Porównaj "Przedśpiew" Staffa z innymi wierszami tego poety. Jak się zmienił nastrój wiersza i sytuacja psychiczna bohatera? Zaobserwuj też zmiany języka poetyckiego Staffa i sformułuj wnioski.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.07.2024 o 19:15

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 19.07.2024 o 18:23

Leopold Staff to jedna z najważniejszych postaci polskiej literatury XX wieku. Był poetą, dramaturgiem, tłumaczem i eseistą, który przez wiele dekad wpływał na kształtowanie literackiej rzeczywistości w Polsce. Staff urodził się 14 listopada 1878 roku we Lwowie, a jego twórczość ewoluowała przez lata, odzwierciedlając zarówno jego osobiste doświadczenia, jak i zmieniające się nurty literackie. W swojej pracy pisarskiej poszukiwał sensu życia, dążył do doskonałości i nieustannie doskonalił siebie. Jak sam stwierdził: "Jedyna godna rzecz na świecie: twórczość, a szczyt twórczości to tworzenie siebie." W mojej pracy porównam wiersz "Przedśpiew" z innymi jego utworami: "Kowal" i "Deszcz jesienny", aby pokazać, jak zmieniał się nastrój, sytuacja psychiczna bohatera, oraz jak ewoluował język poetycki Staffa.

Zacznijmy od analizy wiersza "Kowal" z 1901 roku, który jest jednym z najważniejszych utworów Staffa w jego wczesnym okresie twórczości. Wiersz ten ukazał się w zbiorze "Sny o potędze" i był silnie inspirowany filozofią Fryderyka Nietzschego. Nietzscheański nadczłowiek, dążący do doskonałości, jest kluczowym motywem utworu. Bohater wiersza, tytułowy Kowal, staje się symbolem pracy nad sobą, kształtowania swojej duszy i ciała poprzez nieustanne wysiłki. Utwór jest napisany w formie sonetu: składa się z dwóch zwrotek czterowersowych oraz dwóch trzywersowych, używając trzynastozgłoskowca oraz układu rymów abab cdcd eff ghi.

Tematyka wiersza "Kowal" jest nasycona duchem mocy i determinacji. Bohater utworu jest zdecydowany, pełen siły i dąży do osiągnięcia doskonałości za wszelką cenę. Jego postawa jest wyrazem nadludzkiej woli i niezłomnej determinacji. Przykładowy wers "Bo lepiej giń, zmiażdżone cyklopowym razem, Niżbyś żyć miało własną słabością przeklęte, Rysą chorej niemocy skażone, pęknięte" doskonale oddaje nastrój i przesłanie utworu. Język poetycki w "Kowalu" jest surowy, pełen kontrastów i mocy, idealnie oddając ducha nietzscheanizmu.

Następnie zwróćmy uwagę na wiersz "Deszcz jesienny" z 1903 roku. Utwór ten jest przykładem wpływów dekadentyzmu i schopenhaueryzmu na poezję Staffa. W przeciwieństwie do pełnego determinacji "Kowala", "Deszcz jesienny" jest utworem przesyconym smutkiem, pesymizmem i poczuciem beznadziejności. Bohater wiersza doświadcza głębokiego smutku i apatii, a obraz deszczowego dnia staje się metaforą utraty i zawodu. Wiersz jest napisany w formie pieśni, składa się z trzech zwrotek z powtarzającym się refrenem, co nadaje utworowi melancholijny, rytmiczny charakter. Wykorzystując parzyste rymy, Staff wprowadza nas w stan refleksji i melancholii.

Przykładowy wers "Tak... Szczęście przyjść chciało, lecz się zlękło, Ktoś chciał mnie pokochać, lecz serce mu pękło" doskonale oddaje nastrój wiersza. Bohater utworu odczuwa głęboki smutek i żal, co stanowi kontrast do pełnego siły i determinacji bohatera "Kowala". Język poetycki w "Deszczu jesiennym" jest delikatny, pełen subtelności i zadumania, co idealnie oddaje nastrój dekadentyzmu.

Przechodząc do analizy wiersza "Przedśpiew" z 1908 roku, możemy dostrzec kolejne zmiany w twórczości Staffa. Utwór ten został opublikowany w zbiorze "Gałąź kwitnąca" i odzwierciedla ewolucję poety w kierunku franciszkanizmu i klasycyzmu. W "Przedśpiewie" Staff prezentuje optymizm, pogodzenie z życiem i czerpanie radości z drobnych rzeczy. Bohater utworu mądrze przyjmuje cierpienie jako część życia i odnajduje w nim głębszy sens.

Wiersz "Przedśpiew" jest przykładem filozofii epikurejskiej, która polega na cieszeniu się chwilą i dostrzeganiu piękna w codzienności. Forma utworu to trzynastozgłoskowiec z parzystymi rymami, co nawiązuje do klasycznych wzorców. Przykładowy wers "I pochwałę tajń życia w pieśni i w milczeniu, Pogodny mądrym smutkiem i wyprawnym w cierpieniu" doskonale oddaje nastrój wiersza. Język poetycki jest wyrafinowany, elegancki i pełen klasycznych odniesień, co świadczy o literackiej doskonałości Staffa.

Analizując zmiany w nastroju i sytuacji psychicznej bohatera w wierszach Staffa, możemy dostrzec wyraźne ewolucje. W "Kowalu" nastrój jest pełen siły i determinacji, bohater dąży do doskonałości i realizacji nadludzkich ideałów. W "Deszczu jesiennym" atmosfera jest przesycona pesymizmem, poczuciem utraty i beznadziei, a bohater doświadcza apatii i oderwania od świata. W "Przedśpiewie" z kolei nastrój jest optymistyczny, bohater akceptuje życie z jego trudnościami i czerpie radość z małych rzeczy.

Ewolucja języka poetyckiego Staffa również jest istotnym elementem jego twórczości. W "Kowalu" Staff używa dokładnych struktur sonetu, co oddaje surową i potężną atmosferę utworu. W "Deszczu jesiennym" przechodzi do bardziej luźnej formy pieśni, co pozwala na wyrażenie melancholii i zadumania. W "Przedśpiewie" Staff nawiązuje do klasycznych wzorców, używając trzynastozgłoskowca z parzystymi rymami, co nadaje utworowi elegancki i wyrafinowany charakter.

Podsumowując, twórczość Leopolda Staffa jest zapisem jego osobistej ewolucji i poszukiwania sensu życia. Jego wiersze odzwierciedlają różne etapy emocjonalne i filozoficzne, przez które przechodził w swoim życiu. Od pełnego mocy i determinacji "Kowala", przez smutny i pesymistyczny "Deszcz jesienny", aż po optymistyczny i pogodny "Przedśpiew", Staff ukazuje szeroką gamę ludzkich doświadczeń i emocji. Jego język poetycki ewoluował, przechodząc od surowych struktur sonetu, przez luźniejsze formy pieśni, aż po elegancki klasycyzm, co podkreśla jego literacką dyscyplinę i mistrzostwo warsztatu.

Twórczość Staffa pozostaje uniwersalna i ponadczasowa, a jego wiersze wciąż są źródłem inspiracji i refleksji dla kolejnych pokoleń czytelników. Można je traktować jako świadectwo nieustannego tworzenia siebie, poszukiwania sensu życia i dążenia do doskonałości. Zachęcam wszystkich do dalszej lektury dzieł Leopolda Staffa, aby samodzielnie odkrywać jego literacką ewolucję i głębokie przesłania, które zawarł w swoich utworach.