Jak upadło ZSRR i polityka ZSRR wobec państw Europy Środkowej i Wschodniej

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 23.10.2023 o 22:39

Upadek Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) był jednym z najważniejszych wydarzeń XX wieku. Pozostawiając trwały ślad w historii, zmienił bieg światowych wydarzeń politycznych i gospodarczych. Powodem upadku ZSRR było wiele czynników, w tym agresywna polityka wobec państw Europy Środkowej i Wschodniej.

W latach po II wojnie światowej ZSRR podjął inicjatywy, aby utrzymać wpływy na terenach Europy Środkowej i Wschodniej. W rezultacie powstały tzw. państwa satelickie, które były kontrolowane przez ZSRR i musiały podporządkować się radzieckim interesom politycznym i gospodarczym. Komunistyczne rządy, które zostały ustanowione w tych państwach, działały jako narzędzie propagandy oraz instrument kontroli wpływów ZSRR w regionie.

Agresywna polityka ZSRR objawiała się zarówno militarnie, jak i gospodarczo. Intervencje sowieckie, takie jak tłumienie powstania węgierskiego w 1956 roku czy interwencja w Czechosłowacji w 1968 roku, miały na celu utrzymanie komunistycznych rządów w tych państwach. Dodatkowo, ZSRR wprowadził system gospodarczy, który ograniczał niezależność tych państw i skazywał je na zależność od sowieckiego rynku.

Jednak ta agresywna polityka miała swoje ograniczenia. W latach 70. i 80., ZSRR borykał się z problemami gospodarczymi i politycznymi. Wzrost kosztów militarnych i brak inwestycji w przemysł spowodował trudności w utrzymaniu stabilności w kraju. Rosnące niezadowolenie społeczne i polityczne oraz rozwój ruchów opozycyjnych stawiały ZSRR w coraz trudniejszej sytuacji.

Dodatkowym czynnikiem, który przyczynił się do upadku ZSRR, była polityka rządu USA wobec Związku Radzieckiego. Prezydent Ronald Reagan w latach 80. wprowadził tzw. "doktrynę Reagana", która zakładała zwiększenie wydatków militarnych USA w celu zmuszenia ZSRR do wydawania większej części swojego budżetu na wojsko i obronę.

Ostatecznym momentem, który doprowadził do upadku ZSRR, był początek lat 90. i reformy wprowadzone przez Michaiła Gorbaczowa. Polityka pierestrojki i glasnosti, mająca na celu reformę i liberalizację systemu, doprowadziła do zwiększenia napięcia w kraju, a w końcu do rozpadu ZSRR.

Wielokrotnie negocjowano zakończenie dominacji ZSRR nad państwami Europy Środkowej i Wschodniej. W Polsce, Solidarność stała się symbolem walki o wolność i demokrację, co umocniło ruch opozycyjny i doprowadziło do pierwszych wolnych wyborów w 1989 roku. Podobne procesy niezależnościowe i demokratyzacyjne miały miejsce w innych państwach regionu.

W rezultacie, w grudniu 1991 roku Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich oficjalnie przestał istnieć. Agresywna polityka wobec państw Europy Środkowej i Wschodniej, mimo początkowej skuteczności, przyczyniła się do upadku ZSRR. Nadużycie władzy i brak odpowiedniej reakcji na problemy gospodarcze i społeczne spowodowały, że ludzie stracili wiarę w system komunistyczny. Dążenie do wolności i niezależności stało się silniejsze niż kontrola ZSRR, co doprowadziło do upadku tego reżimu.