Czy kontakt z drugim człowiekiem pozwala odnaleźć siebie, czy oddala od własnej tożsamości? Odwołanie do lektur

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 26.12.2025 o 22:42

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.12.2025 o 14:43

Kontakt z drugim człowiekiem jest jednym z fundamentalnych aspektów ludzkiego życia. Niezależnie od kontekstu kulturowego czy historycznego, relacje międzyludzkie są kluczem do zrozumienia samego siebie. Dylemat dotyczący tego, czy te interakcje pozwalają nam na odnalezienie swojej tożsamości, czy raczej nas od niej oddalają, jest tematem poruszanym przez wielu autorów. W niniejszym wypracowaniu przyjrzymy się temu zagadnieniu, analizując je na przykładzie kilku lektur obowiązkowych w polskich szkołach średnich, takich jak: "Lalka" Bolesława Prusa, "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego oraz "Dżuma" Alberta Camusa.

"Lalka" Bolesława Prusa to powieść, w której kontakty międzyludzkie odgrywają ogromną rolę w kształtowaniu tożsamości głównego bohatera — Stanisława Wokulskiego. Wokulski to człowiek pełen sprzeczności, starający się odnaleźć swoje miejsce w świecie. Jego relacje z innymi ludźmi, zwłaszcza z Izabelą Łęcką, są kluczowe dla zrozumienia samego siebie. Miłość do Izabeli staje się dla Wokulskiego siłą napędową, która prowadzi go do działań, które mają na celu zdobycie jej serca i uznania w towarzystwie. Ostatecznie jednak, po wielu próbach i nieudanych staraniach, Wokulski zdaje sobie sprawę, że jego relacja z Izabelą była jedynie iluzją, która oddaliła go od rzeczywistego zrozumienia samego siebie. Kontakty międzyludzkie w tej powieści ukazują, że mogą one zarówno przybliżać jak i oddalać bohatera od jego prawdziwej tożsamości — wszystko zależy od tego, jak są one interpretowane i jakie emocje im towarzyszą.

"Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego to kolejna lektura, która ukazuje złożoność relacji międzyludzkich w kontekście odnalezienia własnej tożsamości. Bohater powieści, Rodion Raskolnikow, popełnia morderstwo, wierząc, że czyni to w imię wyższych celów i idei. Jego kontakty z innymi ludźmi, szczególnie z Sonią Marmieładową, są kluczowe dla jego procesu odnajdywania siebie. Sonia, będąc symbolem czystości i niewinności, staje się dla Raskolnikowa swego rodzaju lustrem, w którym widzi swoje własne grzechy i słabości. Odnajdując w niej zrozumienie i miłość, Raskolnikow zaczyna dostrzegać błędy swojego postępowania i w końcu decyduje się na wyznanie winy. W tym przypadku kontakt z drugim człowiekiem staje się kluczowym czynnikiem, który pozwala na odnalezienie własnej tożsamości, mimo początkowych prób oddalania się od niego poprzez izolację i ucieczkę w idee.

"Dżuma" Alberta Camusa to powieść egzystencjalna, która również porusza tematykę relacji międzyludzkich w kontekście odnajdywania siebie. Bernard Rieux, główny bohater i lekarz, staje wobec epidemii dżumy w Oranie. W obliczu tragedii oraz nieustającej walki z chorobą, relacje międzyludzkie nabierają nowego znaczenia. Kontakt z innymi ludźmi — zarówno tymi, którzy umierają, jak i tymi, którzy walczą u jego boku — pozwala Rieux zrozumieć, kim jest naprawdę. Wspólna walka z dżumą daje poczucie wspólnoty i solidarności, co w konsekwencji prowadzi do lepszego zrozumienia siebie i własnych wartości. Rieux odkrywa, że prawdziwą siłą jest ludzka solidarność i jedność w obliczu cierpienia, co pozwala mu na nowo odnaleźć sobie miejsce w świecie i zdefiniować swoją tożsamość.

Analiza wybranych lektur pozwala na wysunięcie wniosku, że kontakt z drugim człowiekiem może zarówno przybliżać, jak i oddalać nas od własnej tożsamości. Kluczowe jest jednak to, w jaki sposób interpretujemy te relacje i jakie emocje im towarzyszą. Dla Wokulskiego relacje międzyludzkie były iluzją, która go zwiodła, natomiast dla Raskolnikowa i Rieux były lustrem, w którym mogli odnaleźć prawdziwe siebie. Pytanie o to, czy kontakt z innymi pozwala nam odnaleźć siebie, czy raczej nas od siebie oddala, jest ściśle związane z tym, jak definiujemy i interpretujemy własne doświadczenia oraz relacje.

