Konspekt wypowiedzi na temat: Motyw tańca powinien literaturze pięknej powinien sztuce na podstawie wybranych przykładów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.07.2024 o 12:15

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 19.07.2024 o 11:33

Motyw tańca w literaturze pięknej oraz sztuce stanowi jeden z najbardziej uniwersalnych i powszechnych tematów, który pojawia się w różnych epokach i kulturach. Od wieków taniec towarzyszył ludziom jako forma wyrażania emocji, uczestniczenia w obrzędach religijnych, a także jako część życia społecznego. W literaturze i sztuce motyw ten przybiera różne formy i znaczenia, zależnie od kontekstu i przekazu, jaki chce autor wyrazić. Na podstawie wybranych przykładów literackich i artystycznych można dostrzec, jak różnorodnie i głęboko ten motyw jest interpretowany.

Definicja tańca obejmuje szeroki wachlarz ruchów i gestów wykonywanych w rytm muzyki bądź rytmicznych dźwięków. Taniec może być obrzędowy, ludowy-tradycyjny, towarzyski, balet klasyczny, taniec nowoczesny i wiele innych form. Historia tańca jest równie bogata i fascynująca, sięgająca od prapoczątków rysunków w jaskiniach ludzi pierwotnych, poprzez rytuały religijne, aż po przyjęcia dworskie i współczesne formy tańca. Człowiek od zarania dziejów wykorzystywał taniec jako środek wyrazu emocji, sposób uczestniczenia w obrzędach religijnych oraz jako element życia społecznego.

Jednym z najbardziej znanych motywów tanecznych w literaturze jest danse macabre, czyli taniec śmierci. Ten średniowieczny motyw ukazuje korowód ludzi prowadzony przez śmierć, w którym uczestniczą przedstawiciele różnych stanów społecznych. Danse macabre jest alegorią równości wszystkich ludzi w obliczu śmierci. Przykładem tej symboliki jest „Taniec śmierci” Hansa Holbeina, gdzie śmierć jest przedstawiona jako kobieta, symbolizującą wszechobecność i nieuchronność śmierci. Taniec śmierci przypomina o przemijaniu i kruchości ludzkiego życia, co skrupulatnie przedstawia Holbein, zestawiając ze sobą ludzi żywotnych i martwych w dynamicznym, niemal surrealistycznym układzie.

W "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza, polonez, który pojawia się w ostatniej księdze dzieła, pełni znaczącą rolę symboliczną. Taniec ten, wykonywany na zakończenie dzieła, symbolizuje schyłek epoki szlacheckiej oraz zakorzenienie w tradycji. Polonez wskazuje na elegancję, dumę narodową, a także poczucie wspólnoty wśród polskiej szlachty. Scena tańca jest nie tylko ukoronowaniem wydarzeń, ale także wyraża tęsknotę za utraconymi wartościami i minioną epoką, której członkowie esejują się z godnością na tle przemian społecznych i politycznych. Właśnie to wzbudza refleksję nad przemijaniem i długowiecznością polskiej tradycji.

W "Chłopach" Władysława Reymonta, taniec wiejski jest nieodłącznym elementem życia społecznego. Autor kreśli barwny obraz wiejskich wesel, gdzie tańce takie jak krakowiak, mazur czy oberek oddają charakter lokalnej społeczności. Każdy z tych tańców ma swoje specyficzne znaczenie: krakowiak symbolizuje młodość i witalność, mazur wyraża stateczność i dumę, natomiast oberek wiąże się z miłością i namiętnością. Taniec w "Chłopach" to nie tylko forma rozrywki, ale przede wszystkim medium, poprzez które ukazuje się dynamika relacji międzyludzkich, kształtowanie tożsamości społecznej oraz hierarchia wsi. Przez pryzmat tych rytuałów ukazuje się różnorodność emocji i stanów ducha mieszkańców Lipiec.

