Zinterpretuj słowa „non omnis moriar” w kontekście ostatniej sceny „Lalki”

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 21.10.2023 o 7:50

Słowa „non omnis moriar” pochodzą z IV księgi "Ody" rzymskiego poety Horacego i mogą być przetłumaczone jako „nie wszystek umrę”. Stanowią one wyrażenie wiary w nieśmiertelność, której częścią jest osiągnięcie nieśmiertelności przez dzieła, które pozostawi się po sobie.

W kontekście ostatniej sceny powieści "Lalka" przytoczone słowa nabierają głębokiego znaczenia, ponieważ ujawniają skomplikowaną naturę ludzkiego życia i jego konfliktów. Bohaterowie powieści, Stanisław Wokulski i Izabela Łęcka, różnią się znacznie w swoim postrzeganiu wartości oraz aspiracji życiowych, co ostatecznie prowadzi do ich rozstania.

Na poziomie dosłownym, ostatnia scena "Lalki" Bolesława Prusa pokazuje Wokulskiego, który porzuca życie społeczne i nagle znika, a czytelnik nie do końca wie co się z nim stało. Można to odczytywać jako symboliczną śmierć bohatera – społeczną i emocjonalną, wynikającą z odrzucenia przez Izabelę oraz ogólnego rozczarowania relacjami międzyludzkimi i wartościami, które kiedyś wydawały mu się istotne.

W wyższym kontekście, "non omnis moriar" odnosi się do przeżycia Wokulskiego jako charakteru. Mimo fizycznej i emocjonalnej „śmierci” w oczach społeczeństwa, Wokulski może zostawić po sobie pewne dziedzictwo – jego dążenia naukowe i technologiczne, a także jego poczynania jako biznesmen mogą przetrwać próbę czasu, wnosząc wkład w rozwój nauki i technologii w Polsce. Takie działania mogą również zainspirować innych do przekraczania socjoekonomicznych barier.

Ponadto, "non omnis moriar" można rozumieć jako dążenie Wokulskiego do wartości transcendentnych – jego ciągłą walkę z ograniczeniami miłości, społecznej akceptacji oraz aspiracji wielkości, które nie zawsze są osiągalne w fizycznej formie, ale mogą przetrwać w pamięci potomnych. Dziedzictwo Wokulskiego jakim jest jego rozwój osobisty i zmiana priorytetów z materialnych na bardziej duchowe, także stanowi formę nieśmiertelności.

W tym sensie, ostatnia scena "Lalki" ilustruje, że mimo wszystkich przeciwności losu, człowiek może przekroczyć swoje ograniczenia i żyć dalej poprzez wartości, które przekazuje i które przetrwają po jego odejściu. Tak pojmowana nieśmiertelność jest próbą osiągnięcia transcendencji nad przemijalnością ludzkiego życia i jego materialnymi ograniczeniami. „Non omnis moriar” w "Lalce" jest więc wyrazem wiary w wartość działania ponad osobistą porażkę i przemijanie.