Na podstawie lektury „Makbeta” oraz innych przykładów z literatury, filmu i teatru opisz przepełniającą bohaterów żądzę władzy i pieniądza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.08.2024 o 9:15

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.08.2024 o 9:02

I. Wstęp

II. William Shakespeare - "Makbet"

Na początku tragedii Williama Shakespeare'a „Makbet”, tytułowy bohater przedstawiony jest jako szlachcic i dowódca wojsk, cieszący się zasłużonym szacunkiem. Makbet odznacza się honorowością i lojalnością wobec króla Dunkana. Wszystko to zmienia się diametralnie po spotkaniu z trzema czarownicami, które przepowiadają mu, że stanie się królem Szkocji.

Pojawienie się żądzy władzy:

Mimo początkowych wątpliwości, pod wpływem przepowiedni i namów swojej żony Lady Makbet, w Makbecie zaczyna się budzić żądza władzy. Pragnienie zdobycia tronu staje się dla niego obsesją. Lady Makbet, równie ambitna i bezwzględna, skutecznie manipuluje mężem, co prowadzi do planowania i wykonania morderstwa króla Dunkana. To wydarzenie otwiera drzwi do niekończącej się spirali zbrodni i przemocy.

Proces upadku:

Zabójstwo Dunkana staje się początkiem psychologicznej degradacji Makbeta i jego żony. Makbet zaczyna doświadczać halucynacji, przywidzeń i koszmarnych snów, które dręczą jego sumienie. Próbuje usprawiedliwiać swoje czyny przepowiednią czarownic, ale w rzeczywistości to jego nieposkromione ambicje są źródłem destrukcji. Żądza władzy doprowadza go do popełnienia kolejnych zbrodni, w tym zabójstwa Banqua i rodziny Macduffa. Lady Makbet, nosząc na swoich barkach ciężar współudziału, stopniowo popada w szaleństwo, co prowadzi ją do lunatykowania i wreszcie samobójstwa. Makbet z kolei traci kontakt z rzeczywistością, coraz bardziej oddalając się od wartości moralnych, kończąc jako bezwzględny tyran.

III. William Shakespeare - "Hamlet"

W innej tragedii Shakespeare'a, „Hamlecie”, motyw żądzy władzy jest równie wyraźny. Postać Klaudiusza, który popełnia bratobójstwo, aby przejąć tron Danii i poślubić królową Gertrudę, jest przykładem jak głęboko może się zakorzenić pragnienie władzy. Klaudiusz jest gotów na wszelką cenę zachować zdobyty tron, co powoduje, że staje się podejrzliwy i lękliwy wobec Hamleta, prawowitego dziedzica tronu.

Klaudiusz i wyrzuty sumienia:

Pomimo swojego wysokiego stanowiska, Klaudiusz nie może uciec od wyrzutów sumienia. Strach przed ujawnieniem prawdy o jego zbrodni popycha go do działań mających na celu eliminację zagrożenia, jakim jest Hamlet. W rezultacie Klaudiusz dąży do wyeliminowania Hamleta przez intrygi, wysyłając go w podróż i planując jego śmierć.

Poloniusz:

Postać Poloniusza, doradcy króla, reprezentuje inną formę żądzy władzy – chęć kontroli nad innymi. Manipuluje swoimi dziećmi, intryguje na dworze, podsłuchuje rozmowy, próbując zachować swoją pozycję. Poloniusz symbolizuje konsekwencje, jakie niesie pragnienie dominacji i manipulacji, które ostatecznie prowadzą do jego tragicznej śmierci.

IV. Renesansowe i barokowe dylematy władzy

W literaturze polskiej Mikołaj Rej w swoim dziele „Krótka rozprawa między Panem, Wójtem a Plebanem” również krytykuje nadmierną żądzę władzy i pieniędzy. W utworze tym Rej wskazuje na samowolę szlachty, chciwość duchowieństwa oraz przemoc względem chłopów jako główne przyczyny destrukcji społecznej. Dzieło to jest ostrzeżeniem przed zepsuciem moralnym elit i pokazuje, jak nadmierne pragnienie dominacji może prowadzić do degradacji społecznej.

Wacław Potocki:

Podobnie, Wacław Potocki w swoich utworach krytykuje chciwość i prywatyzację elit. Skupia się na krytyce duchownych i szlachty, którzy bogacą się kosztem narodu. Potocki ostrzega przed upadkiem Rzeczypospolitej, wynikającym z egoizmu i braku odpowiedzialności władzy. Jego dzieła ukazują, jak pragnienie bogactwa i władzy może prowadzić do korupcji i zniszczenia fundamentalnych wartości społecznych.

V. Współczesne przykłady

We współczesnym teatrze również pojawia się motyw żądzy władzy i pieniędzy. Przykładem może być postać Jana z przedstawienia teatru „Talenty”. Jan jest zdolnym studentem, który zostaje oczarowany pragnieniem bogactwa. Wkracza na drogę przestępstwa, zaczynając od kradzieży i manipulacji, co prowadzi go do moralnego upadku. Konsekwencje jego działań są druzgocące – rujnując życie innych, sam kończy jako samotny i zniweczony człowiek.

Film "Złap mnie, jeśli potrafisz" - John:

Podobnie, w filmie „Złap mnie, jeśli potrafisz” przedstawiono postać Johna, który ucieka z domu i zaczyna przywłaszczać sobie różne role, fałszować czeki i korzystać z nielegalnie zdobytych pieniędzy. Chociaż przez jakiś czas odnosi sukcesy, jego działania ostatecznie prowadzą do aresztowania i konieczności odkupienia swoich win. Film ten pokazuje, jak pragnienie bogactwa i władzy może prowadzić do moralnej i prawnej katastrofy.

Żądza władzy we współczesnym społeczeństwie:

Współczesne społeczeństwo również nie jest wolne od żądzy władzy. Władza nad sobą jest naturalnym i potrzebnym elementem rozwoju osobistego, jednak władza nad innymi często prowadzi do nadużyć i konsekwencji zarówno dla jednostek, jak i dla społeczeństw. W demokratycznych systemach istnieje potrzeba odpowiedzialności i transparentności, aby zapobiegać nadużyciom władzy.

VI. Podsumowanie

Władza nad sobą może być pozytywną siłą, kierującą nas ku samodoskonaleniu i rozwijaniu własnych zdolności. Natomiast żądza władzy nad innymi często prowadzi do destrukcji i moralnego upadku. Przykłady literackie, jak również współczesne, pokazują niebezpieczeństwa związane z nieopanowaną żądzą władzy i pieniędzy. Dzieła takie jak „Makbet” i „Hamlet” Shakespeare'a, a także utwory polskich autorów okresu renesansowego i barokowego, ukazują, że żądza ta ma zgubne skutki nie tylko dla jednostek, ale także dla całych społeczeństw.

Literackie i historyczne ostrzeżenia:

Literatura i historia uczą nas, że nieopanowana żądza władzy i pieniędzy prowadzi do nieszczęść i degradacji moralnej. Przykłady te są przestrogą dla współczesnych społeczeństw, aby dbać o odpowiedzialność za własne czyny i ograniczać złe zapędy. Dążenie do władzy i bogactwa powinno iść w parze z etyką, odpowiedzialnością i szacunkiem dla innych, aby uniknąć destrukcyjnych konsekwencji, które tak wyraźnie ukazują nam dzieła literackie i filmowe.