"Każdy nosi w sobie dżumę, bowiem nikt na świecie nie jest od niej wolny" - uczyń te słowa mottem literatury wojny i okupacji

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.08.2024 o 10:39

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.08.2024 o 10:23

Wprowadzenie

Albert Camus, francuski filozof i pisarz, w swojej powieści "Dżuma" przedstawia koncepcję, według której "każdy nosi w sobie dżumę". Ta metaforyczna dżuma symbolizuje nie tylko chorobę, ale również Zło tkwiące w człowieku. W niniejszej pracy postaram się udowodnić, że to motto jest niezwykle adekwatne do literatury wojny i okupacji, gdzie konflikty zbrojne i ich skutki obnażają prawdziwą naturę ludzką. Cel pracy to zrozumienie, jak motto Camusa może być użyte jako naczelna idea literatury wojennej, poprzez analizę dzieł takich jak "Dżuma" Camusa i "Opowiadania" Tadeusza Borowskiego.

Rozwinięcie

Przedstawienie kontekstu historycznego

Wojny są stałym elementem ludzkiej historii, a ich okrucieństwo i brutalność ukazują, jak skomplikowana i często negatywna jest ludzka natura. Narzędzia, które początkowo służyły do polowania i przetrwania, ewoluowały razem z człowiekiem. Z czasem stały się one narzędziami wojny, używanymi nie tylko do obrony, ale i do agresji. Ambicja i chęć posiadania napędzały konflikty od najdawniejszych czasów, jak widać z historii wojen, które nieustannie naznaczały losy kolejnych cywilizacji.

Ekspansja europejska jako przykład okrucieństw

Jednym z najbardziej brutalnych okresów w historii była ekspansja europejska, podczas której kolonizatorzy zdobywali nowe terytoria, często kosztem rdzennych mieszkańców. Przykład konkwisty w Ameryce jest tu niezwykle przemawiający. Kolonizatorzy zmuszali tubylców do przyjęcia chrześcijaństwa i podporządkowania się ich woli. Kiedy Kolumb dotarł do Nowego Świata, w swoich "Dziennikach" odnotował, że Indianie byli pokojowo nastawieni i niewinni, co nie przeszkodziło Europejczykom w ich brutalnym traktowaniu.

II Wojna Światowa

Apogeum ludzkiego okrucieństwa miało miejsce podczas II Wojny Światowej, która była areną działań ideologii hitlerowskiej. Obozy koncentracyjne stały się miejscami niewyobrażalnym cierpienia. Żydzi, Romowie, Polacy, osoby niepełnosprawne oraz inni, którzy zostali uznani za zagrożenie, ginęli w okrutny sposób tylko dlatego, że nie pasowali do wizji "czystej" rasy. Literatura wojenna dokumentuje te wydarzenia, jak np. "Medaliony" Zofii Nałkowskiej czy "Opowiadania" Tadeusza Borowskiego. Mordowanie w imię ideologii, głód, chciwość – to wszystko obnaża najciemniejsze strony ludzkiej natury.

"Dżuma" Alberta Camusa – analiza utworu jako metafora wojny i zła

Powieść "Dżuma" Alberta Camusa zyskała niezwykły rezonans także jako metafora wojny i zła, które niesie ze sobą. W fikcyjnym mieście Oran wybucha epidemia dżumy, a każdy z bohaterów reaguje na ten kryzys w inny sposób. Dr Bernard Rieux prowadzi walkę z chorobą, mimo że wie, że najprawdopodobniej przegra. Grand pisze opowieść, która ma być jego formą przetrwania, natomiast dziennikarz Rambert początkowo koncentruje się na ucieczce, by później dołączyć do walki z epidemią. Postacie te, mimo swojej różnorodności, pokazują, jak różne są ludzkie reakcje na ekstremalne warunki.

Interpretacja "Dżumy" w kontekście wojny

"Dżuma" jako epidemia jest metaforą wojny – jest nieprzewidywalna, bezlitosna i nikt nie jest na nią w pełni przygotowany. Relacje człowiek-Bóg są tu również istotne; jezuita Paneloux wierzy, że dżuma jest karą za grzechy, jednak inni, tacy jak Tarrou, wątpią w sensowność tego cierpienia. Camus zadaje pytania o poświęcenie jednostki w imię wyższych celów, podobnie jak to ma miejsce podczas wojny, gdzie jednostkowe życie często traci swoje znaczenie.

Porównanie "Dżumy" z "Opowiadaniami" Tadeusza Borowskiego

"Dżuma" Camusa i "Opowiadania" Borowskiego to dwa różne spojrzenia na ludzką kondycję w obliczu zagrożenia. W literaturze Borowskiego człowiek zostaje przedstawiony jako skłonny do zdrady, kradzieży i morderstwa, gdy staje przed obliczem śmierci i głodu. Camus w swoich utworach, takich jak "Dżuma", pokazuje, że mimo niedowierzania w zło i próby jego oddalenia, bohaterowie starają się zachować człowieczeństwo, podejmując heroiczne próby ratowania siebie i innych. W obu przypadkach zarysowuje się wspólny motyw – zarobek na cudzym nieszczęściu, jednak różnice w postawach bohaterów są znaczące. U Camusa widzimy bardziej zorganizowaną i wspierającą się społeczność, podczas gdy w relacjach Borowskiego dominuje zawiść i samotność.

Zakończenie

Lektura literatury wojennej pozwala na głębsze zrozumienie ludzkiej kondycji i potwierdza trafność Camusowskiego motta. II Wojna Światowa i inne konflikty pokazały, że dżuma zła naprawdę drzemie w każdym człowieku, gotowa, aby wypłynąć na powierzchnię w ekstremalnych warunkach. Literatura wojenne dokumentuje nie tylko wydarzenia, ale i zmusza do refleksji nad moralnymi aspektami ludzkiego życia.

Literatura wojenna ma za zadanie konfrontować czytelników z trudnymi pytaniami i rzeczywistością. "Dżuma" Camusa jest niewygodnym świadkiem, który zmusza nas do zastanowienia się nad codziennością i naszymi wartościami. Egzystencjalizm, jako odpowiedź na ludzką kondycję, uczy nas wartości pełni istnienia, mimo absurdalności i ograniczeń. Porównanie literatury wojennej z "Dżumą" i "Opowiadaniami" Borowskiego daje nam lepsze zrozumienie ludzkiej natury, podkreślając, jak istotne jest pytanie o sens istnienia i moralność.

Końcowe refleksje zachęcają do podjęcia refleksji nad kondycją ludzką podczas ekstremalnych sytuacji. Łączność między literaturą, historią, a codziennymi pytaniami o sens istnienia i moralność jest kluczowa. Mam nadzieję, że niniejsza praca pozwoliła bliżej zrozumieć, jak motto Alberta Camusa może być mottem literatury wojny i okupacji, pokazując, że w każdym z nas drzemie ziarno zła, gotowe do wykiełkowania w odpowiednich warunkach.