Wpływ losu na życie człowieka: mit o Labdakidach oraz dwa konteksty.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 11.03.2025 o 19:37

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 26.11.2023 o 16:13

Mit o Labdakidach jest jednym z najbardziej znanych przykładów wpływu losu na życie człowieka, ukazując nieuchronność przeznaczenia, które nie zostawia miejsca na ucieczkę czy bunt. Losy rodziny rządzą się regułami, które są poza zasięgiem ludzkiej kontroli, co prowadzi do tragicznych konsekwencji i przeświadczenia o nieuchronności wyroków fatum.

Historię rodu Labdakidów można zacząć od króla Lajosa, który dowiaduje się od wyroczni delfickiej, że jego syn zabije go i ożeni się z własną matką. W wyniku tego proroctwa Lajos postanawia zabić nowo narodzonego syna, Edypa, zostawiając go na górze z przebitymi piętami, aby nie miał szans na przeżycie. Jednak nieudolna próba oszukania losu nie przynosi spodziewanych efektów. Chłopiec zostaje uratowany i dorasta w Królestwie Korynt, nieświadomy swojego prawdziwego pochodzenia.

Podobnie jak jego biologiczny ojciec, Edyp również usłyszał proroctwo, które mówiło mu, że zabije swojego ojca i poślubi matkę. Ze strachu przed spełnieniem przepowiedni ucieka z Koryntu, wierząc, że zostawia swoich przybranych rodziców w bezpieczeństwie. Los jednak prowadzi go dokładnie tam, gdzie miał się udać, do Teb, gdzie w nieświadomości realizuje przepowiednię Lajosa. Zabija własnego ojca w sprzeczce na drodze i poślubia królową Jokastę, swoją biologiczną matkę.

Kluczowym momentem w micie o Edypie jest jego próba walki z przeznaczeniem. Jego tragedia polega na tym, że każde działanie, które miało na celu uniknięcie przewidywanego losu, ostatecznie przyczyniało się do jego realizacji. Jest to przykład, jak starogreckie podejście do losu i przeznaczenia podkreślało jego nieuchronność. W przypadku Edypa, mimo inteligencji i heroicznych cech, nadziei na zmianę własnego losu nie istnieje. Jego samopoznanie i odkrycie prawdy prowadzi do jego upadku i tragedii, zarówno osobistej, jak i rodzinnej.

W kontekście innych literackich dzieł możemy zaobserwować podobne działanie przeznaczenia. Weźmy na przykład „Makbeta” Williama Szekspira. Tutaj również mamy do czynienia z przepowiednią – trzy wiedźmy przepowiadają Makbetowi, że zostanie królem. Makbet, oszołomiony wizją władzy, podejmuje kroki ku realizacji przepowiedni, zabijając króla Duncana. Jego działania prowadzą do cyklu przemocy i zdrad, ukazując, jak fatalistyczne podejście do przepowiedni może zniszczyć jednostkę. Chociaż Szekspir pozostawia pewne pole do interpretacji, czy decyzje Makbeta były w pełni jego wyborem, czy wpłynęło na nie zewnętrzne fatum, to podobnie jak w micie o Labdakidach, trudno powiedzieć, żeby los Makbeta był możliwy do uniknięcia po rozpoczęciu raz rozpoczętej ścieżki.

Inny kontekst to tragedia „Król Lear” również autorstwa Szekspira, która nie wiąże się bezpośrednio z przepowiedniami, ale ukazuje nieuchronność losu poprzez błędne decyzje tytułowego bohatera. Lear, w wyniku własnej pychy i błędnej oceny charakterów swoich córek, wpada w łańcuch wydarzeń, które prowadzą do zniszczenia swojej rodziny i królestwa. Warto zauważyć, że podobnie do Edypa, jego próby naprawienia sytuacji tylko pogarszają sytuację, poczucie bezsilności i nieuchronności staje się kluczowym elementem jego tragedii.

Z punku widzenia literatury można więc powiedzieć, że wpływ losu na życie człowieka jest motywem uniwersalnym. W obydwu przytoczonych kontekstach – mit o Labdakidach, „Makbet” oraz „Król Lear” – widzimy, że ludzkie losy są często zapieczętowane przez decyzje wyjęte spod ich kontroli. Choć nie zawsze bezpośrednie przepowiednie czy proroctwa wpływają na bohaterów, konsekwencje ich działań często pozostają poza ich zasięgiem, co skazuje ich na diaboliczną realizację ich fatum.