Człowiek sam musi zdecydować co w życiu jest najważniejsze – postawy wybranych bohaterów literackich.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 31.07.2024 o 16:14

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.07.2024 o 15:33

Człowiek sam musi zdecydować, co w życiu jest najważniejsze – postawy wybranych bohaterów literackich

Od najmłodszych lat uczymy się wartości moralnych, które mają nas prowadzić przez życie. Cel procesu wychowawczego polega na zaszczepieniu w nas zrozumienia dobra i zła, co pozwala na rozwinięcie empatii, uczciwości i odpowiedzialności. Otoczenie, w którym wzrastamy, oraz wyniesione z domu wartości mają ogromny wpływ na to, jak definiujemy moralność. Nie bez znaczenia są tu również literackie postacie, które poprzez swoje życiowe wybory stają się dla nas wzorami do naśladowania lub przestrogą przed popełnianiem błędów.

Wkraczanie w dorosłość oznacza nie tylko zdobycie kwalifikacji zawodowych, ale przede wszystkim kształtowanie własnego światopoglądu. To proces dynamiczny, który ewoluuje w miarę zdobywania nowych doświadczeń i stawiania czoła wyzwaniom. To, co kiedyś wydawało się absolutną prawdą, może weryfikować się w świetle nowych zdarzeń i sytuacji życiowych.

W literaturze od wieków z zainteresowaniem poruszano tematykę moralności i ludzkich postaw, co świadczy o uniwersalności tych problemów. Już w starożytności autorzy tacy jak Sofokles czy Platon analizowali dylematy moralne bohaterów swoich dzieł. Późniejsze epoki również obfitowały w literackie portrety człowieka zmagającego się z wyborem między dobrem a złem. W literaturze polskiej jednym z propagatorów wartości moralnych był Ignacy Krasicki, którego twórczość miała na celu upowszechnienie wzorców cnotliwego życia.

Ignacy Krasicki, czołowy twórca polskiego oświecenia, odegrał kluczową rolę w kształtowaniu polskiej literatury i języka. Jego „Bajki” oraz „Satyry” piętnowały wady społeczne, ukazując zarówno głupotę, jak i fałsz ludzkich postaw. Krasicki, mając świadomość, że tylko moralne i cnotliwe życie prowadzi do prawdziwego szczęścia, propagował wartości takie jak miłość, współczucie i braterstwo. Jego literackie przesłania były nie tylko nauką moralną, ale również głęboką refleksją nad kondycją ludzką.

W „Siłaczce” Stefana Żeromskiego zagadnienia moralności i osobistego poświęcenia znajdują pełne odzwierciedlenie. W tle przemian społecznych i obyczajowych w Polsce, zwłaszcza w prowincjonalnym środowisku, poznajemy Stanisławę Bozowską i Pawła Obareckiego. Stanisława Bozowska, młoda nauczycielka pracująca na wsi, dedykuje swoje życie pracy u podstaw. Jej warunki pracy są dramatyczne, ale mimo wszystko pozostaje wierna swoim ideałom. Choroba i śmierć uczyniają ją bohaterką duchową, której heroiczna postawa przynosi moralne zwycięstwo, choć kosztuje ją życie.

Paweł Obarecki, początkowo pełen altruistycznych zamierzeń młody lekarz, w obliczu trudności porzuca swoje ideały na rzecz wygodnego życia. Jego wewnętrzny konflikt — oportunizm kontra altruizm — prowadzi do jego moralnej klęski. Obarecki kapituluje wobec problemów życia codziennego, co uwypukla jego słabość.

Tomasz Judym, bohater „Ludzi bezdomnych” Stefana Żeromskiego, również staje przed wyborami moralnymi. Syn szewca, dzięki ciężkiej pracy osiąga status społeczny. Judym postanawia poświęcić swoje życie na rzecz najbiedniejszych. Jego misję życiową napotykają niezrozumienie i konflikty w środowisku lekarskim, co zmusza go do wyjazdu na prowincję. Zostaje zmuszony do rezygnacji z prywatnego szczęścia, w tym związku z Joasią, aby w pełni oddać się swojej misji. Jego heroizm, podobnie jak w przypadku Bozowskiej, polega na dobrowolnym wyrzeczeniu się wygody osobistej dla dobra innych. Symboliczna i dosłowna „bezdomność” Judyma staje się cechą wielkich jednostek, które poświęcają swoje życie na rzecz wyższych celów.

Postać Zenona Ziembiewicza z „Granicy” Zofii Nałkowskiej ukazuje zupełnie inną trajektorię. Początkowy idealizm młodego Zenona, pragnącego przełamać społeczne podziały, szybko ustępuje dorabianiu się i uwikłaniu w społeczno-polityczne zależności. Z czasem jego moralność ewoluuje w kierunku wyzbycia się skrupułów i zanegowania reformistycznych zamiarów. Ostatecznie, jego upadek moralny i fizyczny (poparzenie twarzy i samobójstwo) stają się symbolem katastrofy człowieka, który zaniedbał swoje wartości na rzecz materialnych korzyści.

Porównując postawy Stanisławy Bozowskiej i Tomasza Judyma z postawami Pawła Obareckiego i Zenona Ziembiewicza, możemy dostrzec wyraźny kontrast. Bozowska i Judym, mimo tragicznych kosztów, pozostają wierni swoim wartościom, poświęcając swoje życie innym. To postacie, które moralnie zwyciężają, choć ich losy są dramatyczne. Z kolei Obarecki i Ziembiewicz, którzy stawiają na pierwszym miejscu swoje korzyści materialne, ponoszą klęskę moralną.

Osobiste szczęście często równa się wizerunkowi osoby moralnej i konsekwentnej w swoich wartościach. Cytując klasyka: „Tyle o sobie wiemy, ile nas sprawdzono (...)”, warto przypomnieć, że prawdziwa wartość człowieka mierzy się w sytuacjach próby. Altruizm i moralność są fundamentami, które pozwalają nam przetrwać najtrudniejsze wyzwania, zachowując przy tym szacunek do siebie i innych.

Podsumowując, człowiek musi sam zdecydować, co w życiu jest najważniejsze. Przykłady postaw literackich bohaterów pokazują, że wyzwania moralne są nieodłącznym elementem ludzkiej egzystencji. To, czy zdecydujemy się na życie zgodne z naszymi wartościami, często wpływa na naszą przyszłość i osobiste szczęście. Refleksja nad życiem literackich postaci może nas zainspirować do podjęcia własnych, świadomych decyzji, które będą zgodne z naszymi ideałami i przyniosą nam prawdziwe spełnienie.