Działanie, odpowiedzialność a bierność i obojętność. Postawa człowieka wobec spraw narodowych i społecznych jego czasów – analiza na podstawie powieści "Nad Niemnem" i opowiadania "Rozdziobią nas kruki, wrony…"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.11.2023 o 17:26

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 26.11.2023 o 22:56

"Działanie i odpowiedzialność a bierność i obojętność. Postawa człowieka wobec spraw narodowych i społecznych jego czasów" - to zagadnienie, które od zawsze przyciąga uwagę i jest aktualne także dzisiaj. Wcześniej uważano, że tylko poprzez aktywne zaangażowanie i odpowiedzialność jednostki można osiągnąć pozytywne zmiany społeczne. Bierność i obojętność były postrzegane jako wady i obarczane winą za brak działań. Eliza Orzeszkowa w powieści "Nad Niemnem" oraz Stefan Żeromski w opowiadaniu "Rozdziobią nas kruki, wrony..." poruszają temat postaw jednostki wobec swojego czasu oraz odpowiedzialności, bierności i obojętności w kontekście spraw narodowych i społecznych.

W powieści "Nad Niemnem" niemal każdy bohater poddany jest próbie wyboru, która definiuje go jako osobę. Ksiądz Szuchiewicz, bohaterska postać powieści, jest aktywnie zaangażowany w działalność narodową, wspierając walkę o wolność. Dla niego nieistotne są skutki, jakie przyniosą jego działania, ponieważ wierzy w konieczność indywidualnego zaangażowania w sprawy narodowe. Bierność i obojętność wobec narodowych dążeń są dla niego nie do pomyślenia, ponieważ wynikają z głębokiej odpowiedzialności wobec ojczyzny.

Przeciwnikiem postawy księdza Szuchiewicza jest Leon Płoszowski, postać przedstawiona jako typowy przykład bierności i obojętności. Dla niego sprawy narodowe są bezużytecznym obciążeniem, którym nie czuje potrzeby się zajmować. Biernie akceptuje wszystko, co życie mu przynosi, nie zdając sobie sprawy ze swojego miejsca w społeczeństwie ani z konsekwencji swojej bierności. Orzeszkowa ukazuje, że bierność i obojętność jednostki mogą prowadzić do powstania patologii społecznych oraz wzmocnienia rządów złych ludzi, którzy wykorzystują bezradność innych dla własnych celów.

Podobne zagadnienie porusza Żeromski w opowiadaniu "Rozdziobią nas kruki, wrony...". Akcja osadzona jest w czasach walki o niepodległość Polaków w XIX wieku. Główny bohater, Piotr, to młody chłopiec, który codziennie styka się z narastającymi represjami ze strony władz zaborczych. Mimo to, jego postawa cechuje się biernością spowodowaną niewiedzą i strachem. Piotr dostrzega zło, ale trzyma się na uboczu, unikając podejmowania jakichkolwiek działań. Żeromski pokazuje, że bierność jednostki przyczynia się do utrwalania niesprawiedliwości i działań totalitarnych.

Odpowiedzialność, chociaż wymaga trudu i pociąga za sobą konsekwencje, jest niezbędnym fundamentem dla budowy społeczeństwa opartego na wartościach solidarności, sprawiedliwości i wolności. Przykłady postaw bohaterów powieści "Nad Niemnem" i opowiadania "Rozdziobią nas kruki, wrony..." ukazują, jak długofalowe skutki może mieć bierność i obojętność. Człowiek musi mieć świadomość swojego miejsca w społeczeństwie i być gotów podjąć działania mające na celu zmienienie niesprawiedliwości. To jest jedyny sposób, aby przyczynić się do postępu i pokazać swoją odpowiedzialność wobec spraw narodowych i społecznych czasów, w których żyje.