Władza: Ciężar czy Przywilej?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.02.2025 o 16:25

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.02.2025 o 13:51

W literaturze władza często ukazywana jest jako dwoisty fenomen, będąc jednocześnie ciężarem i przywilejem. Analizując literackie przykłady, możemy dojść do wniosku, że władza, ze względu na swoje skomplikowane oblicze, zawsze niesie ze sobą zarówno odpowiedzialność, jak i profity. W tej pracy przyjrzymy się dwóm znaczącym dziełom literackim - "Makbetowi" Williama Szekspira oraz "Władcy Pierścieni" J.R.R. Tolkiena - aby zobrazować, jak te dwa aspekty władzy występują w literaturze.

Tragedia Szekspira "Makbet" jest doskonałym przykładem ukazującym, jak władza może być zarówno darem, jak i przekleństwem. Makbet, główny bohater sztuki, początkowo jest odważnym i szanowanym żołnierzem. Jednak po spotkaniu z wiedźmami, które przepowiadają mu królewską przyszłość, w jego serce wkrada się ambicja i żądza władzy. Decyzja o zamordowaniu króla Duncana i przejęciu tronu okazuje się być brzemieniem większym, niż Makbet mógł przewidzieć. Choć zdobywa upragnioną władzę, staje się niewolnikiem strachu i paranoi. Władza, którą początkowo postrzegał jako szansę na spełnienie marzeń, stopniowo niszczy jego człowieczeństwo, prowadząc do licznych zbrodni i ostatecznie do jego upadku i śmierci. Władza, będąca pierwotnie upragnionym przywilejem, zmienia się w niebotyczny ciężar, który Makbet musi dźwigać aż do tragicznego końca.

W przypadku J.R.R. Tolkiena i jego opus magnum "Władcy Pierścieni", widzimy podobny motyw. Jednym z głównych symboli władzy jest tutaj Jedyny Pierścień, artefakt o niemal nieograniczonej mocy, który kusi i korumpuje każdego, kto go posiada. Pierścień nie tylko oferuje potęgę, ale również obciąża swojego właściciela nieustannym zagrożeniem. Frodo, niepozorny hobbit, który zostaje wybrany do zniszczenia Pierścienia, musi zmagać się z jego wpływem, kuszącym go do wykorzystania mocy w złych celach. Jego długotrwała podróż do Mordoru jest naznaczona ciągłym bólem i poświęceniem, ukazując wyraźnie, że władza w postaci Pierścienia jest obciążeniem, które trudno udźwignąć. Istnienie Pierścienia w świecie Śródziemia uczy, że władza bywa przekleństwem i testem charakteru, który niewielu jest w stanie przezwyciężyć bez szkody dla siebie samego.

Zarówno w "Makbecie", jak i "Władcy Pierścieni" widać, że władza może dawać pewne przywileje, ale ostateczne rozrachunki są dalekie od euforii. Władza wymaga nie tylko podejmowania decyzji, które wpływają na innych, ale także ponoszenia ich konsekwencji. W wymienionych dziełach widzimy, że cena za posiadanie władzy bywa ogromna. Makbet traci swoje człowieczeństwo i zdrowe zmysły, zaś Frodo musi zmagać się z psychicznymi i fizycznymi bliznami przez resztę życia.

Jednak władza, choć trudna do zniesienia, przynosi też potencjalne korzyści. Odpowiednio wykorzystana, może prowadzić do zmian na lepsze. W "Władcy Pierścieni" Gandalf, choć świadomie unika posiadania Pierścienia, wykorzystuje swoją pozycję i mądrość, by kierować mieszkańców Śródziemia ku wspólnemu celowi zniszczenia zła. W ten sposób daje przykład, że władza sama w sobie nie jest ani dobra, ani zła, lecz to sposób jej wykorzystania decyduje o jej charakterze.

W konkluzji, literatura pokazuje nam, że władza jest jednym z największych wyzwań, przed jakimi może stanąć człowiek. Nie sposób jednoznacznie określić, czy jest ciężarem czy przywilejem, ponieważ zawiera w sobie oba te elementy. Ostatecznie to, jak jednostka radzi sobie z pokusą i odpowiedzialnością, decyduje o tym, czy władza stanie się dla niej darem czy przekleństwem. W przypadku Makbeta i Froda, widzimy, że nawet najlepiej intencjonowane postacie mogą ulec ciemniejszym aspektom władzy, ale również, że możliwe jest wyjście zwycięsko z tej próby pod warunkiem wykazania się niezwykłą siłą ducha i moralnością.