„Romantycy muszą wyginąć, to darmo; dzisiejszy świat nie dla nich...”- powyższe słowa bohatera „Lalki” uczyń mottem rozważań dotyczących postaw bohaterów tej powieści oraz spróbuj je odnieść do czasów tobie współczesnych.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 31.08.2024 o 9:29

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.08.2024 o 9:04

„Romantycy muszą wyginąć, to darmo; dzisiejszy świat nie dla nich”

„Romantycy muszą wyginąć, to darmo; dzisiejszy świat nie dla nich...” – te słowa doktora Szumana z powieści „Lalka” Bolesława Prusa dosadnie oddają los, jaki spotykał bohaterów epoki romantycznej w rzeczywistości pozytywistycznej. Celem tej pracy jest analiza postaw bohaterów powieści w kontekście powyższego cytatu oraz odniesienie tych postaw do czasów współczesnych. Akcja „Lalki” toczy się na pograniczu dwóch epok: romantyzmu i pozytywizmu, co szczególnie uwidacznia się po upadku powstania styczniowego – symbolu końca epoki romantycznej.

Część I: Charakterystyka romantyków w powieści B. Prusa

Ignacy Rzecki jest jednym z wyrazistszych przedstawicieli epoki romantyzmu w powieści. Sędziwe pokolenie, do którego należy, było wychowane na ideałach napoleońskich i marzeniach o odzyskaniu niepodległości. Jego pamiętniki stanowią świadectwo zapatrzenia w ideały epoki romantyzmu, gdzie dominują opowieści o Napoleonie oraz jego udziale w Wiośnie Ludów. Mimo zmiennej rzeczywistości, Rzecki nie porzuca swojej niezmiennej wiary w odzyskanie wolności, przez co wydaje się być zaślepiony dawnymi ideologiami. Jego niechęć do zaakceptowania nowej rzeczywistości pokazuje, jak głęboko zakorzenione były w nim wartości romantyczne.

Stanisław Wokulski to bohater ukazujący dualizm postaw – z jednej strony nosi w sobie romantyczne cechy, z drugiej w jego działaniach i postawach można dostrzec pierwiastki pozytywizmu. Maniakalna miłość do Izabeli Łęckiej jest głównym przejawem jego romantycznej natury, a jednocześnie stanowi jego największą słabość. Wokulskiowi towarzyszy romantyczna dusza, która odnajduje swój wyraz w wrażliwości i samotniczej naturze, a także w jego udziału w powstaniu styczniowym. Jednocześnie jednak bohater ten wykazuje cechy pozytywistyczne, takie jak kult nauki, chęć pomagania biednym czy fascynacja wynalazkami. Wokulski jest zatem przykładem człowieka rozdartego między dwoma epokami, próbującego odnaleźć swoje miejsce w zmieniającym się świecie.

Julian Ochocki to młodsze pokolenie, które reprezentuje pozytywistyczne idee – naukę, wynalazki oraz przyszłość technologiczną. Jednakże i on nie jest pozbawiony romantycznych cech. Jego indywidualizm, samotne zgłębianie wiedzy oraz wiara w marzenia wyraźnie łączą go z duchowością epoki romantyzmu. Ochocki symbolizuje przejście od romantycznych uniesień młodzieńczych do pragmatycznych, pozytywistycznych dążeń.

Część II: Zanik romantyzmu w epoce pozytywizmu

Symbole końca romantyzmu w powieści Prusa są liczne. Ignacy Rzecki, ze swoją niezłomną wiarą w odzyskanie niepodległości, jest postacią tragiczną; jego idee umierają wraz z nim, nie mogąc znaleźć miejsca w nowoczesnym świecie. Stanisław Wokulski, mimo swoich romantycznych porywów serca, również nie odnosi sukcesu; jego fascynacja Izabelą prowadzi go do klęski, zaś pozytywistyczne ambicje zostają stłumione przez niemożność zrealizowania swych aspiracji w pełni. Julian Ochocki, choć zdaje się nadążać za duchem czasów, również pozostaje postacią tragiczną, która musi pogodzić ze sobą tęsknotę za romantyzmem i realia pozytywistyczne.

Część III: Analiza współczesności pod kątem ideałów romantycznych

Bunt jednostki, niezgodność z panującymi warunkami oraz bunt przeciwko systemom rządów są przejawami nowoczesnego romantyzmu. Mimo że świat dzisiejszy różni się znacznie od czasów „Lalki”, duch buntu i niewyregulowanego dążenia do realizacji marzeń pozostał niezmienny. Współcześni romantycy mogą działać jako twórcy sekretnych stowarzyszeń lub inicjatorzy przewrotów, idąc śladami historycznych poprzedników, którzy pragnęli zmieniać świat zgodnie z własnymi wizjami.

Ciągłość i zmiana idei jest zjawiskiem naturalnym dla każdego pokolenia. Każda epoka ma swój kres oraz następujące po niej zmiany w ideologiach. Przykłady współczesne idei romantycznych, które przetrwały lub się odrodziły, można zauważyć w literaturze, filmie, muzyce czy ruchach społecznych. Współczesne ruchy ekologiczne, które wzywają do ochrony przyrody, można porównać do romantycznej wrażliwości na piękno natury. Wzrost popularności medytacji, mindfulness i intuicyjnego podejścia do życia również odzwierciedla romantyczną tęsknotę za duchowym powrotem do źródeł.

Zakończenie

„Romantycy muszą wyginąć, to darmo; dzisiejszy świat nie dla nich...” – słowa te, choć wydają się ostateczne, w rzeczywistości mogą być punktem wyjścia do refleksji nad niezmiennym ludzkim pragnieniem marzeń i emocji, które, mimo zmieniających się epok, nadal pozostają częścią naszego życia.