Jaki wpływ na sposób widzenia świata mają czasy, w których żyje bohater?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.03.2025 o 11:06

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 26.03.2025 o 7:31

Wpływ czasów, w których żyją bohaterowie literaccy, na ich sposób widzenia świata jest niezaprzeczalny. Takie uwarunkowania społeczne, polityczne i kulturowe często kształtują ich poglądy, podejmowane decyzje i postawy życiowe. Analizując powieść "Lalka" Bolesława Prusa oraz "Legendę o św. Aleksym", można zauważyć, jak bardzo środowisko historyczne i kulturowe determinowało sposób postrzegania rzeczywistości przez bohaterów. Dodatkowo, by jeszcze głębiej zrozumieć ten proces, warto odwołać się do kontekstów historycznego oraz filozoficznego.

"Lalka" Bolesława Prusa to powieść, której akcja toczy się w epoce pozytywizmu, w XIX-wiecznej Warszawie. To czas trudnego procesu odbudowy kraju po upadku powstania styczniowego i czas trudnej konfrontacji ideałów pozytywistycznych z rzeczywistością. Wokulski, główny bohater, jest postacią, którą ukształtowały zarówno osobiste doświadczenia, jak i historyczne konteksty. Wokulski, jako kupiec i przedsiębiorca, stara się realizować ideały pracy organicznej i pracy u podstaw, charakterystyczne dla pozytywizmu. Jednak jego działania często spotykają się z oporem arystokracji i nieufnością zwykłych ludzi. Spojrzenie Wokulskiego na świat jest więc kształtowane zarówno przez jego nieudane próby zmiany rzeczywistości, jak i przez niewzruszone bariery społeczne. Co więcej, jego osobiste rozczarowania w relacjach miłosnych z Izabelą Łęcką prowadzą go do kryzysu wartości i poczucia pustki.

W czasie, w którym żył Wokulski, społeczeństwo było silnie podzielone klasowo, a szlachta i arystokracja często lekceważyły mieszczan i przedsiębiorców, co wpływało na dynamikę społeczną w powieści. Postacie takie jak Wokulski musiały balansować między ideałami pozytywistycznymi a twardą rzeczywistością, co ukształtowało ich pesymistyczne spojrzenie na możliwości zmian.

Z kolei "Legenda o św. Aleksym" pochodzi ze średniowiecza, okresu o zupełnie innej mentalności. Święty Aleksy jest przykładem człowieka, który wbrew oczekiwaniom społecznym wybiera życie całkowicie podporządkowane wartościom duchowym. Średniowieczna mentalność była silnie nasycona religijnością i przekonaniem o przeznaczeniu człowieka do większych celów. Święty Aleksy w obliczu bogactwa i wygód ziemskiego życia wybiera ubóstwo i ascezę, co świadczy o jego głębokiej wierze i przekonaniu, że życie doczesne jest jedynie chwilowym etapem w drodze do wieczności. Jego działania i wybory są silnie związane z duchem epoki, w której kwestie religijne i duchowe były dominującymi motywami kierującymi życiem ludzi.

Dla pełniejszego zrozumienia wpływu czasów na sposób widzenia świata warto przyjrzeć się kontekstowi historycznemu. W przypadku "Lalki" istotne jest zrozumienie skutków Powstania Styczniowego, które choć zakończone klęską, miało ogromny wpływ na dalsze kształtowanie się tożsamości narodowej Polaków. Świadomość narodowa, ideały wolności i niezależności miały wpływ na życie i działania bohaterów powieści. Z kolei "Legenda o św. Aleksym" osadzona jest w czasie, gdy Kościół katolicki miał ogromny wpływ na każdy aspekt życia społecznego i politycznego, co wyraźnie odbija się w postaciach dążących do świętości poprzez rezygnację z doczesnych dóbr.

Również kontekst filozoficzny odgrywa istotną rolę w zrozumieniu postaw bohaterów literackich. W czasie pozytywizmu, gdy powstawała "Lalka", pojawiały się nowe nurt myślenia oparte na empiryzmie i realizmie. Prus, podobnie jak wielu pisarzy epoki, starał się ukazać świat takim, jakim jest, a nie jakim być powinien. W powieści tej realizm obejmuje zarówno opisy życia codziennego, jak i głębsze refleksje nad naturą ludzką i możliwościami zmiany rzeczywistości.

Podsumowując, wpływ czasów, w których żyją bohaterowie literaccy, jest widoczny na wielu poziomach ich życia i sposobu postrzegania świata. Zarówno w "Lalce", jak i w "Legendzie o św. Aleksym", zaobserwować można, jak silne związki mają oni z kontekstem historycznym i kulturowym swoich epok. Czasy, w których żyją, kształtują ich decyzje, wartości i sposób widzenia świata, czyniąc z literatury ważne narzędzie do zrozumienia natury ludzkiej.