Wpływ emocji na bohatera - analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.01.2024 o 19:26

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 18.01.2024 o 19:16

Emocje, będące nieodłączną częścią ludzkiej natury, stanowią istotny element wpływający na decyzje i działania bohaterów literackich. Analizując postępowanie postaci w różnych dziełach literatury, widzimy, jak uczucia kształtują ich losy, wpływają na wybory i prowadzą do konsekwencji często nieprzewidzianych dla samych protagonistów.

Na wstępie warto zwrócić uwagę na klasyczny przykład z literatury polskiej, jakim jest "Hamlet" Williama Szekspira, której główny bohater staje się ofiarą własnych emocji. Hamlet, stawiając czoła dylematowi zemsty za śmierć ojca, jest rozdarty pomiędzy pragnieniem odwetu a obawą o konsekwencje swoich działań. Wewnętrzny konflikt, którym przepełniony jest książę duński, manifestuje się w jego depresji, wahaniach i niezdecydowaniu. To właśnie emocje, szczególnie rozterka i strach, paraliżują go i prowadzą do tragicznego końca, nie tylko jego, ale i wielu innych postaci w dramacie.

Równie emocjonalnym bohaterem jest Konrad z "Dziadów" część III Adama Mickiewicza. Młodzieniec przepełniony jest gniewem i bólem spowodowanymi represjami carskimi. To właśnie jego emocje popychają go do podjęcia próby buntu przeciwko zaborcy. Oburzenie na niesprawiedliwość i pragnienie wolności są silnymi determinantami jego działań. Konrad w "Wielkiej Improwizacji" w zażyłym kontakcie z samym Bogiem przeżywa rozczarowanie i złość, które w sposób wyjątkowo sugestywny oddziałują na czytelnika. Można zauważyć, że przeżywane przez bohatera uczucia mają dwuwymiarowy charakter – z jednej strony podsycają jego bunt, z drugiej zaś prowadzą do rozwoju wewnętrznego i refleksji nad istotą wolności i roli człowieka w świecie.

Postacią, której emocje prowadzą do dramatycznych wydarzeń, jest też Kordian z dramatu o tym samym tytule Juliusza Słowackiego. Bohater, chłopiec na progu dorosłości, doświadcza cierpienia, rozgoryczenia i rozczarowania miłością. To właśnie uczucia miłosne popychają go do próby samobójczej. Później, na tle narastających problemów politycznych i społecznych, Kordian przechodzi przemianę, która motywowana jest nowym zakresem uczuć – od miłości do Ojczyzny po poczucie obowiązku i desperację, które skłaniają go do podjęcia próby zamachu na cara. Niestety, Kordian jest także ofiarą swojej wewnętrznej słabości i niepewności, co ostatecznie prowadzi do fiaska jego planów.

W literaturze współczesnej również nie brakuje przykładów, jak emocje wpływają na losy bohaterów. Gabriela z "Tango" Sławomira Mrożka to postać, której uczucia także determinują jej zachowania, gdyż jest zdeterminowana, by ocalić rodzinę przed destrukcją. Nieudolne próby wpływania na kształt relacji międzyludzkich w jej rodzinie prowadzą do serii konfliktów, które, w obliczu braku realnej emocjonalnej bliskości, stają się groteskowe. Gabriela, pragnąc oddziaływać na los rodziny, w sposób niezamierzony przyczynia się do dalszego jego rozpadu.

Analizując bohaterów literackich, łatwo dostrzec, iż ich działania są głęboko zakorzenione w emocjach. Czy to w klasycznym dramacie, romantycznym poemacie czy współczesnej sztuce, uczucia od zazdrości, przez miłość, po gniew i rozpacz, okazują się być prawdziwym motorem postępowania postaci. Dzięki temu literatura dostarcza bogatego obrazu ludzkich doświadczeń, uwydatniając uniwersalność ludzkiego stanu emocjonalnego i jego wpływu na nasze życiowe decyzje.