Człowiek wobec codzienności: refleksja na podstawie literatury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.01.2024 o 18:01

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.01.2024 o 0:56

Codzienność może być postrzegana jako pasmo zwyczajnych dni składających się na życie każdego z nas. To właśnie w tej codzienności kształtuje się życie społeczne, nasze nawyki i stosunek do świata. Sposób, w jaki bohaterowie literatury radzą sobie z codziennymi wyzwaniami, często staje się dla czytelnika lustrem, w którym dostrzega własne zachowania i emocje. Analizując opowiadania z "Raportu stanu wojennego" Marka Nowakowskiego i porównując je z innymi utworami, widać, jak różnie postacie literackie reagują na wyzwania rzeczywistości.

W "Raporcie stanu wojennego" Nowakowski wnikliwie pokazuje, jak drastyczna zmiana rzeczywistości, jaką był stan wojenny w Polsce wprowadzony w grudniu 1981 roku, wpływa na psyche i codzienność ludzi. Państwo komunistyczne, stosujące represje i ograniczając wolność, wywołuje u człowieka poczucie zagrożenia i beznadziei. Bohaterowie Nowakowskiego przestają być panami własnego losu – codziennych, małych przyjemności i radości. Ich życie staje się pasmem oczekiwania, lęku i konieczności podporządkowania się reżimowi. W tej rzeczywistości podejmują próby dostosowania się do nowych warunków, pokazując różne strategie przetrwania. Niektórzy zamykają się w sobie, tracąc wszelką wiarę w zmiany, inni zaś podejmują ryzyko i stawiają opór.

Innym przykładem literackiego przedstawienia codzienności jest "Lalka" Bolesława Prusa. Powieść ta ukazuje życie mieszkańców XIX-wiecznej Warszawy, ich codzienne zmagania, aspiracje i marzenia. Stanisław Wokulski, główny bohater powieści, jest człowiekiem, który usiłuje przemienić swoją codzienność poprzez pracę i dążenie do wyższych celów. Jego miłość do Izabeli Łęckiej staje się impulsem do dokonywania zmian w życiu, ale też przykładem na to, jak łatwo można stracić się w dążeniu do niewłaściwych celów. Wokulski, pomimo swej przedsiębiorczości i inteligencji, nie potrafi odnaleźć szczęścia w codzienności, czyli w prostych rzeczach i realnych wartościach.

Analizując codzienne funkcjonowanie ludzi w literaturze, warto też posłużyć się przykładem Józefa K. z "Procesu" Franza Kafki. Bohater tej powieści żyje w świecie absurdalnych praw, niewidzialnych instytucji i nielogicznych decyzji. Codzienność Kafki jest odrealniona, ale jednocześnie w jej absurdach dostrzec można obraz naszej panującej biurokracji i powszechnego poczucia bezsilności. Józef K. nie potrafi sprostać wymaganiom niezrozumiałego systemu, który go osacza, i finalnie ginie, nie pojąwszy się wcale w swoim codziennym życiu.

W kontekście codzienności, charakterystycznym dla analizowanych utworów, widoczny jest podstawowy dylemat człowieka: czy dostosować się do rzeczywistości, z rzadka dążąc do jej zmiany, czy też stawać w otwartym oporze i ryzykować własne bezpieczeństwo? Codzienność może być komfortowa i przewidywalna, ale również wymagająca i pełna poświęceń. W "Raporcie stanu wojennego", podobnie jak w "Lalce" i "Procesie", bohaterowie podejmują różne decyzje odnośnie swojego miejsca w codziennym świecie, nierzadko będące wynikiem długiego procesu wewnętrznego konfliktu.

Podsumowując, literatura dostarcza obfitości przykładów na to, jak różnorodnie człowiek może reagować na codzienność, zależnie od warunków historycznych, społecznych czy indywidualnych. Postawy bohaterów, ich dylematy i wybory stanowią dla czytelnika bogate źródło refleksji nad własnym życiem i postawami wobec codzienności, która nie zawsze jest prosta, a często zaskakuje nas swoją nieprzewidywalnością.