez obie grupy pogłębiają wzajemne niezrozumienie i nieufność. Przeszłość wywołuje emocje, które utrudniają budowanie wspólnej przyszłości.

Bohaterowie "Wesela" są krytykowani przez Wyspiańskiego za swoje postawy. Inteligencja często ukrywa się za pozorami i ograniczonymi horyzontami, nie podejmując konkretnych działań. Chłopi z kolei, przywiązani do tradycji, często wykazują brak odpowiedzialności i niemoc w działaniu. Wyspiański wskazuje na wspólną winę obu grup i konieczność współdziałania na rzecz przyszłości.

Podsumowując, "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego pokazuje, że relacje między chłopami a inteligencją były skomplikowane i obciążone historycznymi urazami. Mimo wspólnych korzeni, języka i narodowości, napięcia i różnice między tymi grupami utrudniały współpracę. Wyspiański poprzez "Wesele" zachęca do refleksji nad społecznymi podziałami i koniecznością porozumienia i współpracy w dążeniu do wspólnego dobra. Dzieło to, choć napisane ponad sto lat temu, wciąż pozostaje aktualne i kształtuje świadomość narodową.