Człowiek poszukujący sensu życia w pracy na podstawie „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall i innej lektury obowiązkowej z uwzględnieniem kontekstów historycznych, filozoficznych i etycznych

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.11.2025 o 9:35

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 28.10.2025 o 18:02

W literaturze polskiej można odnaleźć wiele przykładów postaci poszukujących sensu życia w pracy. Jednym z najwyraźniejszych przykładów jest Marek Edelman, bohater książki-reportażu „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall. Edelman, jako lekarz kardiolog i były dowódca Żydowskiej Organizacji Bojowej, stawia sobie za cel ratowanie ludzkiego życia, co staje się jego sensem istnienia. Przeanalizujmy, jak różne aspekty życia Edelmana oraz bohaterów innych dzieł literackich wpisują się w kontekst poszukiwania sensu życia w pracy, ze szczególnym uwzględnieniem kontekstów historycznych, filozoficznych i etycznych.

Hanna Krall w „Zdążyć przed Panem Bogiem” przedstawia szkołę myślenia swojego głównego bohatera nie tylko poprzez jego wspomnienia z czasów powstania w getcie warszawskim, ale także przez późniejsze życie i pracę jako lekarz. Marek Edelman, będąc jednym z przywódców powstania, był w sytuacji, w której każde jego działanie mogło decydować o życiu lub śmierci. Kontekst historyczny II wojny światowej, Holokaustu oraz powstania w getcie warszawskim zapewnia tło dla jego późniejszej działalności lekarskiej. Edelman, świadomy ogromu śmierci, której był świadkiem, znajduje w pracy lekarza sposób na przeciwdziałanie tej destrukcji. Ratowanie jednego życia staje się dla niego ratowaniem całego świata, co jest odniesieniem do etyki żydowskiej.

Edelman reprezentuje w pewnym sensie egzystencjalistyczne podejście do życia. Filozofia ta, czerpiąca z myśli Jeana-Paula Sartre’a i Alberta Camusa, skupia się na jednostkowym doświadczeniu i odpowiedzialności człowieka za swoje życie. Dla Egzemplan'sa istniał rzeźni i życie, miał pełną świadomość swojej roli - zarówno jako buntownik, jak i lekarz. Jego praca jest próbą odnalezienia sensu w świecie pełnym absurdu, w świecie, w którym ludzka egzystencja jest nieustannie zagrożona. Edelmanowi przyświeca myśl, że w każdym, nawet najmniejszym działaniu, można odnaleźć sens, co idealnie wpisuje się w etyczne założenia egzystencjalizmu.

Kontekst etyczny w pracy Edelmana ma również znaczenie. Jako lekarz Edelman staje przed dylematami moralnymi, które wynikają z jego przysięgi Hipokratesa oraz zasad humanizmu. W jednej z kluczowych scen „Zdążyć przed Panem Bogiem” Marek Edelman opowiada o decyzjach, które musiał podejmować, wybierając, których pacjentów ratować w pierwszej kolejności. Jego wybory są głęboko przemyślane, nie są mechaniczne, ale wręcz przeciwnie - naznaczone świadomością odpowiedzialności za życie innych ludzi. To właśnie w takich momentach pracy codziennej Edelman również odnajduje sens swojego życia, stając się poniekąd Panem życia i śmierci.

Praca jako forma poszukiwania sensu życia pojawia się także w innych dziełach literatury. Wyjątkowym przykładem jest postać doktora Judyma z powieści „Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego. Kontekst społeczny i narodowy Polski przełomu XIX i XX wieku wpływa na postawę Judyma, który jako lekarz próbuje zmieniać świat na lepsze przez niesienie pomocy najbiedniejszym. Judyma, podobnie jak Edelmana, napędza głęboki humanitaryzm. Jego praca jest dla niego misją, która nadaje sens jego życiu. Mimo że doświadcza on wielu osobistych porażek i trudności, nie zbacza z obranej ścieżki.

Filozoficznie, Żeromski dotyka problemów społecznych oraz teorii pracy jako misji. Judym, podobnie jak Edelman, odnajduje sens w poświęceniu i działaniu na rzecz innych. Jego walka z niesprawiedliwością społeczną i biedą jest próbą wcielenia w życie idei altruizmu i społeczeństwa równych szans. Ciężka praca, której się podejmuje, jest odpowiedzią na niesprawiedliwość i braki, jakie dostrzega wokół siebie.

Porównując sylwetki Marka Edelmana i Tomasza Judyma, widzimy, że oba te przykłady wpisują się w szerszy kontekst humanistyczny i etyczny. Praca staje się dla nich nie tylko zawodowym obowiązkiem, ale także głęboko osobistym wyborem etycznym. Oba przykłady ukazują, jak różnorodne, a zarazem zbieżne mogą być drogi poszukiwania sensu życia w pracy. Marek Edelman oraz Tomasz Judym przeszli przez życie, kierując się głębokim przekonaniem o wartości ludzkiego życia i odpowiedzialności, jaką niesie praca na rzecz innych. Przykłady te uczą nas, że praca wykonywana z pasją i moralnym zaangażowaniem może stać się źródłem satysfakcji i sensu życia, nawet w najtrudniejszych warunkach.