Co sprawia, że człowiek nie może w pełni decydować o swoim losie na podstawie literatury?

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: dzisiaj o 10:48

Człowiek często dąży do samodzielnego decydowania o swoim losie, pragnąc wolności i możliwości kształtowania swojego życia w zgodzie z własnymi pragnieniami i ambicjami. Jednak literatura wielokrotnie ukazuje, jak różnorodne czynniki zewnętrzne i wewnętrzne wpływają na jego możliwości działania, ograniczając całkowitą swobodę w podejmowaniu decyzji.

Jednym z najistotniejszych czynników wpływających na ograniczenie wolności jednostki jest struktura społeczna i presja społeczna. W powieści "Lalka" Bolesława Prusa obserwujemy, jak struktury społeczne i związane z nimi konwencje ograniczają bohaterów, zwłaszcza Wokulskiego i Łęcką. Stanisław Wokulski, mimo swojego nieprzeciętnego talentu i determinacji w pracy, napotyka na liczne bariery, związane ze swoim pochodzeniem i przynależnością do klasy mieszczańskiej. Jego dążenie do zdobycia serca arystokratki, Izabeli Łęckiej, jest utrudnione nie tylko przez różnice społeczne, ale również przez jej wyalienowanie wynikające z życia w świecie pełnym fałszu i pozorów. Presja otoczenia i konwenanse społeczne stają się niewidoczną, lecz potężną przeszkodą dla Wokulskiego, który nie może w pełni realizować swoich pragnień.

Kolejnym aspektem ograniczającym ludzką wolność jest działanie sił wyższych, takich jak los czy przypadek. W "Makbecie" Williama Szekspira temat losem tłumaczony jest w postaci przepowiedni trzech wiedźm. Zapowiadają one Makbetowi jego przyszłą władzę królewską, co prowadzi do serii tragicznych wydarzeń. Makbet, kierowany proroctwem, dokonuje zbrodni, która zamienia się w jego obsesję i prowadzi do jego zguby. Szekspir pokazuje w ten sposób, jak wiara w nieuchronność losu wpływa na działania człowieka, które mimo wszystko pozostają w gruncie rzeczy jego wyborem. Proroctwa wiedźm stają się katalizatorem zdarzeń, ale to działania Makbeta decydują o jego ostatecznym losie, pokazując złożoność i dwuznaczność wpływu przeznaczenia na ludzkie życie.

Również wewnętrzne konflikty i psychologia jednostki mogą ograniczać wolność wyboru. W tragedii "Hamlet" Szekspira, tytułowy bohater nieustannie boryka się z własnymi rozterkami emocjonalnymi i dążeniem do zemsty za śmierć ojca. Jego introspekcyjna natura i obsesyjne zastanawianie się nad naturą życia i śmierci sprawiają, że nie jest w stanie podjąć zdecydowanego działania. Hamlet daje się ponieść wątpliwościom i wewnętrznemu rozdarciu, co ukazuje, że również psychologia i stan emocjonalny mogą wpływać na nasze decyzje, ograniczając wolność działania.

Z kolei "Mistrz i Małgorzata" Michaiła Bułhakowa ukazuje ograniczone możliwości jednostki w kontekście politycznych i ideologicznych nacisków. Akcja powieści rozgrywa się w Związku Sowieckim, gdzie dominująca ideologia i reżim totalitarny wpływają na życie każdego człowieka. Mroczny świat stalinowskiej rzeczywistości niszczy indywidualność i przymusza jednostki do podporządkowania się systemowi. W tej rzeczywistości miłość Mistrza i Małgorzaty staje się symbolem wolności duchowej, jednak ograniczenia narzucane przez system uniemożliwiają im pełne życie zgodnie z własnymi pragnieniami.

Należy również wspomnieć o wpływie czasu jako czynniku ograniczającym nasze wybory i swobodę. W "Czasie apokalipsy" Josepha Conrada, adaptacji "Jądra ciemności", widzimy, jak czas wojny wpływa na psychikę jednostek. Wojna, stanowiąca nadzwyczajną sytuację, zmusza ludzi do podejmowania decyzji, które w normalnych warunkach byłyby nie do pomyślenia. Czas i sytuacja przemijająca nadają zarówno wydarzeniom, jak i decyzjom bohaterów, szczególne znaczenie, pokazując, jak okoliczności mogą deformować decyzje, które w innych warunkach byłyby normalne lub moralnie dopuszczalne.

Literatura ukazuje nam różnorodność czynników, które ograniczają człowieka w jego dążeniu do samodzielnego decydowania o życiu. Struktury społeczne, siły wyższe, konflikty wewnętrzne, naciski polityczne oraz nieuchronne działanie czasu to tylko niektóre z nich. Każdy z tych elementów pokazuje, jak złożonym doświadczeniem jest życie ludzkie i jakie wyzwania stają przed jednostką w dążeniu do niezależności i wolności. Pomimo wszelkich ograniczeń, literatura przekonuje nas jednak, że to w złożoności wyborów i napięciach pomiędzy wolnością a koniecznością tkwi istota człowieczeństwa.