Realizm i fantastyka. Rozważ, jaką funkcję pełni przenikanie się konwencji realistycznej i konwencji fantastycznej w tym samym utworze literackim.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.11.2023 o 17:21

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 26.11.2023 o 21:52

Przenikanie się konwencji realistycznej i fantastycznej w tym samym utworze literackim jest zjawiskiem, które coraz częściej spotykamy w literaturze. Taka kombinacja dwóch różnych światów otwiera nowe możliwości dla pisarzy, pozwala na tworzenie nie tylko ciekawych fabuł, ale również na poruszanie ważnych tematów społecznych i filozoficznych.

Realizm literacki, czyli odwzorowanie rzeczywistości, jest często spotykany w powieściach, opowiadaniach czy dramatach. Autorzy starają się oddać rzeczywistość w sposób jak najbardziej wierny - kreują bohaterów, sytuacje i dialogi, które mogłyby się wydarzyć w prawdziwym świecie. Celem tego rodzaju konwencji jest przede wszystkim ukazanie życia w sposób prawdziwy, zbliżony do codziennej rzeczywistości czytelnika. Wiąże się to często z ukazywaniem problemów społecznych, politycznych czy moralnych.

Z drugiej strony fantastyka to gatunek literacki, który odbiega od realizmu. Opiera się na stworzeniu wyobraźni, tworzeniu świata, który jest odmienny od rzeczywistości. W tego rodzaju utworach pojawiają się elementy niedające się wytłumaczyć racjonalnie, takie jak magiczne istoty, nadnaturalne zjawiska czy alternatywne światy. Fantastyka często służy jako forma ucieczki od rzeczywistości, jako sposób na realizację marzeń i pragnień.

Kiedy jednak te dwie konwencje przenikają się w tym samym utworze literackim, zdajemy sobie sprawę, że nie są one ze sobą zupełnie sprzeczne. Przeciwnie, mogą się wzajemnie uzupełniać i tworzyć coś nowego. Przenikanie się realizmu i fantastyki tworzy całkowicie nowy świat, który łączy w sobie elementy prawdziwe i nierzeczywiste. To pozwala na eksplorację różnych tematów, na ukazywanie rzeczywistości z innej perspektywy.

Często fantastyka w połączeniu z realizmem poszerza nasze horyzonty i pobudza naszą wyobraźnię. Autorzy często sięgają po fantastykę, aby skonfrontować czytelnika z trudnymi tematami lub zmusić go do refleksji i zrozumienia na inny sposób. Przenikanie się dwóch konwencji może być też próbą poradzenia sobie z trudnymi tematami, których nie da się bezpośrednio przedstawić w sposób realistyczny. Fantastyka daje autorom dużą wolność twórczą, która umożliwia ukazanie tematów na nowo, w nowym świetle.

W realistycznym opisie środowiska i postaci, fantastyczne elementy funkcjonują jako metafory stanów ducha, lęków czy pragnień. W "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego motywy fantastyczne jak sny Rodiona Raskolnikowa, nasilają psychologiczną głębię powieści. Sny te choć fantastyczne, ujawniają wewnętrzny świat bohatera i stają się narzędziem introspekcji.

Kolejną funkcją jest krytyka społeczna i polityczna. Użycie elementów fantastycznych pozwala autorom na zasłonienie rzeczywistych intencji i omówienie drażliwych tematów w społeczeństwie, gdzie bezpośrednia krytyka mogłaby być cenzurowana. Franz Kafka w "Procesie" lub "Zamku" tworzy surrealne i klaustrofobiczne uniwersa, które są alegoriami biurokracji i anonimowej władzy, funkcjonujących w realnym świecie.

Tworzenie nowych perspektyw dla rozważania filozoficznych i etycznych problemów jest kolejną istotną funkcją mieszania konwencji. Literatura science fiction i fantasy często podejmuje tematy egzystencjalne, które w kontekście realistycznym mogłyby wydawać się abstrakcyjne. Przykładem może być "Solaris" Stanisława Lema, gdzie połączenie realistycznych opisów pracy naukowej z fantastyczną planetą wyposażoną w własną świadomość prowadzi do zastanowienia nad naturą ludzkiego poznania i możliwością komunikacji z całkowicie obcą formą życia.

Podsumowując, przenikanie się konwencji realistycznej i fantastycznej w tym samym utworze literackim pełni ważną funkcję. Daje autorowi możliwość ukazania równocześnie prawdy o rzeczywistości i eksploracji fantastycznego świata. Pozwala na poruszanie różnorodnych tematów i skłania czytelnika do zastanowienia się nad różnymi aspektami ludzkiego życia. Takie połączenie kreuje nową jakość literatury, wzbogacając ją o nowe perspektywy i możliwości artystyczne.