Zasady i mentalność gromady: praca argumentacyjna na podstawie "Chłopów" Reymonta

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.02.2026 o 13:54

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.02.2026 o 11:26

W powieści Władysława Stanisława Reymonta "Chłopi" przedstawione zostało wiejskie społeczeństwo końca XIX wieku, które cechuje się głęboko zakorzenionymi zasadami oraz specyficzną mentalnością. Autor niezwykle szczegółowo opisuje życie codzienne, relacje międzyludzkie i mechanizmy rządzące społecznością chłopską. Poniżej postaram się przybliżyć, jak te zasady i mentalność wpływają na życie bohaterów oraz jak determinują ich działania.

Na początku warto zaznaczyć, że społeczność opisana w "Chłopach" jest mocno zhierarchizowana. Na szczycie tej hierarchii znajduje się przedstawiciel władzy lokalnej, jakim jest dziedzic, oraz bogatsi chłopi posiadający więcej ziemi, tacy jak Maciej Boryna. Ziemia pełni kluczową rolę w tej strukturze społecznej, będąc nie tylko źródłem utrzymania, ale także wyznacznikiem statusu społecznego. Fakt, że ktoś posiada więcej ziemi, automatycznie winduje go na wyższą pozycję w hierarchii społecznej, co przekłada się na większy szacunek i wpływ w gromadzie.

Drugą istotną zasadą, która rządzi życiem społeczności wiejskiej w powieści, jest przywiązanie do tradycji i obyczajów. Każda pora roku wyznacza konkretne rytuały związane z pracą na roli i życiem religijnym. Te tradycje konserwowane są przez ludność wiejską i pełnią istotną rolę w kształtowaniu ich tożsamości kulturowej. Ludzie żyjący w Lipcach swoją codzienność budują na rytmie czterech pór roku, co pokazuje, jak bardzo życie tej społeczności jest ściśle związane z cyklem natury. Wszystko to wpływa na ich sposób myślenia i działania.

Mentalność gromady zamieszkującej Lipce jest również zdominowana przez silne przywiązanie do wspólnoty i rodzinnego domu. Życie każdego z mieszkańców jest podporządkowane interesom rodziny i społeczności, a jednostki rzadko działają w oderwaniu od innych. W związku z tym jakiekolwiek działania, które mogą naruszać integralność tej wspólnoty, spotykają się z ostracyzmem społecznym. Przykładem może być sytuacja Jagny, której zachowanie i niejednoznaczne relacje z innymi mężczyznami prowadzą do wykluczenia jej ze społeczności.

Kolejnym aspektem mentalności wiejskiej opisaną przez Reymonta są normy moralne i etyczne, które dotyczą zwłaszcza sfery rodzinnej i relacji międzyludzkich. Wierność małżeńska, poszanowanie dla starszych członków rodziny oraz dbałość o reputację są kluczowe. Konflikty i nieporozumienia często rozwiązywane są na poziomie gromady, a wszelkie odstępstwa od przyjętych norm postrzegane są jako zagrożenie dla harmonii społecznej.

Warto również zwrócić uwagę na to, jak powieść „Chłopi” pokazuje znaczenie pracy i etosu pracy w społeczeństwie chłopskim. Praca na roli jest nie tylko obowiązkiem, ale także szlachetnym zajęciem, które nadaje sens życiu bohaterów. Reymont bardzo dokładnie przedstawia, jak jednostki traktują pracę jako formę wyrażania siebie i jak angażowanie się w nią wpływa na ich poczucie tożsamości. Praca scala społeczność, pozwala na przetrwanie i zapewnia pewien status w wiejskiej hierarchii.

Nie można również pominąć relacji międzyludzkich opartych na wzajemnej pomocy i solidarności. Pomoc sąsiadom w codziennych obowiązkach i wspólne działania na rzecz gromady są podstawą funkcjonowania społeczności w Lipcach. Jest to element, który wzmacnia społeczne więzi i podkreśla znaczenie życia we wspólnocie.

Podsumowując, zasady i mentalność gminy w powieści "Chłopi" Reymonta są odzwierciedleniem tradycyjnego życia wiejskiego, opartego na hierarchii społecznej, cykliczności czasu, tradycjach i potrzebach wspólnoty. Te elementy nie tylko determinują losy bohaterów, ale również kształtują ich sposób myślenia i wartości, które wyznają. Reymont w mistrzowski sposób ukazuje, jak przenikają się one i jakie mają konsekwencje dla indywidualnych losów członków społeczności. Dzięki realistycznemu obrazowi życia wiejskiego, autor zwraca uwagę na ponadczasowe wartości takie jak wspólnota, rodzina i praca, które mimo upływu lat wciąż pozostają istotne i aktualne.