Sąd klasyków nad „Romantycznością” i „Odą do młodości” Adama Mickiewicza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.08.2024 o 14:24

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.08.2024 o 13:33

Romantyzm, epoka, która zdominowała literaturę europejską na przełomie XVIII i XIX wieku, stanowiła wyraźne zerwanie z klasycznymi kanonami. W miejscu logicznego porządku, harmonii i umiłowania antycznych wzorców pojawiła się fascynacja emocjami, tajemnicą i indywidualizmem. Na gruncie polskim, jednym z najwybitniejszych przedstawicieli romantyzmu był Adam Mickiewicz, którego wiersze „Romantyczność” i „Oda do młodości” stanowią swoisty manifest nowej epoki. Ale jak mogliby je ocenić klasycy? Jak wyglądałby sąd właśnie tych, którzy hołdowali ideałom klasycznym?

W „Romantyczności” Adam Mickiewicz przedstawia opowieść o Karusi, młodej dziewczynie, która poprzez swoje wizje i kontakt ze zmarłym ukochanym symbolizuje romantyczne uniesienia i mistycyzm. Scena, w której Karusia rozmawia z duchem Jasieńka, jej ukochanego, jest esencją romantycznego przeżycia. Motyw wizji, elementy ludowe, takie jak zaangażowanie prostych ludzi w interpretację wydarzeń, oraz krytyka starca, który symbolizuje klasyczny racjonalizm, tworzą obraz całkowitego odrzucenia klasycznych zasad.

Wiersz „Romantyczność” charakteryzuje się swobodną strukturą i oryginalnym podejściem do formy. Zamiast regularnych strof i rytmu, Mickiewicz używa dialogów, zmiennego metrum i ekspresyjnych opisów emocji. Z punktu widzenia klasyków, taka forma mogłaby być uznana za chaotyczną, zbytnio emocjonalną i niezorganizowaną. Klasyczny poeta, przyzwyczajony do porządku, regularności i harmonii, z pewnością krytykowałby brak klasycznego decorum, które w „Romantyczności” zostało postawione na drugim planie wobec ekspresji i nastroju.

„Oda do młodości” to kolejny utwór Adama Mickiewicza, który wyraźnie manifestuje wartości romantyczne. Podkreślając energię, entuzjazm i ideały młodości, poeta wyraża sprzeciw wobec starych zasad i autorytetów. Wiersz ten jest odezwą do młodych, aby podjęli walkę z zastanymi normami i dążyli do lepszego świata.

Pod względem formy i konstrukcji, „Oda do młodości” również odstaje od klasycznych wzorców. Mickiewicz stosuje dynamiczne wersy, pełne napięcia i emocji. Chociaż struktura wiersza jest bardziej regularna niż w „Romantyczności”, to jednak użycie żywiołowych środków wyrazu i odejście od klasycznego umiaru mogą budzić krytykę klasyków. Klasyczny poeta mógłby zarzucić Mickiewiczowi nadmierną egzaltację i brak harmonii, które były fundamentem poezji klasycznej.

Klasycy, oceniając te dwa utwory, mogliby wyrazić sprzeciw wobec romantycznej fascynacji młodością i uniesieniami emocjonalnymi. Klasyczne wartości, takie jak dojrzałość, doświadczenie i szacunek dla starszych, były podstawą klasycznej poezji. Dlatego też, klasyk widziałby w „Odzie do młodości” przewartościowanie znaczenia młodości na niekorzyść stabilności i mądrości wieku dojrzałego. Zamiast uznawać energię młodości za źródło pozytywnej zmiany, mogliby postrzegać ją jako niedojrzałą i naiwną.

Krytyka klasyków wobec obu wierszy Mickiewicza opierałaby się również na ich stosunku do nauki i racjonalizmu. Klasycy ceniący rozum i wywodzący swoje przekonania z ideałów Oświecenia, z pewnością krytykowaliby romantyczne dążenie do mistycyzmu i irracjonalizmu, które przewijają się w „Romantyczności”. Poeta klasyczny broniłby nauki jako podstawy poznania świata, a mistyczne wizje Karusi uznałby za przykład niebezpiecznego oderwania od rzeczywistości.

Na przeciwległym krańcu debaty znajdują się argumenty romantyków, którzy podkreślają wartość wyrażania uczuć i namiętności. Romantycy twierdzili, że tylko poprzez pełne wyrażenie emocji można naprawdę zrozumieć i doświadczyć życia. Przełamywanie konwencji i norm klasycznych miało na celu odnalezienie nowej, głębszej prawdy o człowieku i świecie. Mickiewicz, poprzez swoją poezję, ukazuje właśnie taką dążność, zauważalną w intensywnych emocjach bohaterów i dynamicznej formie jego utworów.

Romantycy przekonywali również, że sztuka nie powinna być jedynie odwzorowaniem rzeczywistości i próbą przekazania logicznej harmonii. Zamiast tego, sztuka powinna być wyrazem duszy i próbą uchwycenia nieuchwytnego. To podejście, choć sprzeczne z klasycznymi zasadami, miało na celu wprowadzenie nowej jakości w literaturze – jakości, która odzwierciedlała zmieniający się świat i nowe, bardziej złożone podejście do ludzkiej natury.

Podsumowując, konflikt między klasycyzmem a romantyzmem jest wyraźnie widoczny w ocenie poezji Adama Mickiewicza. Klasycy, przywiązani do porządku, harmonii i racjonalizmu, z pewnością krytykowaliby „Romantyczność” i „Odę do młodości” za ich odejście od tych zasad. Romantycy natomiast, w swoich utworach, starali się wyrażać emocje, namiętności i dążyli do odkrywania głębszej prawdy o człowieku i świecie, co również znajduje odzwierciedlenie w poezji Mickiewicza.

Różnice między obiema epokami literackimi pokazują, jak zmienne są wartości i normy w sztuce. Klasyczna harmonia i logiczny porządek są równie wartościowe co romantyczna pasja i swoboda wyrazu. Oba podejścia przyczyniły się do bogactwa kultury literackiej, które do dziś inspiruje i wpływa na kolejne pokolenia twórców. W literaturze, podobnie jak w życiu, różnorodność jest źródłem siły i inspiracji.