Wypowiedź ustna o problemie dorastania i społecznej inicjacji bohatera w „Przedwiośniu”

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 17.01.2026 o 12:22

Problem dorastania i społecznej inicjacji w literaturze jest uniwersalnym tematem, który odzwierciedla trudności młodych ludzi w konfrontacji z rzeczywistością dorosłego życia. Stefan Żeromski w swojej powieści „Przedwiośnie” przedstawia historię Cezarego Baryki, młodego chłopaka, który zmaga się z dorastaniem w burzliwych czasach i szuka swojego miejsca w skomplikowanej, zmieniającej się rzeczywistości.

Cezary Baryka dorasta w Baku, gdzie jego życie z pozoru jest luksusowe i beztroskie. Jego rodzice, Seweryn i Jadwiga, są Polakami, którzy przenieśli się na Kaukaz w poszukiwaniu lepszych perspektyw. Początkowo młody Cezary żyje jak typowy nastolatek, otoczony miłością rodzicielską i względnym dostatkiem. Jednak wybuch I wojny światowej oraz późniejsza rewolucja bolszewicka przerywają tę sielankę, pokazując mu brutalną stronę świata i popychając w kierunku dojrzałości.

Pierwsze doświadczenie, które przyspiesza dorastanie Cezarego, to udział w rewolucji w Baku. Baryka jest świadkiem przemocy, barbarzyństwa i degradacji moralnej, co sprawia, że szybko musi porzucić dziecięcą niewinność i spojrzeć na świat zrealizowany chłodnym, dorosłym wzrokiem. Rewolucja uświadamia mu kruchość i nietrwałość ludzkich wartości, a także złożoność struktury społecznej. To doświadczenie kształtuje w Cezarym postawę buntownika, który zaczyna kwestionować zastany porządek i poszukiwać własnej drogi życiowej.

Śmierć matki jest kolejnym kluczowym momentem w procesie dorastania Cezarego. Jadwiga Baryka, opiekuńcza i łagodna, stanowiła dotychczas oazę bezpieczeństwa i miłości w burzliwym świecie. Jej śmierć staje się dla młodego Baryki synonimem utraty i porzucenia, zmuszając go do samodzielności i odpowiedzialności za własne życie. Cezary musi teraz samodzielnie decydować o swoim losie, co sprawia, że dojrzewa emocjonalnie i moralnie.

Kolejnym etapem dorastania Cezarego Baryki jest jego podróż do Polski, kraju rodziców, o którym dotąd słyszał jedynie w opowieściach. Powrót do Polski to nie tylko poszukiwanie korzeni, ale także chęć wzięcia udziału w tworzeniu nowego świata. Cezary staje przed sytuacją społecznej inicjacji – musi znaleźć swoje miejsce w skomplikowanej rzeczywistości odrodzonego państwa. Młody Baryka konfrontuje swoje młodzieńcze wyobrażenia i ideały z brutalną rzeczywistością. Spotkanie z ideą szklanych domów, snutą przez ojca wizją utopijnej Polski, zderza się z rzeczywistością zacofanego kraju zmagającego się z trudnościami odbudowy.

W Polsce Cezary spotyka na swojej drodze różnorodne środowiska społeczne, co pogłębia jego wewnętrzny konflikt. Jednym z miejsc, gdzie Baryka podejmuje próbę społecznej inicjacji, jest Nawłoć. Tam poznaje różne warstwy społeczne oraz zjawiska związane z codziennym życiem: arystokratyczne rozrywki, problemy chłopstwa i zmagania z biedą. Różnorodność doświadczeń sprawia, że Cezary nie potrafi jednoznacznie opowiedzieć się po jednej ze stron, co ujawnia jego wewnętrzne rozdarcie i brak jasno zdefiniowanej tożsamości.

Momentem kulminacyjnym procesu dorastania Cezarego jest jego uczestnictwo w marszu na Belweder podczas zamieszek związanych z kryzysem politycznym w Polsce. Przez całą powieść Cezary pozostaje postacią poszukującą, nieprzystosowaną do życia w jakiejkolwiek ideologii czy systemie społecznym. Jego decyzja o dołączeniu do tłumu manifestantów jest wyrazem buntu przeciwko zastanemu porządkowi i społecznym nierównościom. Marsz na Belweder symbolizuje niepewność młodego człowieka stojącego u progu dorosłości, który nie godzi się na kompromisy, ale nie wie jednocześnie, jaką drogę życiową ostatecznie wybrać.

Proces dorastania i społecznej inicjacji Cezarego Baryki przedstawiony w „Przedwiośniu” jest skomplikowany i pełen wewnętrznych rozterek. Żeromski ukazuje młodego bohatera, który z jednej strony zmaga się z osobistymi dramatami, a z drugiej próbuje odnaleźć swoje miejsce w świecie pełnym niejasności i sprzeczności. Cezary Baryka, symbolizujący młode pokolenie, staje się uosobieniem niepewności i poszukiwania wartości w czasach przełomu, kiedy stary porządek rozpada się, a nowy dopiero próbuje się ukształtować. Poprzez te doświadczenia dorastania i społecznej inicjacji bohatera, Żeromski wnika w istotę ludzkiego życia w okresie przemian społecznych i politycznych, pozostawiając czytelnikowi wiele pytań o kondycję moralną społeczeństwa i jednostki w krytycznych momentach historycznych.