Dlaczego ludzie ulegają złu?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.09.2025 o 20:11

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 17.09.2025 o 10:42

Zagadnienie zła od wieków fascynuje i przeraża, stanowiąc centralny punkt wielu dzieł literackich. Literatura często staje się lustrem, w którym odbijają się zawiłości ludzkiej natury i przyczyny, dla których ludzie ulegają złu. W "Makbecie" Williama Szekspira, "Mistrzu i Małgorzacie" Michaiła Bułhakowa oraz "Ludziach bezdomnych" Stefana Żeromskiego, autorzy przedstawiają różne motywy i mechanizmy ulegania złu. Przez analizę tych dzieł możemy zrozumieć, jak ambicje, wewnętrzne słabości i okoliczności zewnętrzne prowadzą ludzi ku moralnym upadkom.

W "Makbecie" Szekspira widzimy, jak ambicja staje się głównym katalizatorem zła. Makbet, szkocki rycerz o wielkiej odwadze i uznaniu, początkowo jawi się jako lojalny wasal króla Dunkana. Jednak spotkanie z trzema wiedźmami, które przepowiadają mu przyszłość jako króla Szkocji, uruchamia u niego potężne pragnienie władzy. Choć początkowo waha się, to pod wpływem nie tylko przepowiedni, ale i swojej żony Lady Makbet, decyduje się zabić króla Dunkana. Jego wybór podyktowany jest chciwością oraz obsesyjnym pragnieniem spełnienia przepowiedni, co prowadzi go do kolejnych zbrodni i ostatecznej zguby. Makbet nie jest potworem z natury, lecz człowiekiem, który poddaje się wewnętrznemu złu poprzez ambicję i manipulację. Lady Makbet, równie ambitna, dodaje mu odwagi, lecz i ona w końcu nie wytrzymuje psychicznego ciężaru zbrodni i popada w obłęd. Szekspir ukazuje, że zło rodzi się nie tylko z pragnienia władzy, ale również z podatności na wpływy oraz z ignorowania moralnych barier.

W "Mistrzu i Małgorzacie" Bułhakow przybliża czytelnikom tematykę zła przez postać Wolanda — diabła odwiedzającego Moskwę. Powieść ukazuje, jak zło przenika codzienność w sposób subtelny i dwuznaczny. Woland i jego świta nie tylko demaskują hipokryzję mieszkańców, ale również prowokują sytuacje, w których ujawniają się ich najciemniejsze instynkty. Postacie takie jak Berlioz czy Rimski łatwo ulegają złu, gdyż ich działania są motywowane strachem, chciwością i próżnością. Bułhakow pokazuje, że zło często korzysta z ludzkich słabości i jest obecne tam, gdzie brakuje odwagi cywilnej i moralności. Jednocześnie Woland nie jest jednoznacznie zły — jego działania ukazują prawdę o ludziach, obnażając ich egoizm i hipokryzję. W ten sposób Bułhakow przedstawia zło jako nieodłączny element ludzkiej natury, który zależy od indywidualnej podatności na pokusy.

Stefan Żeromski w "Ludziach bezdomnych" podejmuje z kolei temat ulegania złu w kontekście społeczno-politycznym. Doktor Tomasz Judym, główny bohater, staje w obliczu korupcji i moralnej degeneracji środowiska lekarskiego. Żeromski pokazuje, jak społeczne układy i brak etyki zawodowej prowadzą do ulegania złu. Judym, jako idealista, dąży do moralnej odnowy i walczy z niesprawiedliwością, lecz napotyka na opór i wrogość. Jego walka ukazuje, jak trudno jest nie ulegać złu, gdy otoczenie jest pełne ludzi niemoralnych i obojętnych na cierpienie innych. Judym staje się symbolem jednostki, która mimo sprzecznych interesów społecznych i zawodowych, stara się wytrwać w swoim postanowieniu czynienia dobra.

Analiza tych dzieł pokazuje, że ludzie ulegają złu na różne sposoby: przez ambicję, podatność na wpływ, wygodę oraz brak etycznej świadomości. Szekspir, Bułhakow i Żeromski przedstawiają zło jako siłę zależną nie tylko od indywidualnych pragnień, ale też od szerszych społecznych mechanizmów. W każdym przypadku, uleganie złu prowadzi do głębokich konsekwencji: tragedii osobistych, społecznej degeneracji oraz moralnego upadku. Jednak każdy z tych autorów pozostawia również przestrzeń na refleksję nad możliwością walki z tym mrocznym aspektem natury ludzkiej. Choć droga do uniknięcia zła jest trudna i pełna wyzwań, istnieje szansa na moralne odrodzenie, gdy jednostki są gotowe stawić opór swoim słabościom i zewnętrznym naciskom.