Etos romantyka i pozytywisty, czym są te dwie postawy dla czytelnika XX wieku
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.08.2024 o 19:58
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 6.08.2024 o 19:11
Streszczenie:
Praca porównuje postawy i wartości bohaterów romantyzmu i pozytywizmu, analizując ich trwałość i znaczenie dla współczesnego czytelnika.?
---
?
---
I. Wprowadzenie
Epoki literackie, jak romantyzm i pozytywizm, nie tylko przedstawiają różne style i gatunki, ale także różnorodne wzorce zachowań, wartości i postawy. Każda z tych epok wyrosła z odmiennych kontekstów historycznych i społecznych, co wpłynęło na kreowanie wizerunków bohaterów literackich oraz przekazywane przez nich idee. O ile romantyzm, kształtujący się na przełomie XVIII i XIX wieku, pełen był zrywów narodowowyzwoleńczych i głębokich emocji, o tyle pozytywizm, rozwijający się w II połowie XIX wieku, przyniósł ze sobą stabilizację, racjonalizm i wiarę w naukę oraz pracę. Dla współczesnego czytelnika XX wieku, który staje się odbiorcą tych archetypów bohaterów, fascynujące staje się odkrywanie, jak wartości te – choć historycznie zakorzenione – rezonują z problemami i aspiracjami współczesności.Postawienie pytania o to, jakie cechy i wartości były kluczowe dla bohaterów romantyzmu i pozytywizmu, oraz jak te postawy są odbierane przez czytelnika XX wieku, pozwala nam lepiej zrozumieć trwałość i aktualność pewnych literackich archetypów.
---
II. Romantyzm - tło historyczne i charakterystyka epoki
Romantyzm wyrósł w czasach rewolucji, walki o niepodległość, niespokojnej sytuacji politycznej i społecznej. Był to okres burzliwych zmian, kiedy to ideały oświecenia zaczynały ustępować miejsca emocjom, intuicji i indywidualności. W Europie Francuska Rewolucja (1789) wyznaczała nowe granice społecznej świadomości, a walka narodów, jak w Grecji czy Polsce, o niepodległość, podsycała ducha narodowego bohaterstwa.Główne idee romantyzmu obejmowały zaufanie do intuicji i emocji ponad rozum. Romantyzm gloryfikował egzystencjalne cierpienie, pesymizm i odczuwanie bólu świata, wierząc w metafizyczne, ponad-zmysłowe poznanie rzeczywistości. Dominującą postacią tej epoki był bohater, który często stał w opozycji do społeczeństwa, wybitna jednostka odczuwająca głęboką samotność i rozdźwięk między swoimi ideałami a rzeczywistością.
Przykładowo, bohaterowie tacy jak Werter z "Cierpień młodego Wertera" Goethego czy Gustaw-Kondrad z "Dziadów" Adama Mickiewicza, epitomizują te cechy. Werter to młody, wrażliwy, wybitny człowiek, przeżywający niespełnioną miłość, której dramatyczny finał prowadzi go do samobójstwa. Biografia Wertera, jego cierpienie, zmaganie się z rzeczywistością, a w końcu tragiczne zakończenie, doskonale oddają sedno romantycznego buntu i pesymizmu.
Z kolei Gustaw-Konrad z "Dziadów" przechodzi przemianę od romantycznego kochanka - Gustawa, żyjącego w świecie poetycznych wzlotów i upadków, do Konrada - bohatera narodowego, który buntuje się nawet przeciwko Bogu, by walczyć o wolność narodu. Jest to postać przeniknięta prometeizmem, gotowa ponieść ofiarę dla dobra ogółu, choćby przez bluźnierstwo i skazanie siebie na wieczne cierpienie.
---
III. Pozytywizm - tło historyczne i charakterystyka epoki
Pozytywizm rozwijał się w kontekście stabilizacji politycznej, postępu gospodarczego i naukowego. Był to czas, kiedy ideały romantyzmu ustępowały miejsca racjonalizmowi, empiryzmowi i realizmowi. Literatura tej epoki odzwierciedlała rzeczywistość, propagowała wartości społeczne, wierząc w stopniowe i spokojne zmiany poprzez edukację, pracę i rozwój intelektualny.Główne idee pozytywizmu obejmowały powrót do racjonalizmu, empiryzmu oraz wiarę w naukę. Pozytywiści uważali, że praca i nauka są kluczowe dla poprawy świata, a literatura miała odzwierciedlać społeczne realia, jednocześnie promując postęp.
