O świadomości narodowej społeczeństwa na przełomie XIX i XX wieku na podstawie dramatu "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego. Postawy chłopstwa i inteligencji
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 10.08.2024 o 15:04
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 10.08.2024 o 14:29
Streszczenie:
"Wesele" to dramat Wyspiańskiego, ukazujący podziały społeczne i problem świadomości narodowej w Galicji na przełomie XIX i XX wieku. Chłopi gotowi do walki o ojczyznę kontrastują z bierną inteligencją, wskazując na potrzebę współpracy i zrozumienia. ???
"Wesele" Stanisława Wyspiańskiego jest jednym z najbardziej emblemantycznych utworów literatury polskiej, który doskonale odzwierciedla nastroje i postawy społeczeństwa na przełomie XIX i XX wieku. Dramat ten nie tylko pokazuje aktualne wtedy różnice społeczne, ale również głęboko bada problem świadomości narodowej, zwłaszcza w kontekście polskich nadziei na odzyskanie niepodległości. Świadomość narodowa, będąca zdolnością jednostki i zbiorowości do identyfikacji z narodem, jego wartościami i historią, w "Weselu" jest przedstawiona na tle skomplikowanych relacji między chłopstwem a inteligencją.
Sytuacja społeczno-polityczna Galicji
Na przełomie XIX i XX wieku Galicja była jednym z autonomicznych regionów Austro-Węgier, zamieszkałym przez różnorodne narodowości, w tym liczne społeczności polskie. Warunki życia były trudne, a region charakteryzował się zacofaniem gospodarczym i dużym bezrobociem. Galicja jednak była również miejscem intensywnej działalności kulturalnej i politycznej polskich patriotów i intelektualistów. To tu Wyspiański znalazł inspirację do napisania "Wesela", utworu, który oddaje ducha czasu, obnażając zarazem podziały społeczne i narodowe.W "Weselu" Galicja staje się symbolicznym miejscem spotkania różnych grup społecznych – chłopów i inteligencji – które, mimo wspólnych deklaracji patriotycznych, nie potrafią znaleźć wspólnej płaszczyzny porozumienia. Obraz narodu w tym dramacie to mozaika sprzeczności, gdzie historia i polityka odciskają piętno na jednostkach, prowadząc do wzajemnych nieporozumień i braku współpracy.
Sprawa narodowa w oczach chłopów
Chłopi w "Weselu" to postacie pełne rozbudzonego patriotyzmu i poczucia przynależności do narodu polskiego. Przykładem jest Czepiec, który z dumą mówi o patriotyzmie i gotowości do walki. Wyraża zainteresowanie wielką polityką i nie rozumie bierności inteligencji, co jest obrazem powszechnych wówczas nastrojów chłopskich. Ich miłość do ojczyzny jest prosta i bezpośrednia – wyraża się poprzez gotowość do walki o swoje prawa i niepodległość, a także pielęgnowanie tradycji, języka i kultury.Gospodarz to kolejna ważna postać reprezentująca chłopstwo. Jest on świadomy swojego miejsca w społeczeństwie, ale także obowiązków wobec narodu. Jego patriotyzm ma wymiar praktyczny – chęć poprawy bytu chłopów oraz ich znaczenia w polskim społeczeństwie. Również Klimina i Dziad są przedstawicielami chłopstwa, choć ich role są mniej rozwinięte, to jednak ich postawy odzwierciedlają kolektywny duch chłopskiej wspólnoty.
Chłopi w dramacie Wyspiańskiego widzą Polskę jako bliską i swojską, mającą swój konkretny, codzienny wymiar. Walka "o swoje" jest dla nich walką o przyszłość i godność, a ich kultura, tradycja i język stanowią fundament ich polskości. To prostota i szczerość tych wartości czyni z chłopów autentycznych przedstawicieli patriotyzmu.
Obraz inteligencji i jej zapatrywania na sprawy ogólnonarodowe
Zupełnie inna jest postawa inteligencji, która w "Weselu" często pokazywana jest jako uległa politycznie i bierna. Przykładem jest Pan Młody, który z jednej strony pragnie zbliżyć się do chłopstwa, ale z drugiej strony jest oderwany od rzeczywistości. Jego postawa jest pełna romantycznych uniesień, ale pozbawiona konkretnej gotowości do działania. Symbolizuje to scena z Poetą i Panną Młodą, w której artystyczne, idealistyczne zapatrywania nie mają przełożenia na realne życie.Inteligencja w "Weselu" jest również obciążona nadmiernym przywiązaniem do tradycji i symboli narodowych. Wernyhora, legendarny wieszczy bohater, staje się dla nich uosobieniem marzeń o wybawicielu, który ma przyjść i rozwiązać wszystkie problemy. Te ciągłe oczekiwania i wpatrywanie się w przeszłość sprawiają, że inteligencja nie jest zdolna do realnych działań.
