Zrywy niepodległościowe ukazane w literaturze polskiej XIX wieku. Przedstaw dzieła, które poruszały problematykę powstańczą.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.08.2024 o 13:40
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 28.08.2024 o 13:11
Streszczenie:
Praca analizuje literackie obrazy zrywów niepodległościowych w Polsce, omawiając dzieła Mickiewicza, Słowackiego i innych, podkreślając brak jedności społecznej. ???
I. Wstęp
W historii Polski szczególnie bolesnym i trudnym okresem był czas zaborów, kiedy to kraj po trzecim rozbiorze w 1795 roku przestał istnieć jako suwerenne państwo. Polska podzielona została pomiędzy trzech zaborców: Rosję, Prusy i Austrię. Niewola trwała przez 123 lata, a Polacy na różne sposoby starali się zachować swoją tożsamość kulturową oraz wywalczyć wolność. W tym kontekście historycznym pojawiła się liczba zrywów niepodległościowych, których echa znalazły swoje odbicie w literaturze XIX wieku.Celem niniejszego wypracowania jest przedstawienie literackiego obrazu zrywów niepodległościowych tego okresu. Omówimy dzieła najważniejszych autorów, takich jak Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Eliza Orzeszkowa, Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz, Stefan Żeromski oraz Stanisław Wyspiański, które poruszały problematykę powstańczą.
II. Główna część
1. Romantyczne zrywy niepodległościowe w literaturzeA. Adam Mickiewicz
Adam Mickiewicz to niewątpliwie jeden z najważniejszych poetów okresu romantyzmu, który w swoich utworach wielokrotnie nawiązywał do walki narodowowyzwoleńczej. Jego wiersz "Śmierć pułkownika" jest hołdem dla bohaterskiej walki Emilii Plater, kobiety, która stanęła na czele powstańców. W "Reducie Ordona" Mickiewicz opisuje obronę reduty w czasie Powstania listopadowego, ukazując heroizm i determinację polskich żołnierzy.
Powieść poetycka "Konrad Wallenrod" (1828) przedstawia postać tytułowego bohatera, który staje się patronem powstańców. Konrad działa podstępnie, aby zniszczyć swoich wrogów od środka, co symbolizuje różne strategie walki o niepodległość. "Grażyna" (1828) natomiast opowiada o odważnej kobiecie, która przebrana za mężczyznę prowadzi naród do walki, podejmując symboliczne działania na rzecz wolności.
Najważniejszym jednak dziełem Mickiewicza jest "III część Dziadów" (1832). Przemiana głównego bohatera Gustava w Konrada symbolizuje narodziny nowego, heroicznego ducha w narodzie. Wizje Księdza Piotra zawarte w tym dramacie mają charakter mesjanistyczny – Polska jawi się jako naród wybrany, którego cierpienie ma zbawczy sens dla całej ludzkości.
"Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego" to stylizacja na Biblię, w której Mickiewicz przedstawia narodową przestrogę i program walki. Natomiast w "Panu Tadeuszu" (1834) widzimy obraz polskiej Arkadii, zanurzonej w szlacheckim anarchizmie. Działania Księdza Robaka, emisariusza w utworze, ukazują nieustanne dążenie do wolności mimo trudności.
B. Juliusz Słowacki
Juliusz Słowacki również często poruszał tematykę niepodległościową. Jego dramat "Kordian" to wyraz młodzieńczego buntu i poświęcenia dla ojczyzny. Tytułowy bohater staje przed trudnym wyborem, czy poświęcić własne życie dla dobra kraju. Dramat kończy się sceną nieudanej próby zamachu na cara, ukazując tragizm młodego romantyka, który staje się walczącym bojownikiem.
2. Pozytywistyczne refleksje nad powstaniami
A. Eliza Orzeszkowa
Eliza Orzeszkowa, będąca jednym z głównych przedstawicieli pozytywizmu, ukazywała zrywy niepodległościowe w sposób bardziej realistyczny i refleksyjny. W noweli "Gloria victis" poprzez symbolikę natury oraz las jako narratora, przedstawia bohaterskie postaci powstańców, podkreślając moralne zwycięstwo mimo klęski wojskowej. Nowela ta oddaje hołd bohaterom, którzy oddali życie za ojczyznę.
