Zagubiony w świecie i konsekwentnie dążący do celu: Różne postawy wobec życia na podstawie „Przedwiośnia”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: przedwczoraj o 9:18

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 13.02.2026 o 10:27

Stefan Żeromski, jeden z najważniejszych polskich pisarzy, w swojej powieści "Przedwiośnie" przedstawił zarówno dramatyczne realia historyczne Polski zaraz po I wojnie światowej, jak i skomplikowane procesy psychologiczne, które zachodzą w bohaterach próbujących odnaleźć swoje miejsce w nowej, nieznanej rzeczywistości. Jednym z kluczowych motywów w tej książce jest zagubienie w świecie oraz konsekwentne dążenie do celu, co można obserwować na przykładzie głównego bohatera, Cezarego Baryki. Jego różne postawy wobec życia i zmiany, jakie w nim zachodzą, dają czytelnikowi wgląd w złożoność człowieczeństwa oraz w siłę idei, które mogą kształtować naszą rzeczywistość.

Cezary Baryka od najmłodszych lat doświadcza różnorodnych sytuacji życiowych, które wpływają na jego charakter i światopogląd. Urodził się w Baku, w dostatniej, polskiej rodzinie mieszkającej na Kaukazie. Jego młodość naznaczona jest chaosem wywołanym przez wybuch rewolucji bolszewickiej. Życie Baryki, dotąd uporządkowane i stabilne, nagle zaczyna się walić. Cezary doświadcza brutalności rewolucji, a jego bezpośrednia konfrontacja z bestialstwem ludzi i samą ideologią komunizmu kształtuje jego dalsze losy. Początkowo – zgodnie z jego młodzieńczym idealizmem i romantyzmem – sympatyzuje z rewolucją, wierząc w nowy, sprawiedliwy świat. Jego fascynacja komunizmem nie trwa jednak długo; traci wiarę w te ideały, gdy widzi ich realizację w praktyce.

Po utracie matki i długim braku wieści o ojcu, Cezary zaczyna błądzić po Baku, początkowo bez celu. Jego powrót do Polski, do kraju przodków, jest momentem przełomowym. W nowo powstałej Rzeczypospolitej borykającej się z problemami wewnętrznymi i zewnętrznymi, Cezary staje przed możliwością znalezienia nowego celu i sensu życia. W Polsce przeżywa wewnętrzną metamorfozę oraz staje się częścią procesu budowy niepodległego państwa.

Cezary Baryka spotyka różne osoby wpływające na swoje życie i światopogląd. Jedną z nich jest Szymon Gajowiec – urzędnik państwowy i dawny przyjaciel rodziny Baryków, reprezentujący umiarkowaną wizję reform społecznych i politycznych. Gajowiec jest zwolennikiem ewolucyjnego wprowadzania zmian, przez co wyróżnia go zrównoważona i wyważona postawa wobec rzeczywistości.

Drugą ważną osobą jest Antoni Lulek – radykalny socjalista, który z kolei stanowi pełne przeciwieństwo Gajowca. Lulek jest za rewolucyjną zmianą, wierzy w siłę radykalnych środków jako sposób na stworzenie nowego ładu społecznego. Cezary czuje się rozdarty między dwoma różnymi wizjami przyszłości Polski, a jego młodość pełna jest wątpliwości i egzaltacji.

Jednym ze znaczących momentów w powieści jest wizyta Cezarego w Nawłoci, majątku rodziny Wielosławskich. Tam Baryka poznaje nowe środowisko, pełne bogactwa, ale też konfliktów społecznych, co stanowi kolejną lekcję życiową. Miłosne perypetie i wewnętrzne dylematy Cezarego w Nawłoci można traktować jako odbicie jego intelektualnych i emocjonalnych poszukiwań.

Wszystkie te doświadczenia prowadzą Barykę do kluczowego wyboru – decyzji o uczestnictwie w marszu na Belweder pod przewodnictwem umierającego komunisty Baryki. Zakończenie powieści pozostaje otwarte i enigmatyczne, co odzwierciedla niepewność młodego pokolenia, które przeżywało zarówno traumy wojenne, jak i radości związane z odzyskaną niepodległością. Cezary Baryka, pomimo swojego zagubienia, konsekwentnie stara się odnaleźć własną drogę, nie rezygnuje z poszukiwań i działań, choć jego cele i metody mogą się zmieniać.

Żeromski w "Przedwiośniu" pokazuje, że życie człowieka jest pełne sprzeczności i trudnych wyborów. Zagubienie w świecie nie musi oznaczać rezygnacji z dążenia do celu, ale może być etapem w procesie dojrzewania i samopoznania. Cezary Baryka jest symbolem młodego Polaka, który mimo chaosu i niepewności dąży do znalezienia swojego miejsca w nowej rzeczywistości, co jest aktualne także w dzisiejszych czasach.