Sprawiedliwość i moralność w kulturze ludowej w „Dziadach” części drugiej Adama Mickiewicza

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: wczoraj o 13:19

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: przedwczoraj o 10:24

W dramacie "Dziady" część druga Adama Mickiewicza odnajdujemy bogaty obraz kultury ludowej, w której pojawiają się głębokie refleksje na temat sprawiedliwości i moralności. To właśnie w tej części dzieła Mickiewicz ukazuje obyczaje i wierzenia ludowe, zwłaszcza poprzez rytuał dziadów, który staje się swoistym pretekstem do ukazania ludowych wyobrażeń na temat winy, kary i odkupienia.

Akcja II części "Dziadów" rozgrywa się w kaplicy na cmentarzu, gdzie zgromadzeni ludzie odprawiają pradawny obrzęd. Obrzęd ten jest elementem kultury ludowej, któremu przypisuje się niezwykłą moc. Ma on na celu pomaganie zbłąkanym duszom w osiągnięciu spokoju i umożliwienie im przejścia do innego świata. Punkt wyjścia stanowi ludowe przekonanie, że każda dusza, która popełniła grzechy za życia, nie zazna spokoju po śmierci i może powrócić do świata żywych w dniu dziadów, prosząc o pomoc.

Kluczowym elementem, który podejmuje Mickiewicz, jest problematyka moralności. Ludowa sprawiedliwość nie opiera się jedynie na ziemskim sądzie, ale na decyzjach wyższych sił, które mogą przyznać lub odmówić łaski duszom zmarłych. Moralność jest rozumiana jako zestaw zasad, których należy przestrzegać, by uniknąć kary po śmierci. To, co powoduje, że "Dziady" są szczególnie interesujące pod kątem moralnym, to tradycyjne wyobrażenia na temat winy i pokuty. Każda dusza, która pojawia się podczas obrzędu, przedstawia inny problem moralny i uczy ludzi, co czeka tych, którzy zeszli z właściwej drogi.

Dusze, które ukazują się podczas obrzędu, opowiadają swoje historie, z których każda jest moralitetem. Pierwszą zjawą, którą spotykają uczestnicy obrzędu, jest Józio i Rózia, dzieci, które za życia nie zaznały smutku i nigdy nie doznały cierpienia. Ich pojawienie się uczy, że unikanie trudu i cierpienia nie prowadzi do zbawienia. Z perspektywy sprawiedliwości ludowej, nie można uzyskać radości wiecznej, nie doznając przedtem goryczy i nie poznając prawdziwego życia. To prosta, ale głęboka prawda: tylko pełne życie, z jego radościami i cierpieniami, może zasłużyć na nagrodę.

Kolejną duszą jest widmo Złego Pana, który za życia był osobą okrutną i niesprawiedliwą wobec swoich poddanych. Jego historia jest przypomnieniem, że ziemska władza i bogactwo nie przynoszą szczęścia ani nie chronią przed karą boską. Przeciwnie, surowa kara jest przypisana tym, którzy nadużywają swojej mocy dla własnych korzyści, krzywdząc innych. Zły Pan jest skazany na wieczne potępienie, gdyż jego czyny były motywowane egoizmem i brakowało mu współczucia dla bliźnich. To przykład ludowej sprawiedliwości, w której kara za grzechy jest nieodwołalna, a moralne wykroczenia nie ulegają przedawnieniu.

Na końcu obrzędu pojawia się duch młodej dziewczyny, Zosi, która za życia była próżna i odepchnęła wszystkich adoratorów, nie angażując się w prawdziwe uczucia. Jej historia wskazuje na powierzchowność i próżność jako grzechy, które również są karane przez ludową sprawiedliwość. Zosia nie jest potępiona w sposób tak surowy jak Zły Pan, ale jej kara polega na zawieszeniu między niebem a ziemią, bez możliwości zaspokojenia uczuć. To ponownie podkreśla ideał pełnego, świadomego życia, w którym miłość i zaangażowanie są niezbędne do osiągnięcia prawdziwego spełnienia.

Poprzez te postaci, Mickiewicz daje pełny obraz ludowego systemu wartości, który kładzie nacisk na moralność opartą na empatii, zaangażowaniu i unikanie egoizmu. Autor pokazuje, że sprawiedliwość ludowa, mimo swej prostoty, ma głęboki morał i przypomina, że każdy czyn ma swoje konsekwencje. Każda dusza w "Dziadach" jest ostrzeżeniem i przypomnieniem, jak istotne są uczynki ziemskie i jak silne są wartości przekazywane przez kulturę ludową. To właśnie te przekonania stają się nośnikiem tradycji i wskazują na uniwersalną prawdę o ludzkiej naturze, która przetrwała przez wieki. Mickiewicz w swoim dramacie udanie połączył literacką formę z głęboką refleksją nad moralnością i sprawiedliwością, czyniąc z "Dziadów" dzieło, które pozostaje aktualne w każdych czasach.