Bohater pozytywistyczny, w przeciwieństwie do romantycznego, był racjonalny, przedsiębiorczy i pracowity. Przykładem tego rodzaju postaci jest Stanisław Wokulski z "Lalki" Bolesława Prusa. Wokulski wywodził się z zubożałej szlachty, był wykształcony, przedsiębiorczy i operatywny. Jego filantropijne działania i marzenia o transformacji społecznej, jak na przykład plan modernizacji Warszawy, są świadectwem jego pozytywistycznej postawy. Dodatkowo, znaczenie nauki w jego życiu pokazuje, jak wielką wagę przywiązywano do wiedzy i osiągnięć naukowych w tej epoce. Wokulski był też bohaterem skonfliktowanym wewnętrznie, rozpiętym między uczuciami romantycznej miłości do Izabeli Łęckiej a realistyczną potrzebą działania. Nieszczęśliwa miłość, prowadząca do tragicznego rozczarowania, ukazuje w nim jednocześnie cechy romantyka i realistycznego pozytywisty.
---
IV. Porównanie postaw romantycznych i pozytywistycznych
Analizując wspólne cechy bohaterów obu epok, możemy zauważyć, że zarówno romantycy, jak i pozytywiści kierowali się intensywnymi emocjami. Pasje i zaangażowanie były równie ważne dla obu – choć wyrażane w różny sposób. Romantyczni bohaterowie, jak Werter czy Gustaw-Konrad, doświadczali cierpienia głównie z powodów emocjonalnych i egzystencjalnych. Cierpienie było dla nich fundamentem istnienia, drogą do poznania prawdy i siebie samego. Z kolei pozytywistyczni bohaterowie, jak Stanisław Wokulski, cierpieli głównie z powodu racjonalnych rozczarowań, kiedy ich idealistyczne plany zderzały się z brutalną rzeczywistością.Różnice w wartościach między epokami są wyraźne – romantyzm cenił uczucia, intuicję i metafizykę, podczas gdy pozytywizm stawiał na rozum, pracę i naukę. Romantyzm kładł nacisk na indywidualność i wyjątkowość jednostki, podczas gdy pozytywizm promował współpracę, rozwój społeczny i wspólne dobro.
Dla współczesnego czytelnika XX wieku, wartości te mogą być różnie odbierane. Romantyczne idee, takie jak egzystencjalne cierpienie i bunt, mogą rezonować z dzisiejszymi problemami identyczności i poszukiwania sensu w świecie pełnym globalnych kryzysów. Postawy pozytywistyczne – racjonalizm, pracowitość i wiara w naukę – stają się znów aktualne w kontekście postępu technologicznego i naukowego, lecz także wyzwań związanych z ich etycznym zastosowaniem.
---
V. Wnioski
Podsumowując, wartości obu epok – romantyzmu i pozytywizmu – noszą w sobie cechy, które przetrwały do dzisiejszych czasów. Romantyczne wyobcowanie i pesymizm mogą być aktualne w kontekście współczesnych problemów egzystencjonalnych, takich jak kryzysy tożsamości czy depresja. Z kolei pozytywistyczne podejście do pracy, nauki i rozwoju społecznego, choćby przez edukację i filantropię, pokazuje swoje trwałe znaczenie w dobie globalnej współpracy i wymiany myśli.Aspekty pracy, empatii, i poszukiwania sensu w życiu zarówno poprzez uczucia jak i rozum, są elementami wspólnymi dla obu postaw, które mogą być użyteczne i inspirujące w dzisiejszym społeczeństwie. Bohaterowie obu epok, choć różni w motywacjach i działaniach, przedstawiają uniwersalne ludzkie dążenia do zrozumienia siebie i świata.
Zakończając refleksją na temat trwałości pewnych ideałów literackich, można stwierdzić, że zarówno romantyzm jak i pozytywizm dostarczają wzorców, które pomagają nam lepiej zrozumieć nasze własne emocje, aspiracje i społeczne obowiązki. W tym sensie, postacie takie jak Werter, Gustaw-Konrad czy Stanisław Wokulski pozostają ważnymi punktami odniesienia także dla współczesnych czytelników.
---
VI. Bibliografia
1. Literatura podstawowa: - Goethe, J. W. "Cierpienia młodego Wertera" - Mickiewicz, A. "Dziady" część III - Prus, B. "Lalka"2. Literatura uzupełniająca: - Opracowania naukowe dotyczące romantyzmu i pozytywizmu. - Artykuły i analizy literackie na temat bohaterów z omawianych epok. ---
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.08.2024 o 19:58
O nauczycielu: Nauczyciel - Agata K.
Od 9 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym i wspieram uczniów w budowaniu pewności w pisaniu. Wspieram w przygotowaniu do ważnych egzaminów, rozwijając myślenie krytyczne oraz umiejętność jasnego formułowania tez. Na lekcjach dbam o życzliwą atmosferę i konkretne wskazówki, dzięki którym praca z tekstem staje się praktycznym narzędziem, a nie tylko zbiorem reguł. Moi uczniowie doceniają spokojne tempo pracy, uporządkowane notatki i strategie, które przekładają się na lepsze wyniki.
Wypracowanie jest doskonale skonstruowane i napisane.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się