Stanisław Wokulski - romantyk czy pozytywista? Uzasadnienie na podstawie znajomości "Lalki" B. Prusa.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.02.2025 o 17:54

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 9.02.2025 o 17:36

Stanisław Wokulski, główny bohater powieści Bolesława Prusa „Lalka”, jest postacią niezwykle złożoną, której działania i motywacje można interpretować zarówno w kontekście romantyzmu, jak i pozytywizmu. Analiza jego postaci pozwala dostrzec, że Wokulski w swojej osobowości i postępowaniu łączy elementy obu tych nurtów. Aby odpowiedzieć na pytanie, czy jest on bardziej romantykiem czy pozytywistą, konieczne jest przyjrzenie się jego życiu i wyborom.

Z jednej strony, Wokulski wykazuje wiele cech typowych dla romantyków. Najbardziej oczywistym tego przykładem jest jego intensywna, wręcz obsesyjna miłość do Izabeli Łęckiej. Uczucie to, pełne skrajnych emocji, przypomina romantyczne uniesienia bohaterów literatury XIX wieku. Wokulski jest gotów na liczne poświęcenia i wyrzeczenia, by zdobyć serce Izabeli – jego decyzja o szybkim wzbogaceniu się poprzez wyjazd do Moskwy na kontrakty wojenne jest tego najlepszym przykładem. Miłość do Izabeli, będąca głównym motorem napędowym jego działań, jest irracjonalna i często prowadzi go do wyborów sprzecznych z rozsądkiem i jego własnym interesem.

Ponadto, Wokulski, jak wielu romantycznych bohaterów, doświadcza poczucia wyobcowania i życiowego niespełnienia. Mimo iż osiąga społeczny i finansowy sukces, nie znajduje w swoim życiu prawdziwego szczęścia, co prowadzi go do rozważań o sensie istnienia. Ta wewnętrzna walka pomiędzy marzeniami a rzeczywistością jest typowa dla bohaterów romantycznych, którzy często poszukują wyższego sensu poza materialnym światem.

Z drugiej strony, Wokulski to także pozytywista, zafascynowany nauką, postępem i pracą na rzecz społeczeństwa. Jego kariera handlowa jest przykładem skutecznego wykorzystania wiedzy i umiejętności w celu osiągnięcia sukcesu. Wokulski wierzy w możliwość zmiany świata na lepsze poprzez działania praktyczne i racjonalne podejście do życia. Zafascynowany jest postępem technicznym i naukowym, co objawia się w jego inwestycjach i zainteresowaniu nowymi wynalazkami, jak również aspiracjami do stworzenia nowoczesnej fabryki.

Dążenie Wokulskiego do poprawy bytu najbiedniejszych oraz jego filantropijne działania również wskazują na pozytywistyczne wartości. Regularnie wspiera finansowo biedniejszych, angażuje się w projekty mające na celu pomoc innym, co wynika z jego poczucia społecznej odpowiedzialności. Jego podejście do kwestii społecznych i ekonomicznych jest zatem bliskie pozytywistycznym ideałom pracy organicznej i pracy u podstaw.

Jednym z kluczowych aspektów analizy Wokulskiego jest zrozumienie, że jego romantyzm i pozytywizm są ze sobą w nieustannym konflikcie. Miłość do Izabeli często staje na przeszkodzie racjonalnym, pozytywistycznym działaniom. Stanisław, zamiast skupić się na dalszym pomnażaniu swojego majątku i realizacji ambitnych projektów, wielokrotnie daje się ponieść emocjom – romantycznej fascynacji nieosiągalnym ideałem kobiety.

W kontekście analizy jego działań można również zauważyć, że Wokulski jest postacią tragicznie rozdwojoną. Istnieje w nim odwieczna walka pomiędzy marzeniami a rzeczywistością, między romantycznymi uniesieniami a pozytywistyczną racjonalnością. Jego tragizm polega na niemożności znalezienia równowagi pomiędzy tymi sprzecznymi dążeniami, co ostatecznie prowadzi go do poczucia pustki.

Podsumowując, Stanisław Wokulski jest postacią, która łączy w sobie cechy zarówno romantyczne, jak i pozytywistyczne. Nie można go jednoznacznie zaklasyfikować wyłącznie do jednego z tych nurtów, ponieważ w jego życiu i wyborach widoczny jest nieustanny konflikt pomiędzy nimi. To właśnie to wewnętrzne rozdwojenie czyni z niego postać złożoną i interesującą, która odzwierciedla przemiany kulturowo-społeczne zachodzące w Polsce XIX wieku. Urok i tragizm Wokulskiego polega na jego niezdolności do pełnego przynależenia do któregokolwiek z tych światów, co czyni z niego postać uniwersalną i ponadczasową.