Jak radość i smutek wpływają na życie człowieka? Analiza literacka.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.10.2024 o 20:59

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.10.2024 o 20:37

Radość i smutek to jedne z najsilniejszych emocji, które nieodłącznie towarzyszą ludzkiemu życiu, wpływając na nasze decyzje, zachowania i obraz otaczającego świata. W literaturze, jako odbiciu naszych doświadczeń, te emocje są częstymi motywami. W wielu dziełach klasycznych można dostrzec, jak zarówno radość, jak i smutek potrafią kształtować losy bohaterów, determinując ich działania i wybory. Niniejsze rozważania oprzemy na przykładach dwóch lektur obowiązkowych: „Lalki” Bolesława Prusa oraz „Cierpień młodego Wertera” Johanna Wolfganga von Goethego. Odwołamy się także do kontekstu epoki, by głębiej zrozumieć rolę tych emocji w życiu człowieka.

Pierwszym przykładem literackim jest „Lalka” Bolesława Prusa. Jest to powieść, w której bohaterowie często stykają się z radością oraz smutkiem, co ma istotny wpływ na ich życie. Stanisław Wokulski, główny bohater, doświadcza całej gamy uczuć, które determinują jego postępowanie. Jednym z kluczowych momentów, w którym radość wydaje się go napędzać, jest jego fascynacja Izabelą Łęcką. Wokulski jest zakochany i to uczucie daje mu energię do działania. Jego biznesowe sukcesy, podejmowanie ambitnych projektów, jak choćby podróż do Paryża, są motywowane pragnieniem zdobycia miłości Izabeli. Radość, związana z wyobrażeniem potencjalnej miłości i spełnienia, staje się dla niego podstawowym motorem działania.

Jednak z drugiej strony, mamy do czynienia z pojawiającym się na jego drodze smutkiem, który przekształca jego życie w zupełnie odmienny sposób. Kiedy Wokulski uświadamia sobie, że miłość Izabeli jest nieosiągalna, doświadcza głębokiego przygnębienia, które prowadzi go do decyzji o wyjeździe z Polski i zerwaniu z otaczającą go społecznością arystokratyczną. Smutek, wynikający z niespełnionej miłości, dramatycznie wpływa na jego życiową ścieżkę, prowadząc go do izolacji i samotności.

Podobne wpływy emocji można zaobserwować w „Cierpieniach młodego Wertera” Goethego. Powieść ta jest symboliczną opowieścią o sile smutku i jego zdolności do niszczenia osobowości człowieka. Werter, młody mężczyzna przepełniony romantycznymi ideałami, również doświadcza radości związanej z miłością do Lotty. Ta radość, podobnie jak w przypadku Wokulskiego, staje się dla niego źródłem energii i inspiracji. Werter pisze listy pełne entuzjazmu, maluje, odczuwa bliskość z naturą – wszystko to pod wpływem radosnej, chociaż nieodwzajemnionej miłości.

Jednak, gdy zdaje sobie sprawę, że Lotta jest poślubiona innemu mężczyźnie, smutek przejmuje nad nim kontrolę, prowadząc do tragicznego finału. Utrata nadziei i pogrążenie się w melancholii doprowadzają go do samobójstwa. Przykład Wertera ukazuje, jak skrajny smutek potrafi zdeterminować życie człowieka i zepchnąć go w otchłań rozpaczy.

Biorąc pod uwagę kontekst historyczny i społeczny obu powieści, warto zauważyć, że zarówno „Lalka”, jak i „Cierpienia młodego Wertera” powstawały w czasach, gdy romantyczne i pozytywistyczne ideały odgrywały kluczową rolę w kształtowaniu świadomości społecznej. W okresie romantyzmu, z którego wywodzi się Werter, duży nacisk kładziono na emocje i indywidualne przeżycia. Smutek, melancholia i tęsknota były często postrzegane jako wartości wzbogacające duszę, co nierzadko prowadziło do tragicznych wyborów, jak w przypadku Wertera.

Natomiast pozytywizm, epoka Prusa, stawiał na racjonalizm i pracę jako klucz do szczęścia i spełnienia. Jednak Prus, pokazując w „Lalce” rozterki Wokulskiego, zdaje się sugerować, że bez spełnienia w sferze emocjonalnej nawet największe sukcesy zawodowe mogą okazać się puste i niewystarczające. Te przykłady pokazują, jak bardzo emocje wpływają na kształtowanie życia człowieka, zdolne kierować jego losami nie tylko na płaszczyźnie indywidualnych doświadczeń, ale także w kontekście społecznych i kulturowych oczekiwań danej epoki.

Podsumowując, zarówno radość, jak i smutek to emocje, które w literaturze polskiej i światowej mają ogromny wpływ na bohaterów, determinując ich wybory życiowe. W dziełach takich jak „Lalka” Bolesława Prusa czy „Cierpienia młodego Wertera” Goethego można dostrzec różnorodne oblicza tych emocji, jak i ich siłę w kształtowaniu drogi życiowej człowieka. Poprzez analizę tych utworów, oraz uwzględnienie kontekstu historyczno-literackiego, zyskujemy głębsze zrozumienie ludzkiej natury i wpływu emocji na nasze życie.