W dramacie "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego chocholi taniec stanowi krytykę chłopomanii i marazmu polskiego społeczeństwa. Symboliczna scena tańca Pana Młodego z Panną Młodą ukazuje niewłaściwość takich związków, wyrażając to poprzez ich nieudolne i wolne ruchy taneczne. W ostatniej scenie III aktu chocholi taniec staje się metaforą społecznej apatii, niezdolności do podjęcia czynu i wyjścia z niewoli. Chocholi taniec jest obrazem wewnętrznego chaosu, stagnacji i braku perspektyw, które dotykają społeczeństwo. W literackiej symbolice chocholi taniec jest wyrazem bezradności i zagubienia, co stanowi silny komentarz społeczno-polityczny dotyczący stanu narodu polskiego w tamtych czasach.

Krótki utwór poetycki Baczyńskiego "Sur le pont d'Avignon" to nostalgiczna refleksja nad światem przedwojennym i jego ulotnym pięknem, które przeminęło na skutek wojennych zniszczeń. Taniec w tym kontekście jest symbolem pragnienia ucieczki od trudnej rzeczywistości i przeżywania chwil radości mimo okrucieństw otaczającego świata. Przyroda tańczy wraz z ludźmi, co stanowi metaforę harmonii i naturalności ludzkich działań. Baczyński wykorzystuje taniec, aby wyrazić wewnętrzne pragnienia i tęsknoty ludzkie za utraconą szczęśliwością, a jednocześnie wskazać na kruchość i przemijalność pięknych chwil.

Dramat Sławomira Mrożka "Tango" ukazuje specyficzną rolę tańca w kontekście rodzinno-społecznym. Tytułowy taniec pojawia się dopiero w końcowej scenie, gdzie Edek i Eugeniusz wykonują tango, symbolizujące nową rzeczywistość i upadek tradycyjnych wartości. W tym kontekście tango jest wyrazem bezładności świata, w którym stare normy i zasady zostały zastąpione nielogicznym i chaotycznym porządkiem. Tango Mrożka staje się metaforą walki o władzę, dominację i zmieniające się role społeczne, wyrażając bezsilność człowieka wobec nowych, nieznanych realiów.

Obraz „Niebieskie tancerki” Edgar Degas zachwyca subtelnością i finezyjnością przedstawionych ruchów. Dzieło Degasa słynie z niezwykłej estetyki, układu, kolorystyki i emocji, którymi emanuje. Taniec jest tutaj nie tylko formą fizycznej aktywności, ale przede wszystkim symbolem piękna, delikatności oraz ulotności chwili. Przez pryzmat sztuki Degasa, taniec ukazuje wewnętrzny świat pasji, eteryczności i nieśmiertelności estetycznych doznań. Tuszowanie i nieprzewidywalne pociągnięcia pędzla artysty ukazują taniec jako coś więcej niż tylko ruch - jako formę życia, natchnienia i emocji.

Podsumowując, taniec jako motyw w literaturze i sztuce jest powszechnie obecny i interpretuje go się na różne sposoby. W literaturze taniec może wyrażać radość, szczęście, smutek, pesymizm i mnóstwo innych emocji. Z jednej strony prezentuje się taniec jako wesoły wyraz wspólnoty i tradycji ("Pan Tadeusz", Baczyński), a z drugiej jako symbole pesymistyczne, takie jak danse macabre czy chocholi taniec. Ujęcie tańca w dziełach artystycznych jak np. "Niebieskie tancerki" Degasa pokazuje taniec w subtelnej, delikatnej formie, przekazując emocje i wrażliwość artysty. Rozmaite konteksty przedstawiania tańca, od radości po pesymizm, ukazują jego wieloznaczność i różnorodność interpretacyjną, czyniąc go jednym z najbogatszych i najbardziej fascynujących motywów w literaturze i sztuce. Obrazy i teksty wpływają na naszą percepcję tańca, ucząc nas, że każda jego forma i kontekst niesie ze sobą głębsze znaczenie i emocjonalne bogactwo.