Postacie takie jak Dziennikarz, Poeta czy Pan Młody reprezentują różne aspekty tej bierności. Dziennikarz jest cyniczny i wycofany, Poeta zanurzony w marzeniach o wielkości, a Pan Młody rozdarty między swoimi aspiracjami a rzeczywistością. Klęska, która dotyka inteligencję, wynika z braku gotowości do podjęcia konkretnego działania na rzecz narodu, co kontrastuje z zapałem chłopstwa.
Rozłam społeczeństwa i jego kształtowanie w zamkniętych warstwach
Podział społeczeństwa na inteligencję i chłopstwo ma swoje głębokie korzenie historyczne i kulturowe. Brak współpracy w zrywach narodowych oraz grzechy przeszłości, takie jak rabacja galicyjska, pogłębiają wzajemne nieufności i stereotypy. Chłopi są często postrzegani przez inteligencję jako prymitywni, natomiast inteligencja wydaje się chłopom oderwana od rzeczywistości i zajęta swoimi marzeniami o przeszłości.Stereotypy te mają silny wpływ na relacje między warstwami. Chłopi, mimo swojego patriotyzmu, czują się często lekceważeni przez inteligencję, co wzmacnia ich radykalizm i chęć samodzielnego działania. Z kolei inteligencja, choć pełna ideałów, nie potrafi znaleźć drogi do współpracy i praktycznego działania.
Jednak "Wesele" nie jest tylko obrazem podziału, ale również próbą zrozumienia i integracji. W dramacie pojawiają się momenty wspólnoty i nadziei na zjednoczenie społeczeństwa. Symboliczne znaczenie zakończenia dramatu – taniec, w którym uczestniczą razem chłopi i inteligencja – sugeruje możliwość przekroczenia wewnętrznych barier społecznych poprzez wzajemne zrozumienie i akceptację odpowiedzialności.
Od "szopki spod Bronowic" do "nowej, wspólnej świadomości narodowej"
Symbolika w "Weselu" odgrywa kluczową rolę. Przywiązanie do mitów i symboli, takich jak kościuszkowska symbolika czy postać Wernyhory, jest zarówno obrazem nadziei, jak i pułapką, z której trudno się wyzwolić. Integracja obu warstw społecznych, choć trudna, jest konieczna dla budowania nowej świadomości narodowej."Wesele" Wyspiańskiego jest próbą przekroczenia wewnętrznych granic społecznych i szukania wspólnej płaszczyzny porozumienia. Dramat kończy się symbolicznym tańcem, który mimo swojej chaotyczności, wskazuje na możliwość integracji i współpracy. To również przypomnienie, że prawdziwa świadomość narodowa wymaga nie tylko deklaracji, ale przede wszystkim realnych działań i zaangażowania.
Podsumowanie
"Wesele" Stanisława Wyspiańskiego w sposób mistrzowski odzwierciedla podziały społeczne i problemy związane ze świadomością narodową na przełomie XIX i XX wieku. Inteligencja przedstawiona jest jako grupa pełna marzeń, ale bierna, podczas gdy chłopi są zatroskanymi patriotami, gotowymi do walki o swoje prawa i przyszłość narodu. Świadomość narodowa, będąca zdolnością do aktywności umysłowej i oceny swojego położenia, jest kluczowym tematem dramatu.Przywiązanie to przeszłości, tradycji i symboli, jak również wewnętrzne podziały społeczne, utrudniają jednak budowanie prawdziwego, zjednoczonego narodu. "Wesele" jest wezwaniem do przekroczenia granic społecznych i zrozumienia, że tylko wspólnym wysiłkiem można zbudować przyszłość opartą na wzajemnym szacunku i odpowiedzialności.
Dziś, w globalnym świecie, potrzeba świadomości narodowej jest nie mniejsza niż sto lat temu. Jest ona nie tylko więzią łączącą nas z naszą historią i kulturą, ale również fundamentem dla budowania przyszłości w zjednoczonym społeczeństwie. Wyspiański swoją sztuką przypomina, że narodowa przynależność, patriotyzm i zaangażowanie w życie kulturowe są kluczowe dla zachowania tożsamości i godności narodu.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 10.08.2024 o 15:04
O nauczycielu: Nauczyciel - Aleksandra F.
Od 8 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym i systematycznie przygotowuję do matury. Stawiam na logiczny plan, celne przykłady i styl dopasowany do formy wypowiedzi; z ósmoklasistami ćwiczę czytanie ze zrozumieniem i krótkie formy. Na zajęciach panuje cisza sprzyjająca skupieniu i miejsce na pytania. Uczniowie chwalą klarowność wskazówek i spokojny sposób prowadzenia.
Doskonałe wypracowanie, które głęboko analizuje dramat "Wesele" pod kątem świadomości narodowej społeczeństwa na przełomie XIX i XX wieku.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się