Sposoby odzyskiwania niepodległości: romantyzm kontra pozytywizm - analiza literackich utworów i kontekstów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.11.2023 o 10:20

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 27.11.2023 o 20:59

Wielowiekowa historia Polski jest pełna prób odzyskania niepodległości. W różnych czasach i pod różnymi wpływami literackimi, pojawiały się różne sposoby podejścia do tego tematu. Czy bardziej romantyczne czy pozytywistyczne podejście było skuteczniejsze?

W wielu lekturach możemy wyczytać o bohaterach i bojownikach, którzy oddawali swoje życie w walce o niepodległość. Jedną z takich lektur jest "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza - epopeja narodowa, która w romantyczny sposób przedstawia walkę o wolność i odrodzenie Polski. Tekst ten odwołuje się do wydarzeń z 1812 roku, kiedy w trakcie wojny napoleońskiej Polacy walczyli u boku Francuzów, licząc na zyskanie poparcia w walce o niepodległość. Akcja utworu toczy się podczas jednego dnia, w trakcie którego bohaterowie podejmują próbę odbicia z rąk Rosjan majątku ziemskiego Horeszków. Mimo że podjęta przez nich akcja kończy się niepowodzeniem, to jednak oddają to, jak wielu Polaków ryzykowało życiem w walce o ojczyznę. Taka romantyczna wizja patriotyzmu zdobyła popularność wśród czytelników i wpłynęła na rozwijanie świadomości narodowej.

Inny utwór literacki, który odzwierciedla romantyczne podejście do walki o niepodległość to dramat Juliusza Słowackiego "Balladyna". Tekst ten przedstawia historię młodej dziewczyny, która zostaje namówiona przez swoją macochę do zamordowania swojego brata - jedynego przeszkody na drodze do odzyskania tronu. W dramacie widzimy, że walka o władzę i niepodległość jest przesiąknięta mrocznymi motywami, niehumanitarnymi działaniami i złem. Romantyczne podejście do walki o niepodległość pokazuje nam, że droga do odzyskania wolności często bywa pełna przeszkód i trudności.

Z drugiej strony, pozytywistyczne podejście do odzyskiwania niepodległości opiera się na racjonalnym podejściu do problemu. Jego przedstawicielami byli m.in. autorzy takich utworów jak "Lalka" Bolesława Prusa czy "Kamizelka" Bolesława Leśmiana. W "Lalce" Prus obrazuje proces transformacji społeczeństwa w XIX wieku oraz upadek klasy dworskiej. Książka ta pokazuje nam, że dla otrzymania niepodległości i wolności, konieczne są zmiany w strukturze społecznej. Podobnie jest w "Kamizelce" Leśmiana, gdzie autor ukazuje społeczeństwo podzielone na różne grupy, jednak łączy je chęć niepodległości i walka o prawa obywatelskie.

Kontekstem do analizy tematu może być upadek powstań narodowych w XIX wieku. Powstania listopadowe czy styczniowe, które miały na celu odzyskanie niepodległości, zakończyły się klęską. Pomimo poświęcenia i determinacji, romantyczni bojownicy nie zdołali pokonać przeważających sił zaborców. Możemy jednak dostrzec, że mimo klęski, walka o niepodległość nie gasła. Przeciwnie, przybierała nowe formy i grazje.

Kolejnym kontekstem może być okres międzywojenny w Polsce. Po odzyskaniu niepodległości, społeczeństwo polskie musiało zmierzyć się z nowymi wyzwaniami, takimi jak odbudowa kraju i szukanie swojego miejsca w świecie. W tym okresie dominowało pozytywistyczne podejście do walczącej o niepodległość Polski. Wyrazem tego są utwory literackie i publicystyczne, które skupiały się na rozwoju społeczno-ekonomicznym oraz modernizacji kraju.

Podsumowując, zarówno romantyczne, jak i pozytywistyczne podejście do odzyskiwania niepodległości miały swoje zalety i wady. Romantyczne podejście bywało idealistyczne i pełne emocji, podczas gdy podejście pozytywistyczne było bardziej pragmatyczne i racjonalne. Ostatecznie, oba sposoby mogły mieć wpływ na rozwój świadomości narodowej i walkę Polaków o niepodległość.