Od bierności do buntu: Postawy człowieka wobec problemów rzeczywistości, w której żyje.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 12.03.2025 o 21:23

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 10.03.2025 o 19:10

Od bierności do buntu – postawy człowieka wobec problemów rzeczywistości, w której żyje, to temat niezwykle aktualny i ważny w literaturze. Autorzy często przedstawiali bohaterów, którzy musieli zmierzyć się z trudnościami i zdecydować, czy poddać się, czy też walczyć o zmianę swojego losu. W literaturze polskiej można znaleźć wiele przykładów postaci, które od bierności przeszły do aktywnego buntu, odzwierciedlając różne sposoby radzenia sobie z wyzwaniami życia.

Jednym z najbardziej ikonicznych przykładów jest postać Andrzeja Kmicica z „Potopu” Henryka Sienkiewicza. Początkowo Kmicic jest postacią bierną w sensie moralnym, ślepo podążającą za swoimi namiętnościami i lojalnością wobec przyjaciół. Jego postawa zmienia się po licznych wydarzeniach, które stawiają go w złym świetle i zmuszają do refleksji nad własnym postępowaniem. Punktem zwrotnym jest spotkanie z księciem Januszem Radziwiłłem, które uświadamia mu jego błędy i prowadzi do przemiany. Kmicic staje się buntownikiem, ale buntuje się nie tylko przeciwko swoim przeciwnikom, ale i przeciwko błędom przeszłości. Wybierając drogę odkupienia, staje się bohaterem walczącym o dobro ojczyzny. Jego ewolucja pokazuje, jak jednostka może zmienić swoje życie, przechodząc od bierności do aktywnego działania na rzecz wyższych wartości.

Podobną transformację można dostrzec w postaci Macieja Boryny z „Chłopów” Władysława Reymonta. Chociaż Maciej początkowo wydaje się dominować w swoim środowisku, w rzeczywistości jest więźniem tradycji i społecznych norm. Jego bierność przejawia się w akceptacji porządku, który narzuca mu wiejska społeczność. Jednakże z czasem, pod wpływem konfliktów z rodziną i otoczeniem, dochodzi do punktu, w którym postanawia walczyć o siebie i swoją godność. Jego bunt przeciwko zastanym normom przejawia się w decyzji o ponownym ożenku z Jagusią, co wykracza poza społecznie akceptowane standardy. Boryna walczy również o swoje prawa do ziemi, stając się symbolem walki o godność i niezależność chłopów. Podobnie jak Kmicic, Boryna pokazuje, że bierność w obliczu trudności może zostać przełamana, prowadząc do aktywnego działania.

W literaturze światowej jednym z bardziej znanych przykładów postaci buntującej się przeciwko opresyjnej rzeczywistości jest Winston Smith z „Roku 1984” George’a Orwella. Początkowo Winston jest biernym uczestnikiem totalitarnego systemu Oceanii, podporządkowanym wszechobecnej kontroli i manipulacji. Jego bunt rozpoczyna się, gdy zaczyna wątpić w przedstawiane mu prawdy i nawiązuje tajemniczą relację z Julią. Akt pisania dziennika, w którym swobodnie wyraża swoje myśli, staje się dla niego formą oporu. Chociaż jego bunt ostatecznie nie przynosi zwycięstwa, pokazuje, jak silna jest potrzeba zachowania wewnętrznej wolności. Winston przechodzi od biernego akceptowania rzeczywistości do aktywnej próby jej zrozumienia i zmiany, choćby w niewielkim zakresie.

Inny znaczący przykład znajdziemy w „Zbrodni i karze” Fiodora Dostojewskiego, w postaci Rodiona Raskolnikowa. Raskolnikow jest studentem, który początkowo wydaje się biernie poddany swoim trudnościom życiowym, które doprowadzają go do zbrodni – zabójstwa lichwiarki Alony Iwanowny. Jego bunt ma formę filozoficzną i psychologiczną: próbuje dowieść sobie i światu, że jest „wyjątkową” jednostką zdolną do przekraczania moralnych granic w imię wyższych idei. Jednakże popełniona zbrodnia nie przynosi mu spokoju ducha, a jego wewnętrzny bunt prowadzi do głębokiej refleksji nad sensem życia, moralnością i odpowiedzialnością. W efekcie Raskolnikow powraca do rzeczywistości poprzez akt przyznania się i zaakceptowania konsekwencji swoich czynów. Jego historia ilustruje, jak niebezpieczny może być bunt oparty na fałszywych przesłankach, ale też jak bierność wobec norm moralnych prowadzić może do destrukcji jednostki.

Każda z przedstawionych postaci pokazuje, że przejście od bierności do buntu jest procesem wewnętrznym, wynikającym z refleksji nad własnym miejscem w świecie i próbą odpowiedzi na wyzwania stawiane przez rzeczywistość. Intelektualny i emocjonalny rozwój bohaterów literackich stanowi inspirację dla czytelników w różnych epokach, pokazując, że niezależnie od czasów, w jakich się żyje, walka z przeciwnościami losu jest nieodłączną częścią ludzkiej egzystencji.