Relacje interpersonalne, jak pokazują wybrane przykłady, mogą stanowić zarówno źródło dezorientacji, jak i klucz do zrozumienia samego siebie. Izabela Łęcka, niczym chimera, prowadziła Wokulskiego na manowce złudzeń i niespełnionych nadziei. Jego nieustanne pragnienie uznania i miłości stawało się pułapką, która oddalała go od rzeczywistego zrozumienia siebie i swoich aspiracji. Ślepe dążenie za ideałem miłości sprawiło, że Wokulski coraz bardziej oddalał się od swojej prawdziwej tożsamości. Dopiero boleśnie skonfrontowane z rzeczywistością porażki i rozczarowania skłoniły go do refleksji nad sobą. W kontekście miłości i relacji z Izabelą, Wokulski zatraca siebie w próbach spełnienia jej oczekiwań i dostosowania się do jej ideału. Ostatecznie dochodzi do wniosku, że jego dążenia były bezużyteczne. W tym sensie kontakt z drugim człowiekiem, zamiast przybliżać go do zrozumienia siebie, oddalał go od jego rzeczywistych uczuć i pragnień.

Natomiast przypadek Raskolnikowa pokazuje, że kontakt z drugim człowiekiem, jeśli tylko otworzymy się na autentyczność relacji i wzajemne zrozumienie, może prowadzić nas ścieżką samoakceptacji i prawdziwego odnalezienia siebie. Sonia, niewinna i prawdomówna, jest jak latarnia w ciemności, pokazując Raskolnikowowi drogę do duchowego odrodzenia. Ich relacja daje mu nie tylko siłę do wyznania win, ale i buduje podstawę do odkrycia wewnętrznej prawdy o sobie.

Rieux natomiast, skonfrontowany z wszechobecnym cierpieniem i śmiercią, odnajduje swoją tożsamość w działaniu na rzecz wspólnego dobra. W obliczu dżumy nie tylko leczy ciała, ale i leczy ludzkie sumienia, odkrywając, że jego tożsamość zbudowana jest na solidarności i empatii. Kontakty z innymi mieszkańcami Oranu wzbudzają w nim głęboką refleksję nad istotą człowieczeństwa i wartościami, które są fundamentem jego tożsamości. Rieux, poprzez interakcje z innymi, utwierdza się w przekonaniu, że to jego praca i oddanie ludziom są tym, co definiuje jego istnienie w najczystszej formie.

Kontakt z drugim człowiekiem i wpływ, jaki ma on na poszukiwanie własnej tożsamości, zależy w dużej mierze od osobistych interpretacji oraz umiejętności konfrontacji z rzeczywistością. Romanse i dramaty literackie ukazują, że każdy z bohaterów, w zależności od własnych przeżyć i indywidualnych kontekstów, doświadcza kontaktów międzyludzkich na swój sposób. Wokulski zatracił się w marzeniach i nieodwzajemnionej miłości, w efekcie krótkotrwale oddalając się od swej tożsamości. Natomiast Raskolnikow poprzez spotkanie z Sonią odkrywał swoją prawdziwą naturę i pokonywał własne demony, żeby na końcu odnaleźć nowego siebie. Z kolei Rieux, przez ciągłą walkę z epidemią, odkrył sens swej pracy i stał się jeszcze bardziej świadomy swoich przekonań i wartości.

Równolegle do lektur literackich, warto także zaznaczyć, że kontakt z drugim człowiekiem, zarówno w formie osobistej, jak i społecznej, niesie ze sobą wartości, które wpływają na kształtowanie się naszej osobowości i światopoglądu. Własna tożsamość nie jest stanem stałym, lecz procesem, który rozwija się w zetknięciu z innymi. Każda interakcja, każda relacja, każda konwersacja to przystanek w podróży, która ma na celu nie tylko zrozumienie świata, ale przede wszystkim zrozumienie samego siebie. Jak pokazują powieści Prusa, Dostojewskiego i Camusa, jedynie poprzez kontakt z innymi ludźmi możemy w pełni dojść do tego, kim naprawdę jesteśmy. Ostatecznie, to właśnie te relacje, z ich złożonością i emocjonalnym ciężarem, stają się kluczem do odkrycia własnej tożsamości.

Proces odnajdywania siebie, pomimo zawiłości i przeszkód, jest powiązany z relacjami międzyludzkimi, które w swojej istocie są niezwykle wartościowe. Wzajemne oddziaływanie pomiędzy jednostką a jej otoczeniem pokazuje, iż to właśnie w relacji z innymi ludźmi, w spojrzeniu na własne życie przez pryzmat ich doświadczeń, możemy odnaleźć to, co w nas najistotniejsze. Każda z analizowanych lektur potwierdza, że to kontakty międzyludzkie stanowią katalizator wewnętrznych przemian, prowadząc nas zarówno przez zawiłości istnienia, jak i ku lepszemu zrozumieniu samego siebie.