W powieści "Nad Niemnem" Orzeszkowa ukazuje mogiłę powstańców jako symbol jedności i pamięci, który zbliża ludzi różnych warstw społecznych. To również refleksja nad koniecznością pracy u podstaw i budowania społeczeństwa po nieudanych powstaniach.
B. Bolesław Prus i Henryk Sienkiewicz
Bolesław Prus oraz Henryk Sienkiewicz choć byli bardziej znani z utworów realistycznych, również ukazywali życie w czasie zaborów i potrzeby pracy u podstaw. Ich dzieła często podkreślały, że jedynie poprzez codzienny trud i wysiłek możliwe jest budowanie silnego narodu, zdolnego do odzyskania niepodległości.
3. Krytyczna ocena powstań w literaturze
A. Stefan Żeromski
Stefan Żeromski w swoich utworach także często krytycznie podchodził do powstań narodowych. W "Wiernej rzece" ukazał miłość w cieniu Powstania Styczniowego oraz społeczną przepaść między arystokracją a chłopstwem. Utwór ten podważa romantyczne ideały, ukazując realną trudność w zjednoczeniu społeczeństwa do wspólnej walki.
W opowiadaniu "Rozdziobią nas kruki, wrony" autor symbolicznie ukazał zbezczeszczenie zwłok powstańca Szymona Winrycha przez niezaangażowanych chłopów. Brak porozumienia społecznego i zainteresowania walką o wolność podkreślają gorzką rzeczywistość, w której ideały nie zawsze spotykały się z realnym poparciem.
B. Stanisław Wyspiański
Stanisław Wyspiański w dramacie "Wesele" (1901) przedstawił krytyczną ocenę społeczeństwa polskiego i jego brak gotowości do zrywu. Symbolika chocholego tańca i złotego rogu ukazuje, jak trudno było wzbudzić ducha walki w narodzie podzielonym i zmęczonym historią nieudanych powstań. W utworach takich jak "Warszawianka" i "Lelewel" Wyspiański ocenia generałów Powstania Listopadowego, ukazując nieudolność i braki przywódcze.
III. Zakończenie
Synteza problematyki zrywów niepodległościowych w literaturze XIX wieku prowadzi do wniosku, że jednym z głównych problemów przyczyniających się do ich upadku był brak jedności społecznej. Poświęcenie jednostek często szło w parze z brakiem ogólnonarodowego porozumienia, co w konsekwencji prowadziło do klęsk.Pomimo upływu lat, dziedzictwo tych historycznych zrywów nadal buduje polską tożsamość narodową. Współczesne implikacje polskich zrywów niepodległościowych uczą nas, że pamięć narodowa jest istotna dla budowania przyszłości i unikania dawnych błędów.
Literatura XIX wieku znacząco wpłynęła na kształtowanie narodowej świadomości, promując bohaterstwo i ofiarę. Poprzez pielęgnowanie pamięci narodowej, uczymy się zrozumienia i wyciągania wniosków z historycznych doświadczeń, które mogą stać się drogowskazem dla przyszłych pokoleń.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.08.2024 o 13:40
O nauczycielu: Nauczyciel - Jacek S.
Mam 9‑letnie doświadczenie w pracy w szkole średniej, ze stałą pracą nad przygotowaniem maturalnym. Uczę praktycznie: od interpretacji polecenia, przez szkic planu, po dopracowanie stylu i punktacji. Na zajęciach pracujemy spokojnie i konsekwentnie, bez zbędnych dygresji. Uczniowie podkreślają przejrzystość wskazówek i to, że każde ćwiczenie ma konkretny cel.
**Ocena: 5** Wypracowanie jest bardzo dobrze skonstruowane, jasno przedstawia literackie odniesienia do zrywów niepodległościowych, a także uwzględnia różne perspektywy autorów.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się