Czy pieniądze czynią człowieka szczęśliwym? Analiza na podstawie „Skąpca” Moliera i innego tekstu literackiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.01.2026 o 16:27

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.01.2026 o 9:41

W literaturze często spotykamy się z motywem bogactwa i jego wpływu na życie człowieka. To temat, który od wieków fascynuje zarówno pisarzy, jak i czytelników. Pytań o to, czy pieniądze rzeczywiście czynią człowieka szczęśliwym, nie sposób pominąć, zwłaszcza analizując utwory takie jak „Skąpiec” Moliera oraz powieść „Lalka” Bolesława Prusa. Obydwa dzieła przedstawiają różne aspekty dążenia do bogactwa i pokazują, jak pieniądze mogą wpłynąć na naszą psychikę i relacje z innymi ludźmi.

W „Skąpcu” Molier opowiada historię Harpagona, człowieka owładniętego obsesją na punkcie swoich finansów. Harpagon traktuje pieniądze jako cel sam w sobie, zaniedbując przy tym relacje rodzinne i społeczne. Jego skąpstwo doprowadza do sytuacji, gdzie nie tylko sam jest nieszczęśliwy, ale również unieszczęśliwia swoje dzieci. Nie potrafi zauważyć, że jego córka Eliza i syn Kleant potrzebują miłości i wsparcia, a nie tylko materialnych dóbr. Harpagon, mimo posiadania sporych zasobów finansowych, żyje w nieustannym strachu przed ich utratą, co czyni go zgorzkniałym i skłonnym do podejrzliwości. Jego życie staje się parodią szczęścia – ma środki, ale nie potrafi ich wykorzystać, by wzbogacić siebie emocjonalnie ani polepszyć relacje z bliskimi. Molier pokazuje, że nadmierna miłość do pieniędzy prowadzi do izolacji i samotności. Pieniądze, które miały dawać poczucie bezpieczeństwa, stają się przyczyną jego zguby i nieszczęścia.

Podobne refleksje nad wpływem majątku na ludzkie życie znajdziemy w „Lalce” Bolesława Prusa. Główny bohater, Stanisław Wokulski, jest człowiekiem, który dzięki ciężkiej pracy zyskał niemały majątek. Jego bogactwo staje się narzędziem w dążeniu do zdobycia serca Izabeli Łęckiej, kobiety, którą idealizuje. Wokulski, podobnie jak Harpagon, odkrywa jednak, że pieniądze nie gwarantują szczęścia, ani miłości. Izabela postrzega go jedynie jako źródło materialnych korzyści, a nie jako partnera do życia. Choć Wokulski osiąga sukces finansowy, jego życie osobiste jest pełne cierpienia i niepewności. Jest rozdarty między chęcią posiadania Izabeli a świadomością, że jego bogactwo to jedyne, co ją przyciąga. Prus kreśli obraz człowieka, który mimo że posiada materialne dobra, czuje się wewnętrznie pusty i niespełniony.

Oba utwory literackie pokazują, że dążenie do bogactwa nie zawsze prowadzi do szczęścia. Wręcz przeciwnie, często może stać się źródłem problemów i frustracji. Harpagon i Wokulski choć na pierwszy rzut oka różnią się od siebie, to obaj są przykładem ludzi, którzy w pewien sposób przeliczyli wartość pieniędzy w kontekście ludzkiego szczęścia. Harpagon zrobił z pieniądza bożka, podczas gdy Wokulski uwierzył, że za pomocą majątku zdoła kupić miłość. Ostatecznie obaj pozostają samotni i niezrozumiani.

Literatura uczy, że prawdziwe szczęście rzadko ma związek z materialnym bogactwem. Choć pieniądze mogą ułatwić życie i zapewnić komfort, nie zastąpią ludzkich uczuć, nie zbudują relacji ani nie wypełnią wewnętrznych pustek. Utrata perspektywy życiowej, gdzie pieniądze nie są środkiem do osiągnięcia celów, ale celem samym w sobie, prowadzi do zguby.

Podsumowując, zarówno „Skąpiec” Moliera, jak i „Lalka” Bolesława Prusa ukazują, że pieniądze, mimo że potężne, nie są w stanie zapewnić prawdziwego szczęścia. Bez miłości, zrozumienia i bliskości innych ludzi, materialne dobra stają się jedynie pustą iluzją, która niezdolna jest do wypełnienia ludzkiego życia sensowną treścią. W świecie, gdzie majętność często stawiana jest na piedestale, warto pamiętać o przedstawionych w literaturze lekcjach i dążyć do równowagi między rzeczywistymi wartościami a potrzebami materialnymi.